<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X22n0434"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 434 阿弥陀经直解正行</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 434 阿弥陀经直解正行</title> <author>淸 了根纂註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">434</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">阿弥陀经直解正行</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00224"> <charName>CBETA CHARACTER CB00224</charName> <mapping cb:dec="983264" type="PUA">U+F00E0</mapping> <mapping type="unicode">U+2DE73</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*梨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB14618"> <charName>CBETA CHARACTER CB14618</charName> <mapping cb:dec="997658" type="PUA">U+F391A</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>⿰木页</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17736"> <charName>CBETA CHARACTER CB17736</charName> <mapping cb:dec="1000776" type="PUA">U+F4548</mapping> <mapping type="unicode">U+2DF1E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+恙]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-28T14:44:57"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0912b" n="0912b"/> <lb ed="X" n="0912b01"/> <lb ed="X" n="0912b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">阿弥陀经直解正行</cb:mulu> <lb ed="X" n="0912b03"/><cb:docNumber>No. 434</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0912b04"/><lb ed="R033" n="0726a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><persName>佛</persName>说阿弥陀经直解正行</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0912b05"/><lb ed="R033" n="0726a02"/><byline cb:type="author">後学秀水觉海寺沙门了根纂註</byline> <lb ed="X" n="0912b06"/><lb ed="R033" n="0726a03"/><byline cb:type="other">嗣法<note place="inline">达智达纯</note>同<note place="inline">达本凌居士达淸陈居士</note>挍订</byline> <lb ed="X" n="0912b07"/><lb ed="R033" n="0726a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0912b0701">△序明题義。</p> <lb ed="X" n="0912b08"/><lb ed="R033" n="0726a05"/><p xml:id="pX22p0912b0801">此经本名无量平等淸净觉经。一名无量寿<persName>佛</persName>经。 <lb ed="X" n="0912b09"/><lb ed="R033" n="0726a06"/>凡前後诸师。译改经名。难以尽擧。自唐时。此经传 <lb ed="X" n="0912b10"/><lb ed="R033" n="0726a07"/>至中华。元奘法师。译名称赞净土<persName>佛</persName>摄受经。师系 <lb ed="X" n="0912b11"/><lb ed="R033" n="0726a08"/>洛州陈氏子。童年出家。即善讲论经律。时号神人。 <lb ed="X" n="0912b12"/><lb ed="R033" n="0726a09"/>岁至二十一。自贞观三年。往西域取经。备经险难。 <lb ed="X" n="0912b13"/><lb ed="R033" n="0726a10"/>历过一百五十国土。遂至舍卫。取经六百馀部。今 <lb ed="X" n="0912b14"/><lb ed="R033" n="0726a11"/>此弥陀经亦在内焉。至贞观十九年还京。师手译 <lb ed="X" n="0912b15"/><lb ed="R033" n="0726a12"/>者。计成千馀卷。今称阿弥陀经者。即罗什师译之 <lb ed="X" n="0912b16"/><lb ed="R033" n="0726a13"/>名也。以经中正宗专持名号方法。众所乐闻。擧此 <lb ed="X" n="0912b17"/><lb ed="R033" n="0726a14"/>六字立题。人皆信受流通也。首云<persName>佛</persName>者。即释迦<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0912b18"/><lb ed="R033" n="0726a15"/>也。是<name role="" type="person">净饭王</name>之子。<persName>佛</persName>母<name role="" type="person">摩耶夫人</name>。降生于<name role="" type="person">周昭王</name>。 <lb ed="X" n="0912b19"/><lb ed="R033" n="0726a16"/>二十四年四月八日。童名悉达。年至二十五出家。 <lb ed="X" n="0912b20"/><lb ed="R033" n="0726a17"/>赴<name role="" type="person">象头山</name>习定。任其芦穿膝。<g ref="#CB15179">雀</g>巢灌顶。饥餐麻麦。 <lb ed="X" n="0912b21"/><lb ed="R033" n="0726a18"/>如是苦行六年。夜睹明星。方获大悟。即说法度人 <lb ed="X" n="0912b22"/><lb ed="R033" n="0726b01"/>四十九年耳。住世寿至八十。涅槃後一千馀年。至 <lb ed="X" n="0912b23"/><lb ed="R033" n="0726b02"/>汉明帝。永平十一年。教流震旦。至今时又一千馀 <lb ed="X" n="0912b24"/><lb ed="R033" n="0726b03"/>年矣。所云<persName>佛</persName>字之義。曰觉。<persName>佛</persName>说阿者无也。弥陀者 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0912c" n="0912c"/> <lb ed="X" n="0912c01"/><lb ed="R033" n="0726b04"/>量也。故又号曰无量寿<persName>佛</persName>。或问曰。阿弥陀<persName>佛</persName>是何 <lb ed="X" n="0912c02"/><lb ed="R033" n="0726b05"/>时人耶。答云。诸<persName>佛</persName>皆有法报化三身。随機应现。若 <lb ed="X" n="0912c03"/><lb ed="R033" n="0726b06"/>论事者。虽应化圣人。事必有时。然此阿弥陀<persName>佛</persName>。是 <lb ed="X" n="0912c04"/><lb ed="R033" n="0726b07"/>无量劫前。及无量劫後。统属现在说法。幷可略擧 <lb ed="X" n="0912c05"/><lb ed="R033" n="0726b08"/>言之。乃无量劫前。彼方有一国王。名曰法藏。捨位 <lb ed="X" n="0912c06"/><lb ed="R033" n="0726b09"/>出家。所发四十八愿。廣度众生。即今阿弥陀<persName>佛</persName>。是 <lb ed="X" n="0912c07"/><lb ed="R033" n="0726b10"/>法藏比丘所成之<persName>佛</persName>。而且阿弥陀<persName>佛</persName>随时应现于 <lb ed="X" n="0912c08"/><lb ed="R033" n="0726b11"/>世。所为愚迷人众。演习净业自成阿弥陀<persName>佛</persName>之起 <lb ed="X" n="0912c09"/><lb ed="R033" n="0726b12"/>居。莫可勝数。故而前朝後代皆有阿弥陀<persName>佛</persName>显名 <lb ed="X" n="0912c10"/><lb ed="R033" n="0726b13"/>出世。审此意者。何可定耶。又问曰。阿弥陀既是前 <lb ed="X" n="0912c11"/><lb ed="R033" n="0726b14"/>劫中<persName>佛</persName>。乃释迦<persName>佛</persName>云。阿弥陀<persName>佛</persName>现在说法。莫非又 <lb ed="X" n="0912c12"/><lb ed="R033" n="0726b15"/>同时耶。答云。昔有智觉菩萨云。总持经中说三十 <lb ed="X" n="0912c13"/><lb ed="R033" n="0726b16"/>七<persName>佛</persName>。皆乃无量劫前毘卢遮那一<persName>佛</persName>化身。此毘卢 <lb ed="X" n="0912c14"/><lb ed="R033" n="0726b17"/><persName>佛</persName>道有五智。一曰。大圆镜智。性也。二曰。平等性智。 <lb ed="X" n="0912c15"/><lb ed="R033" n="0726b18"/>体也。三曰。妙观察智。用也。四曰。成所作智。信也。五 <lb ed="X" n="0912c16"/><lb ed="R033" n="0727a01"/>曰。淸净智。是毘卢<persName>佛</persName>用中用也。自当中央法界淸 <lb ed="X" n="0912c17"/><lb ed="R033" n="0727a02"/>净智。次从四智。流出四方众<persName>如来</persName>。其妙观察智。更 <lb ed="X" n="0912c18"/><lb ed="R033" n="0727a03"/>流出<name role="" type="person">西方极乐世界</name>。为无量寿<persName>如来</persName>。则一<persName>佛</persName>双现 <lb ed="X" n="0912c19"/><lb ed="R033" n="0727a04"/>两土。可知阿弥陀在释迦<persName>佛</persName>之前无量劫矣。况此 <lb ed="X" n="0912c20"/><lb ed="R033" n="0727a05"/>经中。我<persName>佛</persName>所说。阿弥陀<persName>佛</persName>成<persName>佛</persName>以来。于今十劫之 <lb ed="X" n="0912c21"/><lb ed="R033" n="0727a06"/>证據。又问曰。果然如是。但此阿弥陀经是释迦<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0912c22"/><lb ed="R033" n="0727a07"/>亲口所说。因何亦云<name role="" type="person">西方极乐世界</name>阿弥陀<persName>佛</persName>现 <lb ed="X" n="0912c23"/><lb ed="R033" n="0727a08"/>在说法耳。答云。我<persName>佛</persName>知其阿弥陀<persName>佛</persName>。应機说法无 <lb ed="X" n="0912c24"/><lb ed="R033" n="0727a09"/>量。愿度众生无量。光明接引无量。莲花化生无量。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0913a" n="0913a"/> <lb ed="X" n="0913a01"/><lb ed="R033" n="0727a10"/>若今时人。一心执持一句阿弥陀<persName>佛</persName>名号。坚心不 <lb ed="X" n="0913a02"/><lb ed="R033" n="0727a11"/>退。临终决定往生<name role="" type="person">西方极乐世界</name>中。虽然<persName>佛</persName>不同 <lb ed="X" n="0913a03"/><lb ed="R033" n="0727a12"/>时。可谓阿弥陀<persName>佛</persName>尙在矣。故不可以过现未三世 <lb ed="X" n="0913a04"/><lb ed="R033" n="0727a13"/>中推论出世耳。但诸<persName>佛</persName>菩萨。千般说法。万种化度。 <lb ed="X" n="0913a05"/><lb ed="R033" n="0727a14"/>因何我等总不成<persName>佛</persName>。何故。夫<persName>佛</persName>及凡夫。同为这一 <lb ed="X" n="0913a06"/><lb ed="R033" n="0727a15"/>个性灵而<anchor xml:id="nkr_note_add_0913a0601" n="0913a0601"/><anchor xml:id="beg0913a0601" n="0913a0601"/>已<anchor xml:id="end0913a0601"/>。<persName>佛</persName>将拔苦愿力。或应化世间入类度 <lb ed="X" n="0913a07"/><lb ed="R033" n="0727a16"/>人。虽足无停息。其<persName>佛</persName>性。照而常觉。觉而常照。古今 <lb ed="X" n="0913a08"/><lb ed="R033" n="0727a17"/>动静不异。所谓无量寿也。我等凡夫。性本同觉。因 <lb ed="X" n="0913a09"/><lb ed="R033" n="0727a18"/>心执著色相为重。是以物欲所蔽。常背其觉。虽头 <lb ed="X" n="0913a10"/><lb ed="R033" n="0727b01"/>出头没。长在丽天杲日之中。却如黑夜度日。若明 <lb ed="X" n="0913a11"/><lb ed="R033" n="0727b02"/>此经之義。则知自心以暗转明。如失物复得。岂非 <lb ed="X" n="0913a12"/><lb ed="R033" n="0727b03"/>一生之大幸耶。人若阅经听讲。愼勿轻心放过。名 <lb ed="X" n="0913a13"/><lb ed="R033" n="0727b04"/>曰受持此经。事虽难信。且努力细审一番看。</p> <lb ed="X" n="0913a14"/><lb ed="R033" n="0727b05"/><p xml:id="pX22p0913a1401">△表显译师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a15"/><lb ed="R033" n="0727b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0913a1501">姚秦。三藏法师鸠摩罗什译。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a16"/><lb ed="R033" n="0727b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0913a1601">姚秦。代姓之幷擧。三藏者。通秦文字兼知西语幷 <lb ed="X" n="0913a17"/><lb ed="R033" n="0727b08"/>显师德之称。法师者。为<persName>佛</persName>法所属明剖诲人。鸠摩。 <lb ed="X" n="0913a18"/><lb ed="R033" n="0727b09"/>童年耆德也。罗什者。译梵成华。西语曰梵。中国曰 <lb ed="X" n="0913a19"/><lb ed="R033" n="0727b10"/>华。能达两地文字之什。所称罗什也。师系中天国 <lb ed="X" n="0913a20"/><lb ed="R033" n="0727b11"/>人氏。其国即秦代也。父名鸠摩罗琰。家世相国。弃 <lb ed="X" n="0913a21"/><lb ed="R033" n="0727b12"/>荣出遊。遇龟兹王以妹配之。生师。师年七龄。随母 <lb ed="X" n="0913a22"/><lb ed="R033" n="0727b13"/>入寺取钵顶首。遂悟万法唯心句。即通三藏教義。 <lb ed="X" n="0913a23"/><lb ed="R033" n="0727b14"/>王施金狮子座。其秦国太史奏云异星现于西<anchor xml:id="nkr_note_orig_0913001" n="0913001"/>城。 <lb ed="X" n="0913a24"/><lb ed="R033" n="0727b15"/>比星出大德智人故。王云。朕知龟兹有什师。深契 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0913b" n="0913b"/> <lb ed="X" n="0913b01"/><lb ed="R033" n="0727b16"/><persName>佛</persName>法。能作後学宗师。莫非此耶。遂遣将迎师归国。 <lb ed="X" n="0913b02"/><lb ed="R033" n="0727b17"/>师知中途国主。名姚苌。欲害什师。辞之不觐。後姚 <lb ed="X" n="0913b03"/><lb ed="R033" n="0727b18"/>苌亦闻师名。固请不允。苌亡。子兴复请。始应赴姚 <lb ed="X" n="0913b04"/><lb ed="R033" n="0728a01"/>以致归秦。秦为国师。因姚氏父子请归于秦。故云 <lb ed="X" n="0913b05"/><lb ed="R033" n="0728a02"/>姚秦也。师所译经计三百馀部。发挥幽致。在宏始 <lb ed="X" n="0913b06"/><lb ed="R033" n="0728a03"/>十一年间。终而舌根不壞。盖云师译之经。<persName>佛</persName>语不 <lb ed="X" n="0913b07"/><lb ed="R033" n="0728a04"/>虚。所以舌根应验如此。</p> <lb ed="X" n="0913b08"/><lb ed="R033" n="0728a05"/><p xml:id="pX22p0913b0801">△特示极乐正宗纲领。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913b09"/><lb ed="R033" n="0728a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0913b0901">如是我闻。一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">舍卫国</name>。祇树<name role="" type="person">给孤独园</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913b10"/><lb ed="R033" n="0728a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0913b1001">如者不思善。不思恶。心即不乱。湛然之義。曰如。是 <lb ed="X" n="0913b11"/><lb ed="R033" n="0728a08"/>者。即此心。亦非执有。亦非执无。曰是。我闻者。谓如 <lb ed="X" n="0913b12"/><lb ed="R033" n="0728a09"/>是之法。我阿难之所亲闻。一时者。<persName>佛</persName>及弟子说听 <lb ed="X" n="0913b13"/><lb ed="R033" n="0728a10"/>成就一时也。此出阿难问<persName>佛</persName>求定经体。<persName>佛</persName>示。经首 <lb ed="X" n="0913b14"/><lb ed="R033" n="0728a11"/>当云如是我闻。一时<persName>佛</persName>在某处。与某众说某法言 <lb ed="X" n="0913b15"/><lb ed="R033" n="0728a12"/>之。故凡经首皆同此类。盖是遵<persName>佛</persName>遗敕之体。<persName>佛</persName>即 <lb ed="X" n="0913b16"/><lb ed="R033" n="0728a13"/>教主。是觉中之圣。觉有二義。一曰外觉。观诸法空。 <lb ed="X" n="0913b17"/><lb ed="R033" n="0728a14"/>二曰内觉。湛然空寂。所谓不被尘惑。如如不动。为 <lb ed="X" n="0913b18"/><lb ed="R033" n="0728a15"/>圣中圣也。在住也。舍卫者国名。其国富庶远闻。只 <lb ed="X" n="0913b19"/><lb ed="R033" n="0728a16"/>太子讳。又僧舍曰祇园。如兰若华宫鹿苑之类乎。 <lb ed="X" n="0913b20"/><lb ed="R033" n="0728a17"/>其国主。号曰波斯匿王。<persName>佛</persName>乃竺国教主。缘至舍卫 <lb ed="X" n="0913b21"/><lb ed="R033" n="0728a18"/>邻国。遇一长者。名曰给孤。见<persName>佛</persName>道貌威仪。法忍莫 <lb ed="X" n="0913b22"/><lb ed="R033" n="0728b01"/>测。即买祇陀太子之园。将珍宝莊严。迎<persName>佛</persName>供养。太 <lb ed="X" n="0913b23"/><lb ed="R033" n="0728b02"/>子云。园属卿者。树不属卿耳。要伐其树。长者思惟。 <lb ed="X" n="0913b24"/><lb ed="R033" n="0728b03"/>花树盈润堪可供<persName>佛</persName>。太子云。取树者。一葉一金钱。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0913c" n="0913c"/> <lb ed="X" n="0913c01"/><lb ed="R033" n="0728b04"/>长者欲偿其價。太子心迴意转。请<persName>佛</persName>说法。不应如 <lb ed="X" n="0913c02"/><lb ed="R033" n="0728b05"/>此。太子云。卿捨其园。我捨其树。同为施主。长者。于 <lb ed="X" n="0913c03"/><lb ed="R033" n="0728b06"/>中即造六十四所大寺。正中<persName>佛</persName>居。其馀普施孤独 <lb ed="X" n="0913c04"/><lb ed="R033" n="0728b07"/>穷民。感歎太子施树。合名曰祇树<name role="" type="person">给孤独园</name>耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913c05"/><lb ed="R033" n="0728b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0913c0501">与大比丘僧。千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913c06"/><lb ed="R033" n="0728b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0913c0601">与者。<persName>佛</persName>亦随众。比丘者。<persName>佛</persName>之弟子。戒行无违。道德 <lb ed="X" n="0913c07"/><lb ed="R033" n="0728b10"/>幷茂。曰比丘。指高僧之统呼。如称僧伽六和等也。 <lb ed="X" n="0913c08"/><lb ed="R033" n="0728b11"/>比丘兼有三義。一曰乞士。乞法资慧命。乞食资色 <lb ed="X" n="0913c09"/><lb ed="R033" n="0728b12"/>身。二曰怖魔。使魔生惊怖故。三曰破恶。破见思烦 <lb ed="X" n="0913c10"/><lb ed="R033" n="0728b13"/>恼诸恶故。大者。尊德之称。<persName>佛</persName>有往来。比丘随侍。一 <lb ed="X" n="0913c11"/><lb ed="R033" n="0728b14"/>日<persName>佛</persName>示比丘。各去遊方化度众生。我今自往摩竭 <lb ed="X" n="0913c12"/><lb ed="R033" n="0728b15"/>提国去。彼国有四迦葉。摩诃大迦葉。<name role="" type="person">优楼频</name>螺迦 <lb ed="X" n="0913c13"/><lb ed="R033" n="0728b16"/>葉。<name role="" type="person">伽耶迦葉</name>。<name role="" type="person">那提迦葉</name>。各有二百五十弟子。是火 <lb ed="X" n="0913c14"/><lb ed="R033" n="0728b17"/>龙外道。<persName>佛</persName>行至晚。于大迦葉借宿。迦葉允<persName>佛</persName>。与火 <lb ed="X" n="0913c15"/><lb ed="R033" n="0728b18"/>龙窟中安歇。更深。火龙七窍出火。烧<persName>如来</persName>身。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0913c16"/><lb ed="R033" n="0729a01"/>以般若淸凉三昧而坐。此火返烧本龙。龙见<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0913c17"/><lb ed="R033" n="0729a02"/>面前一钵淸凉而入藏之。迦葉见<persName>佛</persName>威光。领二百 <lb ed="X" n="0913c18"/><lb ed="R033" n="0729a03"/>五十弟子投<persName>佛</persName>出家。在後三迦葉俱领弟子。从<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0913c19"/><lb ed="R033" n="0729a04"/>出家。<persName>佛</persName>又念甁沙国王。率四迦葉千弟子。入王舍 <lb ed="X" n="0913c20"/><lb ed="R033" n="0729a05"/>城。王知<persName>佛</persName>来。令百官迎<persName>佛</persName>入国。有一长者。名迦陵。 <lb ed="X" n="0913c21"/><lb ed="R033" n="0729a06"/>见<persName>佛</persName>入国君民敬奉。未有精舍。长者即捨竹园。王 <lb ed="X" n="0913c22"/><lb ed="R033" n="0729a07"/>起殿宇。请<persName>佛</persName>安居。後有阿捨婆耆比丘入村。舍利 <lb ed="X" n="0913c23"/><lb ed="R033" n="0729a08"/>弗。忽逢于路。见<persName>佛</persName>威仪。问其何故。比丘答云。我<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0913c24"/><lb ed="R033" n="0729a09"/>天人之尊。予尙年幼。学道日浅。岂解<persName>如来</persName>妙法。即 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0914a" n="0914a"/> <lb ed="X" n="0914a01"/><lb ed="R033" n="0729a10"/>说偈曰。<persName>佛</persName>说一切法。除人一切心。人无一切心。何 <lb ed="X" n="0914a02"/><lb ed="R033" n="0729a11"/>须一切法。舍利弗。闻偈便悟<persName>如来</persName>元旨。皈告目犍 <lb ed="X" n="0914a03"/><lb ed="R033" n="0729a12"/>连。亦于言下开悟。是二人。共领二百五十弟子依 <lb ed="X" n="0914a04"/><lb ed="R033" n="0729a13"/><persName>佛</persName>出家。是故千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a05"/><lb ed="R033" n="0729a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914a0501">皆是大阿罗汉。众所知识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a06"/><lb ed="R033" n="0729a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914a0601">皆是者。承上文而言。阿罗汉者。即梵语也。唐言无 <lb ed="X" n="0914a07"/><lb ed="R033" n="0729a16"/>著。谓无烦恼。无贪嗔。无违顺。心境俱空。内外常寂。 <lb ed="X" n="0914a08"/><lb ed="R033" n="0729a17"/>无法可学。是名阿罗汉。罗汉能含四義。一者<persName>应供</persName>。 <lb ed="X" n="0914a09"/><lb ed="R033" n="0729a18"/>为人天福田。乞士果也。二者杀贼。杀尽烦恼贼。断 <lb ed="X" n="0914a10"/><lb ed="R033" n="0729b01"/>迷果也。三者远恶。断尽三恶觉。三恶。即贪嗔痴。破 <lb ed="X" n="0914a11"/><lb ed="R033" n="0729b02"/>恶果也。四者无生。不受後有。谓三界惑尽。更不受 <lb ed="X" n="0914a12"/><lb ed="R033" n="0729b03"/>生。怖魔果也。乃至无学之学。是名真学。故云大也。 <lb ed="X" n="0914a13"/><lb ed="R033" n="0729b04"/>知者。不被诸相所缠。不被烦恼所缚。不被思爱所 <lb ed="X" n="0914a14"/><lb ed="R033" n="0729b05"/>留。不被无明所覆。故名曰知。识者。有生必有死。有 <lb ed="X" n="0914a15"/><lb ed="R033" n="0729b06"/>象必有壞。所以个臭皮囊一包脓血。岂我之常物。 <lb ed="X" n="0914a16"/><lb ed="R033" n="0729b07"/>凡所有相无相。尙非是道。知其至理之義。无以为 <lb ed="X" n="0914a17"/><lb ed="R033" n="0729b08"/>之。故名曰识。恒任四大皆空。五蕴非有。人法两忘。 <lb ed="X" n="0914a18"/><lb ed="R033" n="0729b09"/>此谓无所不知。无所不识。是名知识。果然如是得 <lb ed="X" n="0914a19"/><lb ed="R033" n="0729b10"/>力操持。可谓真善知识矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a20"/><lb ed="R033" n="0729b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914a2001">长老舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a21"/><lb ed="R033" n="0729b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914a2101">长老者。齿德过人之称。非独舍利弗为称长老。後 <lb ed="X" n="0914a22"/><lb ed="R033" n="0729b13"/>至阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>等尊者。皆是长老。<persName>佛</persName>为是等上首弟 <lb ed="X" n="0914a23"/><lb ed="R033" n="0729b14"/>子。统能智愿行三德具足。能解此经。<persName>佛</persName>所先云长 <lb ed="X" n="0914a24"/><lb ed="R033" n="0729b15"/>老二字。似乎槪呼之意。首擧舍利弗者。缘伊智慧 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0914b" n="0914b"/> <lb ed="X" n="0914b01"/><lb ed="R033" n="0729b16"/>第一。舍利弗即名鹙子。其母身容端正。眼如鹙鹭。 <lb ed="X" n="0914b02"/><lb ed="R033" n="0729b17"/>兼母之名耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b03"/><lb ed="R033" n="0729b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914b0301"><name role="" type="person">摩诃目犍连</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b04"/><lb ed="R033" n="0730a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914b0401">此云大<anchor xml:id="nkr_note_add_0914b0401" n="0914b0401"/><anchor xml:id="beg0914b0401" n="0914b0401"/>采<anchor xml:id="end0914b0401"/>菽。是姓名也。其族人众。即他为长。故名 <lb ed="X" n="0914b05"/><lb ed="R033" n="0730a02"/>大<anchor xml:id="nkr_note_add_0914b0501" n="0914b0501"/><anchor xml:id="beg0914b0501" n="0914b0501"/>采<anchor xml:id="end0914b0501"/>菽。神通第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b06"/><lb ed="R033" n="0730a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914b0601"><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b07"/><lb ed="R033" n="0730a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914b0701">摩诃。此云大。迦葉。此云龟氏。具云大龟氏。其祖感 <lb ed="X" n="0914b08"/><lb ed="R033" n="0730a05"/>灵龟负仙图而出。遂以族名。又云饮光。由宿生为 <lb ed="X" n="0914b09"/><lb ed="R033" n="0730a06"/>冶金师。有贫女同以金珠。同修塔像。後身常得金 <lb ed="X" n="0914b10"/><lb ed="R033" n="0730a07"/>色为名。能持一切苦行。头陀第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b11"/><lb ed="R033" n="0730a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914b1101"><name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b12"/><lb ed="R033" n="0730a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914b1201">此云文饰。谓文<anchor xml:id="nkr_note_add_0914b1201" n="0914b1201"/><anchor xml:id="beg0914b1201" n="0914b1201"/>采<anchor xml:id="end0914b1201"/>修饰故。南天竺国婆罗门族氏。 <lb ed="X" n="0914b13"/><lb ed="R033" n="0730a10"/>善分别<persName>佛</persName>義。敷演教道。论義第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b14"/><lb ed="R033" n="0730a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914b1401"><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b15"/><lb ed="R033" n="0730a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914b1501">此云大膝。从形状得名故。系舍利弗之母舅。具大 <lb ed="X" n="0914b16"/><lb ed="R033" n="0730a13"/>辩才。答问第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b17"/><lb ed="R033" n="0730a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914b1701">離婆多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b18"/><lb ed="R033" n="0730a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914b1801">此云星宿。一云室宿。因父母祷星而生。室宿者。二 <lb ed="X" n="0914b19"/><lb ed="R033" n="0730a16"/>十八宿中第十三宿也。谓正心不动故。无顚倒第 <lb ed="X" n="0914b20"/><lb ed="R033" n="0730a17"/>一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b21"/><lb ed="R033" n="0730a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914b2101">周利槃陀伽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b22"/><lb ed="R033" n="0730b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914b2201">此云继道。因母省亲生于路傍故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0914001" n="0914001"/>姿性鲁钝。唯诵 <lb ed="X" n="0914b23"/><lb ed="R033" n="0730b02"/>半偈。得证罗汉果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b24"/><lb ed="R033" n="0730b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914b2401">难陀。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0914c" n="0914c"/> <lb ed="X" n="0914c01"/><lb ed="R033" n="0730b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914c0101">此云善欢喜。是<persName>佛</persName>之亲弟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c02"/><lb ed="R033" n="0730b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914c0201"><name role="" type="person">阿难陀</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c03"/><lb ed="R033" n="0730b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914c0301">此云庆喜。是<name role="" type="person">白饭王</name>子。<name role="" type="person">白饭王</name>。与<persName>佛</persName>父<name role="" type="person">净饭王</name>弟 <lb ed="X" n="0914c04"/><lb ed="R033" n="0730b07"/>兄。庆喜。是释迦<persName>佛</persName>之堂弟。是<persName>佛</persName>成道日生。擧国欣 <lb ed="X" n="0914c05"/><lb ed="R033" n="0730b08"/>庆之为名。十龄出家。依<persName>佛</persName>十年。方为侍者。总持<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0914c06"/><lb ed="R033" n="0730b09"/>教。忆念不忘。独力结集藏典。多闻第一。法度鬼魅。 <lb ed="X" n="0914c07"/><lb ed="R033" n="0730b10"/>此尊者为始。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c08"/><lb ed="R033" n="0730b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914c0801">罗睺罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c09"/><lb ed="R033" n="0730b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914c0901">此云覆障。即释迦<persName>佛</persName>之子。母<name role="" type="person">耶输陀罗</name>夫人。在母 <lb ed="X" n="0914c10"/><lb ed="R033" n="0730b13"/>胎六年。因夙世曾塞鼠穴六日。所报此障是也。此 <lb ed="X" n="0914c11"/><lb ed="R033" n="0730b14"/>讳。是修罗名。修罗。能障蔽日月之光。昔<persName>佛</persName>欲出家。 <lb ed="X" n="0914c12"/><lb ed="R033" n="0730b15"/>父王曰。汝未有子。岂可出家乎。因待子六年之阻。 <lb ed="X" n="0914c13"/><lb ed="R033" n="0730b16"/><persName>佛</persName>亦受障矣。故以为名。密行第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c14"/><lb ed="R033" n="0730b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914c1401"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c15"/><lb ed="R033" n="0730b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914c1501">此云牛呞。缘夙生为牛。因过去世中轻弄沙门。後 <lb ed="X" n="0914c16"/><lb ed="R033" n="0731a01"/>报为牛。殃尽作<persName>佛</persName>。立此名者。过未免怀。位居天上 <lb ed="X" n="0914c17"/><lb ed="R033" n="0731a02"/>尸利沙园。诸天供奉。故称受天供第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c18"/><lb ed="R033" n="0731a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914c1801"><name role="" type="person">宾头卢</name>颇罗堕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c19"/><lb ed="R033" n="0731a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914c1901">此句上三字。云不动意。即名也。下三字云利根。即 <lb ed="X" n="0914c20"/><lb ed="R033" n="0731a05"/>姓也。先名後姓者。是族例。凡年至十八。称名在先。 <lb ed="X" n="0914c21"/><lb ed="R033" n="0731a06"/>善能供养四维上下十方圣贤。行此人天福田良 <lb ed="X" n="0914c22"/><lb ed="R033" n="0731a07"/>果。名曰<persName>应供</persName>第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c23"/><lb ed="R033" n="0731a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0914c2301">迦留<g ref="#CB00501">驮</g>夷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c24"/><lb ed="R033" n="0731a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0914c2401">此云黑光。因形粗色黑故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0915a" n="0915a"/> <lb ed="X" n="0915a01"/><lb ed="R033" n="0731a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915a0101"><name role="" type="person">摩诃劫宾那</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a02"/><lb ed="R033" n="0731a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915a0201">此云房宿。母祷房星而生。将宿作名。房宿二十八 <lb ed="X" n="0915a03"/><lb ed="R033" n="0731a12"/>宿中第四宿也。所称知星第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a04"/><lb ed="R033" n="0731a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915a0401"><name role="" type="person">薄拘罗</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a05"/><lb ed="R033" n="0731a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915a0501">此云善容。昔世廣施莊严。不犯杀戒。满九十一劫。 <lb ed="X" n="0915a06"/><lb ed="R033" n="0731a15"/>劫有三种。小劫。中劫。大劫。一千六百八十<name role="" type="person">万年一</name> <lb ed="X" n="0915a07"/><lb ed="R033" n="0731a16"/>增一减为一小劫。二十小劫为一中劫。四个中劫 <lb ed="X" n="0915a08"/><lb ed="R033" n="0731a17"/>为一大劫也。莊严者。有二義。一者。法像华丽。香花 <lb ed="X" n="0915a09"/><lb ed="R033" n="0731a18"/>幢幔。种种供养。此为人天小果。是外莊严也。二者 <lb ed="X" n="0915a10"/><lb ed="R033" n="0731b01"/>坚持苦行。六度齐修。六度者。佈施。持戒。精进。忍辱。 <lb ed="X" n="0915a11"/><lb ed="R033" n="0731b02"/>禅定。智慧是也。心心不著世间。念念总归极乐。趋 <lb ed="X" n="0915a12"/><lb ed="R033" n="0731b03"/>登净土九品化生。此为内莊严耳。不犯杀戒者。天 <lb ed="X" n="0915a13"/><lb ed="R033" n="0731b04"/>有好生。万物贪生。伤物命为<anchor xml:id="nkr_note_add_0915a1301" n="0915a1301"/><anchor xml:id="beg0915a1301" n="0915a1301"/>己<anchor xml:id="end0915a1301"/>之谋生。岂是仁心 <lb ed="X" n="0915a14"/><lb ed="R033" n="0731b05"/>乎。昔<persName>佛</persName>云上至诸<persName>佛</persName>。下至蝼蚁。皆有<persName>佛</persName>性。所谓飞 <lb ed="X" n="0915a15"/><lb ed="R033" n="0731b06"/>走虫鱼。乃未来诸<persName>佛</persName>之流。历劫眷属。若无一人沉 <lb ed="X" n="0915a16"/><lb ed="R033" n="0731b07"/>溺众生。所谓断其物命。即是出<persName>佛</persName>身血。食其肉者。 <lb ed="X" n="0915a17"/><lb ed="R033" n="0731b08"/>寧非父母之身。故经云。弑父。弑母。弑阿罗汉者是 <lb ed="X" n="0915a18"/><lb ed="R033" n="0731b09"/>耳。是以君子远庖厨也。且恐因果不爽。命命塡还。 <lb ed="X" n="0915a19"/><lb ed="R033" n="0731b10"/>岂不惧乎。见此尊者。具此慈悲莊严。然後作<persName>佛</persName>。相 <lb ed="X" n="0915a20"/><lb ed="R033" n="0731b11"/>貌端严。寿至一百六十。为之寿命第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a21"/><lb ed="R033" n="0731b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915a2101">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a22"/><lb ed="R033" n="0731b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915a2201">此云无贫。因夙生饑世。曾施饭于辟支<persName>佛</persName>时。满八 <lb ed="X" n="0915a23"/><lb ed="R033" n="0731b14"/>十劫资用充足。故名如是。缘出家後。唯常贪睡。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0915a24"/><lb ed="R033" n="0731b15"/>每说法。昏寐不觉。<persName>佛</persName>示修习禅定。照见金刚三昧。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0915b" n="0915b"/> <lb ed="X" n="0915b01"/><lb ed="R033" n="0731b16"/>遂其天眼第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b02"/><lb ed="R033" n="0731b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915b0201">如是等诸大弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b03"/><lb ed="R033" n="0731b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915b0301">此句。<persName>佛</persName>为弟子擧不尽故。承上十六尊者。应下千 <lb ed="X" n="0915b04"/><lb ed="R033" n="0732a01"/>二百五十人之总结也。学在师後曰弟。解从师证 <lb ed="X" n="0915b05"/><lb ed="R033" n="0732a02"/>曰子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b06"/><lb ed="R033" n="0732a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915b0601">幷诸菩萨摩诃萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b07"/><lb ed="R033" n="0732a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915b0701">幷者承前及後之意。菩萨者。此云觉有情。同<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0915b08"/><lb ed="R033" n="0732a05"/>证曰觉。未尽无明曰有情。能灭妄想。唯持一心故。 <lb ed="X" n="0915b09"/><lb ed="R033" n="0732a06"/>摩诃萨者。此云大道心。即菩萨号。未能自度。先能 <lb ed="X" n="0915b10"/><lb ed="R033" n="0732a07"/>度人故。昔古德云。劝至十人念<persName>佛</persName>者。即名善人。至 <lb ed="X" n="0915b11"/><lb ed="R033" n="0732a08"/>百人千人者。即是大乘地行菩萨耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b12"/><lb ed="R033" n="0732a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915b1201"><name role="" type="person">文殊师利</name>法王子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b13"/><lb ed="R033" n="0732a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915b1301"><name role="" type="person">文殊师利</name>者。此云妙首。又云妙德。万行万德之首 <lb ed="X" n="0915b14"/><lb ed="R033" n="0732a11"/>师。廣行方便。德化众生。称为吉祥王菩萨也。法王 <lb ed="X" n="0915b15"/><lb ed="R033" n="0732a12"/>子者。<persName>佛</persName>为法王。菩萨入法正位。名曰法王子。又云 <lb ed="X" n="0915b16"/><lb ed="R033" n="0732a13"/><persName>佛</persName>子。自古圣先贤。至于此土。为绍隆<persName>佛</persName>种。当继<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0915b17"/><lb ed="R033" n="0732a14"/>位。所以文殊有愿。为诸<persName>佛</persName>出世之母。我<persName>佛</persName>首擧文 <lb ed="X" n="0915b18"/><lb ed="R033" n="0732a15"/>殊。而推菩萨中智慧之首也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b19"/><lb ed="R033" n="0732a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915b1901"><name role="" type="person">阿逸多</name>菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b20"/><lb ed="R033" n="0732a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915b2001"><name role="" type="person">阿逸多</name>。即弥勒也。又云慈氏。即姓也。<name role="" type="person">阿逸多</name>。名也。 <lb ed="X" n="0915b21"/><lb ed="R033" n="0732a18"/>又云无能勝。在母胎时发愿。愿我来生当得慈心 <lb ed="X" n="0915b22"/><lb ed="R033" n="0732b01"/>三昧。凡遇刀兵劫。护持众生。人若当害。我愿代之。 <lb ed="X" n="0915b23"/><lb ed="R033" n="0732b02"/>大誓救苦无能勝也。位列<name role="" type="person">兜率天</name>宫龙华会主。可 <lb ed="X" n="0915b24"/><lb ed="R033" n="0732b03"/>知天宫菩萨。亦从净业。所云十方微尘恒河沙界。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0915c" n="0915c"/> <lb ed="X" n="0915c01"/><lb ed="R033" n="0732b04"/>无处不是净土。故昔韦提希尊者。愿生<name role="" type="person">极乐国</name>。求 <lb ed="X" n="0915c02"/><lb ed="R033" n="0732b05"/><persName>佛</persName>教正受。繫念弥陀<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c03"/><lb ed="R033" n="0732b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915c0301">乾陀诃提菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c04"/><lb ed="R033" n="0732b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915c0401">乾陀诃提。此云不休息。能持梵行故。梵行者。执持 <lb ed="X" n="0915c05"/><lb ed="R033" n="0732b08"/><persName>佛</persName>号正法流通。直至法若灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0915c0501" n="0915c0501"/><anchor xml:id="beg0915c0501" n="0915c0501"/>已<anchor xml:id="end0915c0501"/>彼愿无终此不休 <lb ed="X" n="0915c06"/><lb ed="R033" n="0732b09"/>息。是廣大心耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c07"/><lb ed="R033" n="0732b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915c0701"><name role="" type="person">常精进菩萨</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c08"/><lb ed="R033" n="0732b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915c0801">常精进者。善知法性常住。愿行无作正勤。如一众 <lb ed="X" n="0915c09"/><lb ed="R033" n="0732b12"/>生。住无量劫总不成<persName>佛</persName>。誓不弃捨。此大慈悲常行 <lb ed="X" n="0915c10"/><lb ed="R033" n="0732b13"/>精进。是名正法供养<persName>如来</persName>之极至也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c11"/><lb ed="R033" n="0732b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915c1101">与如是等诸大菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c12"/><lb ed="R033" n="0732b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915c1201">此句。结上文省有文殊弥勒等。应後普贤观音一 <lb ed="X" n="0915c13"/><lb ed="R033" n="0732b16"/>切菩萨也。<persName>佛</persName>为菩萨万行具足之首。护持众生念 <lb ed="X" n="0915c14"/><lb ed="R033" n="0732b17"/><persName>佛</persName>。同证弥陀知见。可知菩萨出现于世。互相廣度 <lb ed="X" n="0915c15"/><lb ed="R033" n="0732b18"/>众生。如一众生未成<persName>佛</persName>。于十方皆坐道场。诸<persName>佛</persName>菩 <lb ed="X" n="0915c16"/><lb ed="R033" n="0733a01"/>萨。有如是慈悲。接引众生。我等凡夫。岂可不念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0915c17"/><lb ed="R033" n="0733a02"/>恩。安然颓废。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c18"/><lb ed="R033" n="0733a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0915c1801">及释提桓因等。无量诸天大众俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c19"/><lb ed="R033" n="0733a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0915c1901">及者承前言净土法门。不但诸圣与会闻经。一切 <lb ed="X" n="0915c20"/><lb ed="R033" n="0733a05"/>凡众。皆同闻故。释提桓因者。是天中之主。即忉利 <lb ed="X" n="0915c21"/><lb ed="R033" n="0733a06"/>天也。无量者。尽<name role="" type="person">三十三天</name>一切诸天故。大众者。自 <lb ed="X" n="0915c22"/><lb ed="R033" n="0733a07"/>诸天以下。人及修罗。六道一切众生也。俱者。谓诸 <lb ed="X" n="0915c23"/><lb ed="R033" n="0733a08"/>菩萨诸天大众俱。通结言之。<persName>佛</persName>说此经时。非但诸 <lb ed="X" n="0915c24"/><lb ed="R033" n="0733a09"/><persName>佛</persName>菩萨。天人修罗一切众生同登彼岸。下及地狱 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0916a" n="0916a"/> <lb ed="X" n="0916a01"/><lb ed="R033" n="0733a10"/>饿鬼畜牲。亦证净土三昧顿破幽暗。可知念<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0916a02"/><lb ed="R033" n="0733a11"/>法。救苦甚速。所以善恶众生。即生莲界。故<persName>如来</persName>说 <lb ed="X" n="0916a03"/><lb ed="R033" n="0733a12"/>法。天人共仰。龙蛇混杂。凡圣交参。信得<persName>佛</persName>法住持。 <lb ed="X" n="0916a04"/><lb ed="R033" n="0733a13"/>但念阿弥陀<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0916a05"/><lb ed="R033" n="0733a14"/><p xml:id="pX22p0916a0501">此经。从如是我闻。至诸天大众俱。为之证信序引。 <lb ed="X" n="0916a06"/><lb ed="R033" n="0733a15"/>诸<persName>佛</persName>菩萨诸天大众。自远一时聚会。名曰六种成 <lb ed="X" n="0916a07"/><lb ed="R033" n="0733a16"/>就。如是。为信成就。我闻。为闻成就。一时。为时成就。 <lb ed="X" n="0916a08"/><lb ed="R033" n="0733a17"/><persName>佛</persName>。为主成就。在某处。为处成就。闻众。为众成就。皆 <lb ed="X" n="0916a09"/><lb ed="R033" n="0733a18"/>出<persName>世尊</persName>。特然与运慈悲救度众生之因。下文流通 <lb ed="X" n="0916a10"/><lb ed="R033" n="0733b01"/>正宗之義。则如此经。现世众生。见者闻者。如<persName>佛</persName>亲 <lb ed="X" n="0916a11"/><lb ed="R033" n="0733b02"/>身授记。务令感发道心。亲近弥陀。同出苦轮。幸勿 <lb ed="X" n="0916a12"/><lb ed="R033" n="0733b03"/>疑谬。慢<persName>佛</persName>偝恩。</p> <lb ed="X" n="0916a13"/><lb ed="R033" n="0733b04"/><p xml:id="pX22p0916a1301">△对機说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a14"/><lb ed="R033" n="0733b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0916a1401">尔时<persName>佛</persName>告长老舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a15"/><lb ed="R033" n="0733b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0916a1501">凡<persName>佛</persName>说法者。都因弟子求示不二之谈。然後演唱 <lb ed="X" n="0916a16"/><lb ed="R033" n="0733b07"/>一乘也。故一切经首。先有所问。<persName>世尊</persName>起发。独此弥 <lb ed="X" n="0916a17"/><lb ed="R033" n="0733b08"/>陀经者。不因启请而说。所以尔时<persName>佛</persName>告长老舍利 <lb ed="X" n="0916a18"/><lb ed="R033" n="0733b09"/>弗起句。乃<persName>佛</persName>自发端头兴其教也。何故。<persName>佛</persName>为众生 <lb ed="X" n="0916a19"/><lb ed="R033" n="0733b10"/>根钝业深。难離障缘。不能解脱禅定。汩没生死。无 <lb ed="X" n="0916a20"/><lb ed="R033" n="0733b11"/>有出期。<persName>佛</persName>以廣施慈悲。指出净土一门。愿诸众生 <lb ed="X" n="0916a21"/><lb ed="R033" n="0733b12"/>横超生死。譬人病危。命在呼吸。传有良方。依法修 <lb ed="X" n="0916a22"/><lb ed="R033" n="0733b13"/>制。延缓日时。药未及成。命<anchor xml:id="nkr_note_add_0916a2201" n="0916a2201"/><anchor xml:id="beg0916a2201" n="0916a2201"/>已<anchor xml:id="end0916a2201"/>先殒。若现成有药。入 <lb ed="X" n="0916a23"/><lb ed="R033" n="0733b14"/>口即活。传持念<persName>佛</persName>之法。亦复如是。<persName>佛</persName>欲急救众生 <lb ed="X" n="0916a24"/><lb ed="R033" n="0733b15"/>之患。故说此经。不待人请。但<persName>世尊</persName>不立文字语言。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0916b" n="0916b"/> <lb ed="X" n="0916b01"/><lb ed="R033" n="0733b16"/>是最上乘说法。何故更说此经耶。乃为上根者。若 <lb ed="X" n="0916b02"/><lb ed="R033" n="0733b17"/>有开口。使入障门。中下根者。未免诱引而上达。可 <lb ed="X" n="0916b03"/><lb ed="R033" n="0733b18"/>知<persName>世尊</persName>。不待祈而自立法者。格外慈恩。从权度人。 <lb ed="X" n="0916b04"/><lb ed="R033" n="0734a01"/>最为急切之务。凡仁者。速与投剂。受用无穷。人若 <lb ed="X" n="0916b05"/><lb ed="R033" n="0734a02"/>甘心世乐。不知乐是苦因。生死关头。茫无畔岸。信 <lb ed="X" n="0916b06"/><lb ed="R033" n="0734a03"/>此<persName>佛</persName>言。执持<persName>佛</persName>号。开悟自性。顿出火坑。若非从<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0916b07"/><lb ed="R033" n="0734a04"/>之教。焉知净土之乐。幸遇<persName>佛</persName>恩。特示一法。遵行立 <lb ed="X" n="0916b08"/><lb ed="R033" n="0734a05"/>效。欲出苦轮。刻不待时。</p> <lb ed="X" n="0916b09"/><lb ed="R033" n="0734a06"/><p xml:id="pX22p0916b0901">△标土显依。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916b10"/><lb ed="R033" n="0734a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0916b1001">从是西方。过十万亿<persName>佛</persName>土。有世界名曰极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916b11"/><lb ed="R033" n="0734a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0916b1101">从是西方者。以此娑婆应对指西也。过者。从此土 <lb ed="X" n="0916b12"/><lb ed="R033" n="0734a09"/>向西而去曰过。<persName>佛</persName>土者。一大千世界。名一<persName>佛</persName>土。至 <lb ed="X" n="0916b13"/><lb ed="R033" n="0734a10"/>十万亿<persName>佛</persName>土。言去西方可谓远矣。然據事则远。據 <lb ed="X" n="0916b14"/><lb ed="R033" n="0734a11"/>理则近。所谓事者。经云。有世界名曰极乐。对此娑 <lb ed="X" n="0916b15"/><lb ed="R033" n="0734a12"/>婆极苦之地。而言西方极乐。即名净土。乃远之远 <lb ed="X" n="0916b16"/><lb ed="R033" n="0734a13"/>矣。论理者。自性本属淸净。離障绝非。则是个不二 <lb ed="X" n="0916b17"/><lb ed="R033" n="0734a14"/>闲心。即天然自性之義何有远近分别心起。即至 <lb ed="X" n="0916b18"/><lb ed="R033" n="0734a15"/>极乐矣。岂非近乎。古云。无处不是净土者是耳。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0916b19"/><lb ed="R033" n="0734a16"/>偏指出西方者。定人趋向之心。更云有世界。名曰 <lb ed="X" n="0916b20"/><lb ed="R033" n="0734a17"/>极乐者。何乐也。世间之乐。心生欣喜。著境之乐。境 <lb ed="X" n="0916b21"/><lb ed="R033" n="0734a18"/>灭成空。一生一灭。情缘不绝。所以圣道难成。况且 <lb ed="X" n="0916b22"/><lb ed="R033" n="0734b01"/>境有善恶。夫至道虽善。境犹不可存。何况恶境。恶 <lb ed="X" n="0916b23"/><lb ed="R033" n="0734b02"/>业若深。沉没苦海。转转不<anchor xml:id="nkr_note_add_0916b2301" n="0916b2301"/><anchor xml:id="beg0916b2301" n="0916b2301"/>已<anchor xml:id="end0916b2301"/>。极乐者。无境为心。无 <lb ed="X" n="0916b24"/><lb ed="R033" n="0734b03"/>心为本。便绝憎爱之端。此乃入<persName>佛</persName>知见。无一为之 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0916c" n="0916c"/> <lb ed="X" n="0916c01"/><lb ed="R033" n="0734b04"/>之乐。即名世外之乐。亦无乐也。是名极乐。此乐无 <lb ed="X" n="0916c02"/><lb ed="R033" n="0734b05"/>尽。所云极也。然世人。皆好于便宜事上计挍。譬如 <lb ed="X" n="0916c03"/><lb ed="R033" n="0734b06"/>贩物。两钱而得一钱之價。必忧之以为丧本。行远 <lb ed="X" n="0916c04"/><lb ed="R033" n="0734b07"/>途。两日而及一日之程。亦必忧之以为费日。是于 <lb ed="X" n="0916c05"/><lb ed="R033" n="0734b08"/>外物小失。遇所失而尙知其忧也。独不忧吾身。光 <lb ed="X" n="0916c06"/><lb ed="R033" n="0734b09"/>阴有限。一日无常茫然何往。此失极大。何不聪之 <lb ed="X" n="0916c07"/><lb ed="R033" n="0734b10"/>甚也。故<persName>佛</persName>重念<persName>佛</persName>之门。唯愿众生。向此无尽乐中。 <lb ed="X" n="0916c08"/><lb ed="R033" n="0734b11"/>操持一番。即登彼土。名曰<persName>佛</persName>子。此利非小。岂不快 <lb ed="X" n="0916c09"/><lb ed="R033" n="0734b12"/>乎。</p> <lb ed="X" n="0916c10"/><lb ed="R033" n="0734b13"/><p xml:id="pX22p0916c1001">△标主显正。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916c11"/><lb ed="R033" n="0734b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0916c1101">其土有<persName>佛</persName>。号阿弥陀。今现在说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916c12"/><lb ed="R033" n="0734b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0916c1201">其者。承上文而言。土必有人。指出能依之人。曰<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0916c13"/><lb ed="R033" n="0734b16"/><persName>佛</persName>必有号。号曰阿弥陀<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>云阿弥陀。今现在说 <lb ed="X" n="0916c14"/><lb ed="R033" n="0734b17"/>法者。但弥陀成<persName>佛</persName>。在<persName>世尊</persName>之前十劫矣。何云现在 <lb ed="X" n="0916c15"/><lb ed="R033" n="0734b18"/>说法乎。此乃<persName>世尊</persName>住世时。因有弟子。嫌自福轻障 <lb ed="X" n="0916c16"/><lb ed="R033" n="0735a01"/>重。虽蒙<persName>佛</persName>教。恐不成道。倘<persName>世尊</persName>便获涅槃。即不见 <lb ed="X" n="0916c17"/><lb ed="R033" n="0735a02"/>金色<persName>如来</persName>。有此感慕悲嗟。<persName>佛</persName>乃慰彼而言也。所云 <lb ed="X" n="0916c18"/><lb ed="R033" n="0735a03"/>西方阿弥陀<persName>佛</persName>。现在说法者。不言我灭度後。有<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0916c19"/><lb ed="R033" n="0735a04"/>在。而且弥陀<persName>佛</persName>。常为分身说法。历劫度人。岂非现 <lb ed="X" n="0916c20"/><lb ed="R033" n="0735a05"/>在乎。因为众生根浅。真空未达。见相皈依。故所<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0916c21"/><lb ed="R033" n="0735a06"/>令弟子专修净土。示彼择其善者而从之。此是世 <lb ed="X" n="0916c22"/><lb ed="R033" n="0735a07"/>尊度人心切。故有如是安顿。真为廣大慈悲。审斯 <lb ed="X" n="0916c23"/><lb ed="R033" n="0735a08"/>意。非但弥陀现在说法。<persName>世尊</persName>至今亦现在说法也。 <lb ed="X" n="0916c24"/><lb ed="R033" n="0735a09"/>真乃千古深心。招诱人生净土。如舟人招诱行人 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0917a" n="0917a"/> <lb ed="X" n="0917a01"/><lb ed="R033" n="0735a10"/>登舟送至彼岸也。人若肯往。何不奉行日课<persName>佛</persName>号。 <lb ed="X" n="0917a02"/><lb ed="R033" n="0735a11"/>先宜勘破现生。劳苦聚合。骨肉非常。将此情缘心。 <lb ed="X" n="0917a03"/><lb ed="R033" n="0735a12"/>一刀割断。永为声闻作伴。终朝侍<persName>佛</persName>。人何为不奋 <lb ed="X" n="0917a04"/><lb ed="R033" n="0735a13"/>勉耶。</p> <lb ed="X" n="0917a05"/><lb ed="R033" n="0735a14"/><p xml:id="pX22p0917a0501">△初示总名极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917a06"/><lb ed="R033" n="0735a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0917a0601">舍利弗。彼土何故名为极乐。其国众生。无有众苦。但 <lb ed="X" n="0917a07"/><lb ed="R033" n="0735a16"/>受诸乐。故名极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917a08"/><lb ed="R033" n="0735a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0917a0801">彼土何故名为极乐者。复省前文指出极乐之名。 <lb ed="X" n="0917a09"/><lb ed="R033" n="0735a18"/>更令众生巨生欣乐之心。而为归趋<persName>佛</persName>国故。其国 <lb ed="X" n="0917a10"/><lb ed="R033" n="0735b01"/>众生。无有众苦。但受诸乐者。谓苦乐二義。擧数难 <lb ed="X" n="0917a11"/><lb ed="R033" n="0735b02"/>尽。即此人世奔波劳碌。老厌躘蹱。病受痛疴。死悲 <lb ed="X" n="0917a12"/><lb ed="R033" n="0735b03"/>分散。爱则欲合偏離。冤则欲避偏遇。求则欲得偏 <lb ed="X" n="0917a13"/><lb ed="R033" n="0735b04"/>失。更被种种患苦逼恼。此乃苦中苦也。彼国離欲 <lb ed="X" n="0917a14"/><lb ed="R033" n="0735b05"/>淸净。则无苦苦。所受莲花化生。则无生苦。寒暑不 <lb ed="X" n="0917a15"/><lb ed="R033" n="0735b06"/>迁。则无老苦。不受胎身。则无病苦。影现法身。则无 <lb ed="X" n="0917a16"/><lb ed="R033" n="0735b07"/>死苦。彼土亦无妻子眷属。则无爱别離苦。常随诸 <lb ed="X" n="0917a17"/><lb ed="R033" n="0735b08"/><persName>佛</persName>菩萨。则无冤憎会苦。再者。此土常不遇<persName>佛</persName>苦。彼 <lb ed="X" n="0917a18"/><lb ed="R033" n="0735b09"/>土花开见<persName>佛</persName>之乐。此土无<persName>佛</persName>亲自说法苦。彼土面 <lb ed="X" n="0917a19"/><lb ed="R033" n="0735b10"/>奉诸<persName>佛</persName>授记之乐。此土难免三灾八难苦。彼土常 <lb ed="X" n="0917a20"/><lb ed="R033" n="0735b11"/>闻水鸟香林自然妙法之乐。此土奸兇恶友牵缠 <lb ed="X" n="0917a21"/><lb ed="R033" n="0735b12"/>苦。彼土诸上善人同居和睦之乐。此土每逢群魔 <lb ed="X" n="0917a22"/><lb ed="R033" n="0735b13"/>恼乱苦。彼土永離恶道之乐。此土长沾垢秽经营 <lb ed="X" n="0917a23"/><lb ed="R033" n="0735b14"/>苦。彼土受用自然甜和慧命之乐。此土轮迴不息 <lb ed="X" n="0917a24"/><lb ed="R033" n="0735b15"/>苦。彼土永断生死之乐。此土寿命短促苦。彼土与 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0917b" n="0917b"/> <lb ed="X" n="0917b01"/><lb ed="R033" n="0735b16"/><persName>佛</persName>同寿长生之乐。此土饥寒残疾脓血苦。彼土禅 <lb ed="X" n="0917b02"/><lb ed="R033" n="0735b17"/>定三昧之乐。此土光阴迅速虚度苦。彼土得证法 <lb ed="X" n="0917b03"/><lb ed="R033" n="0735b18"/>身<persName>佛</persName>为父母之乐。他方此界种种实报苦乐。沥心 <lb ed="X" n="0917b04"/><lb ed="R033" n="0736a01"/>分证。究竟则理上一毫不爽。是故诸<persName>佛</persName>菩萨。善知 <lb ed="X" n="0917b05"/><lb ed="R033" n="0736a02"/>苦乐二境。宣示取捨之门。愿诸众生归栖正路。此 <lb ed="X" n="0917b06"/><lb ed="R033" n="0736a03"/>乃<persName>世尊</persName>汲引之法。所以智者大士。一生念<persName>佛</persName>。坐必 <lb ed="X" n="0917b07"/><lb ed="R033" n="0736a04"/>向西。<name role="" type="person">苏东坡</name>常带西方公據弥陀<persName>佛</persName>像。皆是归栖 <lb ed="X" n="0917b08"/><lb ed="R033" n="0736a05"/>极乐之心。今人欲觅撇苦之法。须凭念<persName>佛</persName>能消万 <lb ed="X" n="0917b09"/><lb ed="R033" n="0736a06"/>劫之苦。归栖彼土捷径之方。至于苦空之时。便觉 <lb ed="X" n="0917b10"/><lb ed="R033" n="0736a07"/>自性无染。则无苦義。自性常净。则无乐義。悟斯无 <lb ed="X" n="0917b11"/><lb ed="R033" n="0736a08"/>苦无乐之義。得证极乐之義。则知彼土无有众苦。 <lb ed="X" n="0917b12"/><lb ed="R033" n="0736a09"/>但受诸乐。以此自然之乐。故名极乐。所以菩萨心。 <lb ed="X" n="0917b13"/><lb ed="R033" n="0736a10"/>人若知之。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0917b1301" n="0917b1301"/><anchor xml:id="beg0917b1301" n="0917b1301"/>己<anchor xml:id="end0917b1301"/>知之。岂不快哉。人若不知。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0917b1302" n="0917b1302"/><anchor xml:id="beg0917b1302" n="0917b1302"/>己<anchor xml:id="end0917b1302"/>不 <lb ed="X" n="0917b14"/><lb ed="R033" n="0736a11"/>知。岂不痛哉。故<persName>世尊</persName>。怜愍众生沉溺苦海。发此攒 <lb ed="X" n="0917b15"/><lb ed="R033" n="0736a12"/>眉之急。不惜狼藉授此极乐之乐。勝代地狱之劳。 <lb ed="X" n="0917b16"/><lb ed="R033" n="0736a13"/>今人当思世间。一衣一食之惠。必思一答。<persName>佛</persName>有如 <lb ed="X" n="0917b17"/><lb ed="R033" n="0736a14"/>是痛心。岂可违命。<persName>佛</persName>言不信。何言可信。净土不生。 <lb ed="X" n="0917b18"/><lb ed="R033" n="0736a15"/>何土可生。</p> <lb ed="X" n="0917b19"/><lb ed="R033" n="0736a16"/><p xml:id="pX22p0917b1901">又云三灾者。一曰饑馑劫。二曰疾疫劫。三曰刀兵 <lb ed="X" n="0917b20"/><lb ed="R033" n="0736a17"/>劫。</p> <lb ed="X" n="0917b21"/><lb ed="R033" n="0736a18"/><p xml:id="pX22p0917b2101">又云八难者。地狱。饿鬼。畜牲。盲聋。瘖哑。辩聪。<persName>佛</persName>前 <lb ed="X" n="0917b22"/><lb ed="R033" n="0736b01"/><persName>佛</persName>後。<name role="" type="person">北俱卢洲</name>。</p> <lb ed="X" n="0917b23"/><lb ed="R033" n="0736b02"/><p xml:id="pX22p0917b2301">△详示勝境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917b24"/><lb ed="R033" n="0736b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0917b2401">又舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。七褈栏楯。七褈罗网。七褈行树。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0917c" n="0917c"/> <lb ed="X" n="0917c01"/><lb ed="R033" n="0736b04"/>皆是四宝周迊围绕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917c02"/><lb ed="R033" n="0736b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0917c0201">此说正明乐事也。栏楯。围于树外。横者曰栏。竖者 <lb ed="X" n="0917c03"/><lb ed="R033" n="0736b06"/>曰楯。罗网。覆于树上。褈褈相间。其数有七也。四宝 <lb ed="X" n="0917c04"/><lb ed="R033" n="0736b07"/>者。七宝之前四也。即金银琉璃玻璃。是此四宝。于 <lb ed="X" n="0917c05"/><lb ed="R033" n="0736b08"/>後复现三宝。共成为七。周迊者遍满也。围绕者迴 <lb ed="X" n="0917c06"/><lb ed="R033" n="0736b09"/>护也。栏网者。皆四宝所成。俱以弥陀<persName>佛</persName>。万行功德。 <lb ed="X" n="0917c07"/><lb ed="R033" n="0736b10"/>成就之莊严也。行树者。次第成行无错乱故。七褈 <lb ed="X" n="0917c08"/><lb ed="R033" n="0736b11"/>者。一重栏网。围绕一重行树。故曰褈褈相间也。比 <lb ed="X" n="0917c09"/><lb ed="R033" n="0736b12"/>之此土。如花果木石之类。亦散乱不一。但荣枯无 <lb ed="X" n="0917c10"/><lb ed="R033" n="0736b13"/>定。彼土莊严。纯一宝成。古今如是。长日光色华耀。 <lb ed="X" n="0917c11"/><lb ed="R033" n="0736b14"/>罗覆树林花果。栴檀香树。吉祥果树。种种名树罗 <lb ed="X" n="0917c12"/><lb ed="R033" n="0736b15"/>列迴护。虽云七褈。擧其大意。是此莊严。遍满世界。 <lb ed="X" n="0917c13"/><lb ed="R033" n="0736b16"/>莫可穷尽。行行相直。茎茎相望。枝枝相准。葉葉相 <lb ed="X" n="0917c14"/><lb ed="R033" n="0736b17"/>向。华华相顺。果果相当。所有金根金茎。枝葉花果 <lb ed="X" n="0917c15"/><lb ed="R033" n="0736b18"/>亦皆似金。或有金根银葉。枝葉花果。亦分金银。如 <lb ed="X" n="0917c16"/><lb ed="R033" n="0737a01"/>是相间。即名三宝。转展增多是名为七。行树者。是 <lb ed="X" n="0917c17"/><lb ed="R033" n="0737a02"/>七宝所成。一一树高八千由旬。一一花葉皆作异 <lb ed="X" n="0917c18"/><lb ed="R033" n="0737a03"/>宝色光。琉璃色中。出金色光。玻璃色中。出红色光。 <lb ed="X" n="0917c19"/><lb ed="R033" n="0737a04"/>如是色光灿烂无穷。一一树有七褈网。一一网间 <lb ed="X" n="0917c20"/><lb ed="R033" n="0737a05"/>各有五百亿妙花宫殿。如<name role="" type="person">梵王宫</name>。诸天童子所居 <lb ed="X" n="0917c21"/><lb ed="R033" n="0737a06"/>在中。一一树葉。纵廣正等二十五由旬。其葉千色。 <lb ed="X" n="0917c22"/><lb ed="R033" n="0737a07"/>内有众妙花。作阎浮檀金色。旋转华间。涌出诸果。 <lb ed="X" n="0917c23"/><lb ed="R033" n="0737a08"/>如帝释甁。放大光明。化成幢幡无量宝盖。是宝盖 <lb ed="X" n="0917c24"/><lb ed="R033" n="0737a09"/>中。映现三千大千世界一切<persName>佛</persName>事。于中所现弥陀 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0918a" n="0918a"/> <lb ed="X" n="0918a01"/><lb ed="R033" n="0737a10"/>讲堂。阿罗汉舍宅。各各内有七宝池。外有七宝树。 <lb ed="X" n="0918a02"/><lb ed="R033" n="0737a11"/>其树常出异香。普熏十方世界。众生闻者咸生欢 <lb ed="X" n="0918a03"/><lb ed="R033" n="0737a12"/>喜。共发道心。则如此土众生。闻其勝境之妙。亦如 <lb ed="X" n="0918a04"/><lb ed="R033" n="0737a13"/>闻著异香耳。此土众生。若遇勝会彩亭等景。必往 <lb ed="X" n="0918a05"/><lb ed="R033" n="0737a14"/>看。即此西方勝境。亦当瞻仰。而人独不乐从者。何 <lb ed="X" n="0918a06"/><lb ed="R033" n="0737a15"/>故。适有问云。圣人之道。截其贪欲。以致色相皆空。 <lb ed="X" n="0918a07"/><lb ed="R033" n="0737a16"/>彼我无别。何须好乐耶。答云。此言。甚合于理。乃圣 <lb ed="X" n="0918a08"/><lb ed="R033" n="0737a17"/>道。果然也。今问君。假使路逢金玉。果能绝然不顾 <lb ed="X" n="0918a09"/><lb ed="R033" n="0737a18"/>否。如或未能打破此关。何云无欲。则此爱欲之心。 <lb ed="X" n="0918a10"/><lb ed="R033" n="0737b01"/>终身受误。且如窗纸虽微被人扯破。犹有怒心。一 <lb ed="X" n="0918a11"/><lb ed="R033" n="0737b02"/>针虽微。被人取去。犹有吝心。仓库既盈。心犹未足。 <lb ed="X" n="0918a12"/><lb ed="R033" n="0737b03"/>一仆未归。<anchor xml:id="nkr_note_add_0918a1201" n="0918a1201"/><anchor xml:id="beg0918a1201" n="0918a1201"/>已<anchor xml:id="end0918a1201"/>忧其失。擧眼动步。无非爱著。一旦大 <lb ed="X" n="0918a13"/><lb ed="R033" n="0737b04"/>限时来。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0918a1301" n="0918a1301"/><anchor xml:id="beg0918a1301" n="0918a1301"/>己<anchor xml:id="end0918a1301"/>身犹是弃物。何况身外物耶。静心思 <lb ed="X" n="0918a14"/><lb ed="R033" n="0737b05"/>之恍如一梦。何不守此念<persName>佛</persName>之道。求生彼国。实乃 <lb ed="X" n="0918a15"/><lb ed="R033" n="0737b06"/>起死回生之法。虽则仍藉爱欲为之。不爱身外无 <lb ed="X" n="0918a16"/><lb ed="R033" n="0737b07"/>常之物。只思<persName>佛</persName>光照瞩。收罗莊严境中。永别轮迴 <lb ed="X" n="0918a17"/><lb ed="R033" n="0737b08"/>人所当然之行。若非预为认识此路。将来闭眼。向 <lb ed="X" n="0918a18"/><lb ed="R033" n="0737b09"/>何处投宿。</p> <lb ed="X" n="0918a19"/><lb ed="R033" n="0737b10"/><p xml:id="pX22p0918a1901">又云此地以丈尺为准。彼土以由旬为数。由旬者。 <lb ed="X" n="0918a20"/><lb ed="R033" n="0737b11"/>亦有大小之别。或十五里为一由旬。或四十里为 <lb ed="X" n="0918a21"/><lb ed="R033" n="0737b12"/>一由旬。此即名小由旬。数分三等。中由旬者。六十 <lb ed="X" n="0918a22"/><lb ed="R033" n="0737b13"/>里。大由旬八十里。</p> <lb ed="X" n="0918a23"/><lb ed="R033" n="0737b14"/><p xml:id="pX22p0918a2301">又云四大部洲。众梵王世界处。各一千。名一小千。 <lb ed="X" n="0918a24"/><lb ed="R033" n="0737b15"/>小千千倍。为中千。中千千倍。为大千。合云三千大 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0918b" n="0918b"/> <lb ed="X" n="0918b01"/><lb ed="R033" n="0737b16"/>千世界也。</p> <lb ed="X" n="0918b02"/><lb ed="R033" n="0737b17"/><p xml:id="pX22p0918b0201">又云七宝行树者。一曰惭。二曰愧。三曰信。四曰戒。 <lb ed="X" n="0918b03"/><lb ed="R033" n="0737b18"/>五曰闻。六曰捨。七曰慧。</p> <lb ed="X" n="0918b04"/><lb ed="R033" n="0738a01"/><p xml:id="pX22p0918b0401">△首结极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0918b05"/><lb ed="R033" n="0738a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0918b0501">是故彼国。名曰极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0918b06"/><lb ed="R033" n="0738a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0918b0601">此言结前应後也。由为栏网行树。褈褈淸净世界。 <lb ed="X" n="0918b07"/><lb ed="R033" n="0738a04"/>谓之净域。是此琼树香林堆裡。无有众苦。但受诸 <lb ed="X" n="0918b08"/><lb ed="R033" n="0738a05"/>乐。是名极乐。审此意。尽属前文发泄矣。因何<persName>佛</persName>又 <lb ed="X" n="0918b09"/><lb ed="R033" n="0738a06"/>重提极乐耶。唯恐人人但知极乐妙境。未悉栏网 <lb ed="X" n="0918b10"/><lb ed="R033" n="0738a07"/>行树从何来历。故复省一句。申明自性万德纵横。 <lb ed="X" n="0918b11"/><lb ed="R033" n="0738a08"/>曰栏楯。自性包含法界。曰罗网。自性长养众善。曰 <lb ed="X" n="0918b12"/><lb ed="R033" n="0738a09"/>行树。便知勝境之義。出于自性上德行所成。然既 <lb ed="X" n="0918b13"/><lb ed="R033" n="0738a10"/>境義如是。大地众生个个可建一所极乐勝境。然 <lb ed="X" n="0918b14"/><lb ed="R033" n="0738a11"/>虽解得出透。只恐人人未肯发心筑基。实能发心 <lb ed="X" n="0918b15"/><lb ed="R033" n="0738a12"/>之人。如晋时庐山远公祖师。三十年足不入市。心 <lb ed="X" n="0918b16"/><lb ed="R033" n="0738a13"/>唯念<persName>佛</persName>。忽入定中。见阿弥陀<persName>佛</persName>。左右侍随观音势 <lb ed="X" n="0918b17"/><lb ed="R033" n="0738a14"/>至。慈光覆顶。师即目顾四方。见栏网花盖。种种莊 <lb ed="X" n="0918b18"/><lb ed="R033" n="0738a15"/>严。淸净勝境。更见无量化<persName>佛</persName>。演出妙法。<persName>佛</persName>云我等 <lb ed="X" n="0918b19"/><lb ed="R033" n="0738a16"/>至此。安慰汝心。七日。当生我国。至期。师又见<persName>佛</persName>来 <lb ed="X" n="0918b20"/><lb ed="R033" n="0738a17"/>迎。即坐脱。又宋时。<name role="" type="person">锺離景</name>融大夫。弃荣结茅念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0918b21"/><lb ed="R033" n="0738a18"/>愿生极乐。人问云。西方乃极远之处。岂可到乎。答 <lb ed="X" n="0918b22"/><lb ed="R033" n="0738b01"/>云。汝不知西方。即在自<anchor xml:id="nkr_note_add_0918b2201" n="0918b2201"/><anchor xml:id="beg0918b2201" n="0918b2201"/>己<anchor xml:id="end0918b2201"/>家中耳。数年後。大夫见 <lb ed="X" n="0918b23"/><lb ed="R033" n="0738b02"/><persName>佛</persName>。化现<name role="" type="person">极乐世界</name>。同<persName>佛</persName>归西。今人。欲与古人作伴。 <lb ed="X" n="0918b24"/><lb ed="R033" n="0738b03"/>即照式如是发心。执持一句<persName>佛</persName>号。万心幷一。永不 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0918c" n="0918c"/> <lb ed="X" n="0918c01"/><lb ed="R033" n="0738b04"/>退转。非但福慧齐备。<persName>佛</persName>来接引。西方亦推你不出。</p> <lb ed="X" n="0918c02"/><lb ed="R033" n="0738b05"/><p xml:id="pX22p0918c0201">△显示池水。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0918c03"/><lb ed="R033" n="0738b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0918c0301">又舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。有七宝池。八功德水。充满其中。 <lb ed="X" n="0918c04"/><lb ed="R033" n="0738b07"/>池底纯以金沙佈地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0918c05"/><lb ed="R033" n="0738b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0918c0501">又者。从上文言出<name role="" type="person">极乐国</name>中。有七宝池。池有八功 <lb ed="X" n="0918c06"/><lb ed="R033" n="0738b09"/>德水。池池纯以金沙铺底。定水湛然满。便浴无垢 <lb ed="X" n="0918c07"/><lb ed="R033" n="0738b10"/>人。池者。亦有大小。列于左右。或廣十由旬。或二十。 <lb ed="X" n="0918c08"/><lb ed="R033" n="0738b11"/>三十。乃至百千由旬。犹如大海相似。一一池。皆以 <lb ed="X" n="0918c09"/><lb ed="R033" n="0738b12"/>七宝所成。此地水池。以土石所筑。彼土不然。以宝 <lb ed="X" n="0918c10"/><lb ed="R033" n="0738b13"/>天然自成。七宝者。乃如意珠王。所生宝树。珠王者。 <lb ed="X" n="0918c11"/><lb ed="R033" n="0738b14"/>即名心王。树分十四支。各放无量七宝妙色。黄金 <lb ed="X" n="0918c12"/><lb ed="R033" n="0738b15"/>为渠。渠下常放五色宝光。底以金刚为沙。黄金池 <lb ed="X" n="0918c13"/><lb ed="R033" n="0738b16"/>者。白银沙底。水晶池者。琥珀沙底。一切池沙。相似 <lb ed="X" n="0918c14"/><lb ed="R033" n="0738b17"/>各异。所云八功德水。亦是七宝流注。</p> <lb ed="X" n="0918c15"/><lb ed="R033" n="0738b18"/><p xml:id="pX22p0918c1501">八功德水者。一曰澄淸德。二曰淸净德。三曰甘美 <lb ed="X" n="0918c16"/><lb ed="R033" n="0739a01"/>德。四曰轻软德。五曰润泽德。六曰安和德。七曰除 <lb ed="X" n="0918c17"/><lb ed="R033" n="0739a02"/>饥渴德。八曰长养善根德也。池中以此八功德水。 <lb ed="X" n="0918c18"/><lb ed="R033" n="0739a03"/>利益众生。有此这般利益宝池。何不下池一浴。即 <lb ed="X" n="0918c19"/><lb ed="R033" n="0739a04"/>脱生死一切罪障苦恼。而阎王亦奈何你不得。宋 <lb ed="X" n="0918c20"/><lb ed="R033" n="0739a05"/>时馀杭人。杭州<name role="" type="person">净慈寺</name>。永明寿禅师。一生精勤化 <lb ed="X" n="0918c21"/><lb ed="R033" n="0739a06"/>道念<persName>佛</persName>放生。以致果位上品上生。後有僧。特绕师 <lb ed="X" n="0918c22"/><lb ed="R033" n="0739a07"/>塔。诚敬礼拜。人问何故。答曰。我昔病入冥府。见殿 <lb ed="X" n="0918c23"/><lb ed="R033" n="0739a08"/>左。供一僧像。王焚香作礼。我问冥吏之由。吏曰。此 <lb ed="X" n="0918c24"/><lb ed="R033" n="0739a09"/>乃净慈永明禅师。上品上生净业高僧。不由冥管。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0919a" n="0919a"/> <lb ed="X" n="0919a01"/><lb ed="R033" n="0739a10"/>王亦敬之。非但净业往生。若带业往生。冥府亦难 <lb ed="X" n="0919a02"/><lb ed="R033" n="0739a11"/>唤汝。所谓念<persName>佛</persName>之功。如一浴之幸。不能专志念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0919a03"/><lb ed="R033" n="0739a12"/>者。只因耽染世病。爱色贪生。不知色是眼中幻翳。 <lb ed="X" n="0919a04"/><lb ed="R033" n="0739a13"/>生如水上之沤。随风逐浪。倏忽即灭。以此无明。而 <lb ed="X" n="0919a05"/><lb ed="R033" n="0739a14"/>瞒蔽终身。若非洗心涤垢。求生<persName>佛</persName>国。如久客他鄕。 <lb ed="X" n="0919a06"/><lb ed="R033" n="0739a15"/>常不思归。愿甘虚生浪死。何愚至此。然则。此身不 <lb ed="X" n="0919a07"/><lb ed="R033" n="0739a16"/>向今生度。更向何生度此身。</p> <lb ed="X" n="0919a08"/><lb ed="R033" n="0739a17"/><p xml:id="pX22p0919a0801">△显明阶阁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0919a09"/><lb ed="R033" n="0739a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0919a0901">四边阶道。金银琉璃。玻璃合成。上有楼阁。亦以金银。 <lb ed="X" n="0919a10"/><lb ed="R033" n="0739b01"/>琉璃玻<g ref="#CB00224">璃</g>。砗磲赤珠玛瑙。而严饰之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0919a11"/><lb ed="R033" n="0739b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0919a1101">四边者。中有池水。周围四边为阶道也。離地曰阶。 <lb ed="X" n="0919a12"/><lb ed="R033" n="0739b03"/>坦途曰道。纯以四宝合成为地。严饰丽美。淸洁罔 <lb ed="X" n="0919a13"/><lb ed="R033" n="0739b04"/>比。即此地上。更有三宝。即砗磲赤珠玛瑙。共成七 <lb ed="X" n="0919a14"/><lb ed="R033" n="0739b05"/>宝也。一一宝中。皆出无量色光。其光如华。合成一 <lb ed="X" n="0919a15"/><lb ed="R033" n="0739b06"/>光明台。台上褈褈楼阁。俱以百宝所成严饰。内有 <lb ed="X" n="0919a16"/><lb ed="R033" n="0739b07"/>阿弥陀<persName>佛</persName>。讲堂精舍。官殿梵宇。不可勝数。净域精 <lb ed="X" n="0919a17"/><lb ed="R033" n="0739b08"/>舍莊严。勝于天宫天帝所居。百千万倍。菩萨所居。 <lb ed="X" n="0919a18"/><lb ed="R033" n="0739b09"/>亦复如是。诸天及人。宫宇楼阁。或以一宝二宝。乃 <lb ed="X" n="0919a19"/><lb ed="R033" n="0739b10"/>至无量宝成亦有也。参差褈褈。环绕四维。栏网璎 <lb ed="X" n="0919a20"/><lb ed="R033" n="0739b11"/>珞。密覆于上。一切楼阁宫殿。各有花盖幢幔天乐。 <lb ed="X" n="0919a21"/><lb ed="R033" n="0739b12"/>微风吹动。皆出淸音。演说苦空无常无我之法。是 <lb ed="X" n="0919a22"/><lb ed="R033" n="0739b13"/>诸楼阁莊严勝境。随意高廣。浮于空中。内外明彻。 <lb ed="X" n="0919a23"/><lb ed="R033" n="0739b14"/>迥超尘垢。止在地上者。亦有之。以求道时。德有厚 <lb ed="X" n="0919a24"/><lb ed="R033" n="0739b15"/>薄所致。若使大地众生。即肯倚门弹指入室。便知 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0919b" n="0919b"/> <lb ed="X" n="0919b01"/><lb ed="R033" n="0739b16"/><name role="" type="person">极乐国</name>土。皆诸<persName>佛</persName>菩萨。自性光明炽燃演说。非但 <lb ed="X" n="0919b02"/><lb ed="R033" n="0739b17"/>深悉勝境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0919b0201" n="0919b0201"/><anchor xml:id="beg0919b0201" n="0919b0201"/>已<anchor xml:id="end0919b0201"/>入<persName>佛</persName>楼矣。虽然。<persName>佛</persName>门弹开则易。唯恐 <lb ed="X" n="0919b03"/><lb ed="R033" n="0739b18"/>人人不信<persName>佛</persName>言。不愿见<persName>佛</persName>。若愿见<persName>佛</persName>。以自心为门。 <lb ed="X" n="0919b04"/><lb ed="R033" n="0740a01"/>以<persName>佛</persName>号为指。著力朝弹夜弹。弹开为则。方知褈褈 <lb ed="X" n="0919b05"/><lb ed="R033" n="0740a02"/>楼阁渊源之理。或问曰。出家人。心忘净秽。不贪华 <lb ed="X" n="0919b06"/><lb ed="R033" n="0740a03"/>美。因何<persName>佛</persName>说莊严世界。令人求生。未免与道有违 <lb ed="X" n="0919b07"/><lb ed="R033" n="0740a04"/>耶。答云。若谓口头三昧。何足为难。试问你。肯将厕 <lb ed="X" n="0919b08"/><lb ed="R033" n="0740a05"/>房。常作住址否。肯与犬豕牛马。同糟饮啖否。肯与 <lb ed="X" n="0919b09"/><lb ed="R033" n="0740a06"/>臭腐屍骸。同眠否。肯与诸恶疾人脓血屎尿堆裡。 <lb ed="X" n="0919b10"/><lb ed="R033" n="0740a07"/>积月纍年否。于斯数条欢喜安稳。略不介意许你 <lb ed="X" n="0919b11"/><lb ed="R033" n="0740a08"/>说句大话。我亦爱闻。其或外为难忍。内起疑嫌。则 <lb ed="X" n="0919b12"/><lb ed="R033" n="0740a09"/>是净秽之境未空。憎爱之情尙在。而乃高谈大圣 <lb ed="X" n="0919b13"/><lb ed="R033" n="0740a10"/>人境界。撥无<persName>佛</persName>国。眇视往生。可谓欺天诳人耳。不 <lb ed="X" n="0919b14"/><lb ed="R033" n="0740a11"/>知<persName>佛</persName>恩廣大。曲为钝根凡夫。明示苦乐。令人欣彼 <lb ed="X" n="0919b15"/><lb ed="R033" n="0740a12"/>厌此。方能念<persName>佛</persName>。此为先以钩牵。後令入<persName>佛</persName>智慧。喩 <lb ed="X" n="0919b16"/><lb ed="R033" n="0740a13"/>如正厄饥寒之国。忽闻饱暖之鄕。常在幽暗之崖。 <lb ed="X" n="0919b17"/><lb ed="R033" n="0740a14"/>乍睹光明之境。岂不身心踊跃。捨故求新。但得往 <lb ed="X" n="0919b18"/><lb ed="R033" n="0740a15"/>生。终成解脱。方便接引。当作如是观。</p> <lb ed="X" n="0919b19"/><lb ed="R033" n="0740a16"/><p xml:id="pX22p0919b1901">△省现莲花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0919b20"/><lb ed="R033" n="0740a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0919b2001">池中莲花。大如车轮。靑色靑光。黄色黄光。赤色赤光。 <lb ed="X" n="0919b21"/><lb ed="R033" n="0740a18"/>白色白光。微妙香洁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0919b22"/><lb ed="R033" n="0740b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0919b2201">上言池外。今表池中。莲花者。总名也。未开时。统名 <lb ed="X" n="0919b23"/><lb ed="R033" n="0740b02"/>届摩罗。将落时。统名迦摩罗。以下所列四种。皆正 <lb ed="X" n="0919b24"/><lb ed="R033" n="0740b03"/>开时之名也。一曰芬陀利。即白莲也。二曰优钵罗。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0919c" n="0919c"/> <lb ed="X" n="0919c01"/><lb ed="R033" n="0740b04"/>即靑莲也。三曰钵特摩。即红莲也。四曰拘勿头。即 <lb ed="X" n="0919c02"/><lb ed="R033" n="0740b05"/>黄莲也。大如车轮者。以车轮比之大小。车轮大准 <lb ed="X" n="0919c03"/><lb ed="R033" n="0740b06"/>一由旬。然此莲花。本无定数。各随機现。虽以车轮 <lb ed="X" n="0919c04"/><lb ed="R033" n="0740b07"/>之比。亦约数而<anchor xml:id="nkr_note_add_0919c0401" n="0919c0401"/><anchor xml:id="beg0919c0401" n="0919c0401"/>已<anchor xml:id="end0919c0401"/>。一一池有六十亿七宝莲花。团 <lb ed="X" n="0919c05"/><lb ed="R033" n="0740b08"/>圆大小。或一二由旬。至百千由旬亦有也。是此莲 <lb ed="X" n="0919c06"/><lb ed="R033" n="0740b09"/>华周遍世界。一一宝莲。有无量百千亿葉。靑色靑 <lb ed="X" n="0919c07"/><lb ed="R033" n="0740b10"/>光。白色白光。元黄朱紫。其光亦然。一一花出无量 <lb ed="X" n="0919c08"/><lb ed="R033" n="0740b11"/>色。无量光。无量<persName>佛</persName>。一一<persName>佛</persName>放无量光明。以微妙法 <lb ed="X" n="0919c09"/><lb ed="R033" n="0740b12"/>中说无量法。愿诸众生。同出苦轮。或问曰。<persName>佛</persName>若度 <lb ed="X" n="0919c10"/><lb ed="R033" n="0740b13"/>人。一<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0919c1001" n="0919c1001"/><anchor xml:id="beg0919c1001" n="0919c1001"/>已<anchor xml:id="end0919c1001"/>足。何仗许多<persName>佛</persName>。互相救护众生耶。答云。 <lb ed="X" n="0919c11"/><lb ed="R033" n="0740b14"/>阿弥陀<persName>佛</persName>。因地发愿。功德廣大。故成无量无边勝 <lb ed="X" n="0919c12"/><lb ed="R033" n="0740b15"/>境。以致莲花化现无尽。皆出于弥陀一<persName>佛</persName>。自性光 <lb ed="X" n="0919c13"/><lb ed="R033" n="0740b16"/>明而现。故云莲花微妙香洁。虽<persName>佛</persName>众。即一<persName>佛</persName>也。世 <lb ed="X" n="0919c14"/><lb ed="R033" n="0740b17"/>尊将车轮比之莲花者。因莲。亦含车轮之用。此土 <lb ed="X" n="0919c15"/><lb ed="R033" n="0740b18"/>以轮迴所转。生死不绝。彼土莲花化生。此乃出轮 <lb ed="X" n="0919c16"/><lb ed="R033" n="0741a01"/>迴之转也。人若初心念<persName>佛</persName>。西方即生一莲。标立本 <lb ed="X" n="0919c17"/><lb ed="R033" n="0741a02"/>名。逾念逾长。直至念<persName>佛</persName>果熟。人赴其莲为之莲花 <lb ed="X" n="0919c18"/><lb ed="R033" n="0741a03"/>化生。若中途退息念起。莲即半萎。尽情退息。莲即 <lb ed="X" n="0919c19"/><lb ed="R033" n="0741a04"/>灭矣。所喩莲似车轮之象也。而且<persName>佛</persName>圣之体。如莲 <lb ed="X" n="0919c20"/><lb ed="R033" n="0741a05"/>淸洁。无障无碍。莲虽繁现究竟实理。即<persName>佛</persName>寂光三 <lb ed="X" n="0919c21"/><lb ed="R033" n="0741a06"/>昧之用。故而莲能载人。人能生莲。莲如渡舟。接引 <lb ed="X" n="0919c22"/><lb ed="R033" n="0741a07"/>念<persName>佛</persName>众生。归于极乐。周行三界片刻能为。岂同世 <lb ed="X" n="0919c23"/><lb ed="R033" n="0741a08"/>人南天台。北五台。万般劳役。人若趁此宝舟。天下 <lb ed="X" n="0919c24"/><lb ed="R033" n="0741a09"/>即一览而<anchor xml:id="nkr_note_add_0919c2401" n="0919c2401"/><anchor xml:id="beg0919c2401" n="0919c2401"/>已<anchor xml:id="end0919c2401"/>。何不为之。欲上其舟。单持一句<persName>佛</persName>号。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0920a" n="0920a"/> <lb ed="X" n="0920a01"/><lb ed="R033" n="0741a10"/>纵有火轮利剑。近之不疗。触之不伤。自然不久成 <lb ed="X" n="0920a02"/><lb ed="R033" n="0741a11"/><persName>佛</persName>。此谓千万人头上。撑一英雄。切莫畏难。昔有东 <lb ed="X" n="0920a03"/><lb ed="R033" n="0741a12"/>平州人。名高浩象。观弥陀经至三日。即入定。自觉 <lb ed="X" n="0920a04"/><lb ed="R033" n="0741a13"/>身泛光明莲花池中。顷登莲上礼<persName>佛</persName>。遥见金容。光 <lb ed="X" n="0920a05"/><lb ed="R033" n="0741a14"/>辉远映。事後又三日。异香满室。<persName>佛</persName>迎上品上生。又 <lb ed="X" n="0920a06"/><lb ed="R033" n="0741a15"/>四明女人黄氏。早年丧失。发心念<persName>佛</persName>。临终见<persName>佛</persName>来 <lb ed="X" n="0920a07"/><lb ed="R033" n="0741a16"/>迎。辞众立化。终後地生莲花一朵。故称莲花女也。 <lb ed="X" n="0920a08"/><lb ed="R033" n="0741a17"/>可见古人如是之易。亦可效法。或问曰。今时念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0920a09"/><lb ed="R033" n="0741a18"/>人亦不少。不见成<persName>佛</persName>者何故。答云。统因半信半疑 <lb ed="X" n="0920a10"/><lb ed="R033" n="0741b01"/>之心。害之非浅。若人不愿受此疑害。则心心念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0920a11"/><lb ed="R033" n="0741b02"/>危亡莫顾。如快马加鞭。一直向前去。如是繫念不 <lb ed="X" n="0920a12"/><lb ed="R033" n="0741b03"/>忘。久久念心不异。即知头头净土。处处莲域。始信 <lb ed="X" n="0920a13"/><lb ed="R033" n="0741b04"/>水向石边流出冷。风从华裡过来香。</p> <lb ed="X" n="0920a14"/><lb ed="R033" n="0741b05"/><p xml:id="pX22p0920a1401">△二结极乐境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0920a15"/><lb ed="R033" n="0741b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0920a1501">舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0920a16"/><lb ed="R033" n="0741b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0920a1601">如上栏网池阁莲花。种种莊严。皆是阿弥陀<persName>佛</persName>。因 <lb ed="X" n="0920a17"/><lb ed="R033" n="0741b08"/>中所发大愿。及愿後所修大行。以无量功德。成就 <lb ed="X" n="0920a18"/><lb ed="R033" n="0741b09"/>无量勝境。贵在愿以起行。行以实愿。菩萨因地。莫 <lb ed="X" n="0920a19"/><lb ed="R033" n="0741b10"/>不皆然。行满愿遂。方成<persName>佛</persName>道。所发行愿。即四十八 <lb ed="X" n="0920a20"/><lb ed="R033" n="0741b11"/>愿是也。俱宜全录。恐人视烦。略纂数条。大意推知 <lb ed="X" n="0920a21"/><lb ed="R033" n="0741b12"/><persName>佛</persName>愿云。我作<persName>佛</persName>时。我刹中。无地狱饿鬼禽畜。以致 <lb ed="X" n="0920a22"/><lb ed="R033" n="0741b13"/>蜎飞蠕动之类。不得是愿。终不作<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0920a23"/><lb ed="R033" n="0741b14"/><p xml:id="pX22p0920a2301">又愿云。我作<persName>佛</persName>时。我刹中人。尽无婬逸。嗔怒愚痴 <lb ed="X" n="0920a24"/><lb ed="R033" n="0741b15"/>之心。不得是愿。终不作<persName>佛</persName>。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0920b" n="0920b"/> <lb ed="X" n="0920b01"/><lb ed="R033" n="0741b16"/><p xml:id="pX22p0920b0101">又愿云。我作<persName>佛</persName>时。我刹中人。皆不闻不善之名。况 <lb ed="X" n="0920b02"/><lb ed="R033" n="0741b17"/>有其实。不得是愿。终不作<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0920b03"/><lb ed="R033" n="0741b18"/><p xml:id="pX22p0920b0301">又愿云。我作<persName>佛</persName>时。我刹中人。知身是幻。无贪著心。 <lb ed="X" n="0920b04"/><lb ed="R033" n="0742a01"/>不得是愿。终不作<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0920b05"/><lb ed="R033" n="0742a02"/><p xml:id="pX22p0920b0501">又愿云。我作<persName>佛</persName>时。生我刹者。皆于七宝水池。莲花 <lb ed="X" n="0920b06"/><lb ed="R033" n="0742a03"/>化生。不得是愿。终不作<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0920b07"/><lb ed="R033" n="0742a04"/><p xml:id="pX22p0920b0701">又愿云。我作<persName>佛</persName>时。我刹中。自地以上。至于虚空。皆 <lb ed="X" n="0920b08"/><lb ed="R033" n="0742a05"/>有宫殿楼阁。池流花树。悉以无量众宝。百千种香。 <lb ed="X" n="0920b09"/><lb ed="R033" n="0742a06"/>相共合成。不得是愿。终不作<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0920b10"/><lb ed="R033" n="0742a07"/><p xml:id="pX22p0920b1001">又愿云。若我成<persName>佛</persName>。诸莊严具。周遍国中。一切众生。 <lb ed="X" n="0920b11"/><lb ed="R033" n="0742a08"/>能总演说。是为大愿言行度人。不得是愿。终不作 <lb ed="X" n="0920b12"/><lb ed="R033" n="0742a09"/><persName>佛</persName>。发此愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0920b1201" n="0920b1201"/><anchor xml:id="beg0920b1201" n="0920b1201"/>已<anchor xml:id="end0920b1201"/>。住真实慧。修菩萨行。于无量劫巾苦 <lb ed="X" n="0920b13"/><lb ed="R033" n="0742a10"/>心教化。以致无量劫中众生。皆发道心。齐入<persName>佛</persName>位。 <lb ed="X" n="0920b14"/><lb ed="R033" n="0742a11"/>始获大愿成就。非独阿弥陀<persName>佛</persName>有此大愿。即观音 <lb ed="X" n="0920b15"/><lb ed="R033" n="0742a12"/>势至文殊普贤一切诸<persName>佛</persName>菩萨。同具行愿。普为众 <lb ed="X" n="0920b16"/><lb ed="R033" n="0742a13"/>生。救苦救难。而且天仙圣贤神明。亦有千般苦口。 <lb ed="X" n="0920b17"/><lb ed="R033" n="0742a14"/>咸望众生做个好人。幷无有言爱见众生。刀山剑 <lb ed="X" n="0920b18"/><lb ed="R033" n="0742a15"/>树之苦也。或问曰。众生之苦。<persName>佛</persName>必深怜。莫非过虑 <lb ed="X" n="0920b19"/><lb ed="R033" n="0742a16"/>耶。答云。非<persName>佛</persName>好事。如孔子曰。其为仁之本与。即<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0920b20"/><lb ed="R033" n="0742a17"/>愿耳。推此意者。世人向善亲贤。分所当然。既该行 <lb ed="X" n="0920b21"/><lb ed="R033" n="0742a18"/>事。何须细论。祗奉莲池大师嘱云。无常迅速一心 <lb ed="X" n="0920b22"/><lb ed="R033" n="0742b01"/>念<persName>佛</persName>。如果真能一心。则<persName>佛</persName>圣苦心。愿愿得力。</p> <lb ed="X" n="0920b23"/><lb ed="R033" n="0742b02"/><p xml:id="pX22p0920b2301">△初示天众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0920b24"/><lb ed="R033" n="0742b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0920b2401">又舍利弗。彼<persName>佛</persName>国土。常作天乐。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0920c" n="0920c"/> <lb ed="X" n="0920c01"/><lb ed="R033" n="0742b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0920c0101">上叙宝池。此谈金地之上。华乐交辉也。凡诸天。声 <lb ed="X" n="0920c02"/><lb ed="R033" n="0742b05"/>闻。罗汉。供养诸<persName>佛</persName>者。岂用他物。唯以百千香花。百 <lb ed="X" n="0920c03"/><lb ed="R033" n="0742b06"/>千伎乐。转相争勝。皆是自然伎乐。无非法音。淸畅 <lb ed="X" n="0920c04"/><lb ed="R033" n="0742b07"/>暸喨。微妙明雅。一切音声所不能及。非世乐可比。 <lb ed="X" n="0920c05"/><lb ed="R033" n="0742b08"/>为之天乐。非敲作声。故法花经云。天鼓自鸣也。夫 <lb ed="X" n="0920c06"/><lb ed="R033" n="0742b09"/><persName>佛</persName>及菩萨。色相皆空。何以香花伎乐。作为供养。其 <lb ed="X" n="0920c07"/><lb ed="R033" n="0742b10"/>意何如。缘弥陀道高德深。施恩廣大。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0920001" n="0920001"/>惑动诸天声 <lb ed="X" n="0920c08"/><lb ed="R033" n="0742b11"/>闻。以此香花伎乐。常散<persName>佛</persName>土。此乃最勝恭敬赞歎。 <lb ed="X" n="0920c09"/><lb ed="R033" n="0742b12"/>时刻不忘故。今人念<persName>佛</persName>临终之时。而获天乐空迎。 <lb ed="X" n="0920c10"/><lb ed="R033" n="0742b13"/>即<persName>佛</persName>重人。可知净土常作天乐。事不诬矣。</p> <lb ed="X" n="0920c11"/><lb ed="R033" n="0742b14"/><p xml:id="pX22p0920c1101">△次明金地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0920c12"/><lb ed="R033" n="0742b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0920c1201">黄金为地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0920c13"/><lb ed="R033" n="0742b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0920c1301">此乃应前起後。谓<name role="" type="person">极乐世界</name>中。上则乐作于天。下 <lb ed="X" n="0920c14"/><lb ed="R033" n="0742b17"/>则金严于地。所云黄金地者。地即百宝所成。为之 <lb ed="X" n="0920c15"/><lb ed="R033" n="0742b18"/>琉璃地。光耀大千也。黄金者。即地面之莊严。其光 <lb ed="X" n="0920c16"/><lb ed="R033" n="0743a01"/>亦耀。两光交合。丽甚莫穷。故<persName>佛</persName>赞颂黄金为地。不 <lb ed="X" n="0920c17"/><lb ed="R033" n="0743a02"/>独耳闻天乐。亦且目睹天花。内外淸澈超越十方。 <lb ed="X" n="0920c18"/><lb ed="R033" n="0743a03"/>及闻微妙香洁。甘养天真也。或问曰。<persName>佛</persName>土因何以 <lb ed="X" n="0920c19"/><lb ed="R033" n="0743a04"/>黄金为重耶。答云。黄金者。则自性真如平等故。真 <lb ed="X" n="0920c20"/><lb ed="R033" n="0743a05"/>如者。无杂无秽。无变无迁。历万劫而常新。平等者。 <lb ed="X" n="0920c21"/><lb ed="R033" n="0743a06"/>不增不减。不高不下。为千圣所证之理。此即性義 <lb ed="X" n="0920c22"/><lb ed="R033" n="0743a07"/>也。性義喩金。金藏土。土生金。出土之纯金。千番镕 <lb ed="X" n="0920c23"/><lb ed="R033" n="0743a08"/>铸其色不异。所以金喩<persName>佛</persName>性。历万劫而常新。<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0920c24"/><lb ed="R033" n="0743a09"/>喩金。亘千古而不壞。虽云金地。即性地也。又问曰。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0921a" n="0921a"/> <lb ed="X" n="0921a01"/><lb ed="R033" n="0743a10"/>自古诸<persName>佛</persName>。心无住著。何故令人求生<persName>佛</persName>国。指定西 <lb ed="X" n="0921a02"/><lb ed="R033" n="0743a11"/>方耶。答云。是问至理也。大乘诸<persName>佛</persName>心无所欲。则无 <lb ed="X" n="0921a03"/><lb ed="R033" n="0743a12"/>守隅之心。故<persName>佛</persName>云。高山平地尽是极乐。西方即此 <lb ed="X" n="0921a04"/><lb ed="R033" n="0743a13"/>土。此土即西方。一切处。无不是<persName>如来</persName>道场。可见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0921a05"/><lb ed="R033" n="0743a14"/>圣原无西方之居。只因<persName>佛</persName>性如金。金属于西。逊<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0921a06"/><lb ed="R033" n="0743a15"/>于西方者。以表不壞之位。而且钝根凡夫。必指以 <lb ed="X" n="0921a07"/><lb ed="R033" n="0743a16"/>趋向之方。然後信得凭依。修证觉路。况<name role="" type="person">舍卫国</name>。址 <lb ed="X" n="0921a08"/><lb ed="R033" n="0743a17"/>实在西。只为因权起实故。故愿世人一心念<persName>佛</persName>。悟 <lb ed="X" n="0921a09"/><lb ed="R033" n="0743a18"/>自性弥陀。即入<persName>佛</persName>流。虽无必至西方之理。却至西 <lb ed="X" n="0921a10"/><lb ed="R033" n="0743b01"/>方<anchor xml:id="nkr_note_add_0921a1001" n="0921a1001"/><anchor xml:id="beg0921a1001" n="0921a1001"/>已<anchor xml:id="end0921a1001"/>。人皆不信净土者。只因未知依仗实益之利 <lb ed="X" n="0921a11"/><lb ed="R033" n="0743b02"/>故而无愿求往。譬如人至远市中。必先觅安下处。 <lb ed="X" n="0921a12"/><lb ed="R033" n="0743b03"/>然後干事。抵暮昏黑则有投宿之地。先觅下处者。 <lb ed="X" n="0921a13"/><lb ed="R033" n="0743b04"/>修净土之谓也。抵暮昏黑者。大限到时之谓也。有 <lb ed="X" n="0921a14"/><lb ed="R033" n="0743b05"/>投宿之地者。生莲花中不落恶趣之谓也。所云念 <lb ed="X" n="0921a15"/><lb ed="R033" n="0743b06"/><persName>佛</persName>求生彼国者。实为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0921a1501" n="0921a1501"/><anchor xml:id="beg0921a1501" n="0921a1501"/>己<anchor xml:id="end0921a1501"/>安顿闭眼之後著落也。 <lb ed="X" n="0921a16"/><lb ed="R033" n="0743b07"/>若非如是。则自践自踏。岂不痛乎。欲生彼土。切须 <lb ed="X" n="0921a17"/><lb ed="R033" n="0743b08"/>效学。宋时王龙舒居士六十年。戒杀放生。布衣蔬 <lb ed="X" n="0921a18"/><lb ed="R033" n="0743b09"/>食。一心念<persName>佛</persName>。一日忽然高声唸<persName>佛</persName>。即唱言<persName>佛</persName>来迎 <lb ed="X" n="0921a19"/><lb ed="R033" n="0743b10"/>我。屹然立化。形如植木。其<g ref="#CB15131">邦</g>人。皆见二靑衣童子。 <lb ed="X" n="0921a20"/><lb ed="R033" n="0743b11"/>持幡引公西去。家家供事。今人欲从其法。志向古 <lb ed="X" n="0921a21"/><lb ed="R033" n="0743b12"/>人。切莫疑疑惑惑。</p> <lb ed="X" n="0921a22"/><lb ed="R033" n="0743b13"/><p xml:id="pX22p0921a2201">△继示天雨妙花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0921a23"/><lb ed="R033" n="0743b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0921a2301">昼夜六时。雨天曼荼罗花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0921a24"/><lb ed="R033" n="0743b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0921a2401">前言金地。今表常雨天花也。雨者。赞颂<persName>佛</persName>德。利益 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0921b" n="0921b"/> <lb ed="X" n="0921b01"/><lb ed="R033" n="0743b16"/>众生之法雨也。天花者。准定时候。则如此土。日月 <lb ed="X" n="0921b02"/><lb ed="R033" n="0743b17"/>旋绕<name role="" type="person">须弥山</name>。而分昼夜。南赡部洲正午。<name role="" type="person">北俱卢洲</name> <lb ed="X" n="0921b03"/><lb ed="R033" n="0743b18"/>半夜。东勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0921001" n="0921001"/>神洲日没。西牛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0921002" n="0921002"/>贺洲日出。日月反复往 <lb ed="X" n="0921b04"/><lb ed="R033" n="0744a01"/>来。而有远近之别。故昼夜增减不定也。<name role="" type="person">极乐世界</name>。 <lb ed="X" n="0921b05"/><lb ed="R033" n="0744a02"/>唯以曼荼罗花。而辩昼夜。此花即名天花彼土则 <lb ed="X" n="0921b06"/><lb ed="R033" n="0744a03"/>无四季。亦无寒暑。常明不昏。昼夜无二。以鸟鸣华 <lb ed="X" n="0921b07"/><lb ed="R033" n="0744a04"/>开为晓。花合鸟栖为夜。花开一葉。为一时。开至六 <lb ed="X" n="0921b08"/><lb ed="R033" n="0744a05"/>葉为一昼。谢一葉。为一时。谢至六葉为一夜。昼夜 <lb ed="X" n="0921b09"/><lb ed="R033" n="0744a06"/>而无增减。故云昼夜六时也。天花者。从天而下。虽 <lb ed="X" n="0921b10"/><lb ed="R033" n="0744a07"/>曰天花。其实树花。树非一也。华被风起。即出异香。 <lb ed="X" n="0921b11"/><lb ed="R033" n="0744a08"/>更有五百淸雅音声。随风四散供养诸<persName>佛</persName>菩萨声 <lb ed="X" n="0921b12"/><lb ed="R033" n="0744a09"/>闻大众。华堕彼地。积成寸尺。极目明丽。芳香无比。 <lb ed="X" n="0921b13"/><lb ed="R033" n="0744a10"/>若乱风吹去。四散乱堕。<persName>佛</persName>土光景。无日不如是也。 <lb ed="X" n="0921b14"/><lb ed="R033" n="0744a11"/>或问曰。此花云何从天而下。答云。天花者。即<persName>佛</persName>天 <lb ed="X" n="0921b15"/><lb ed="R033" n="0744a12"/>性智慧。德行所降。人若修获成道。则神灵通达。力 <lb ed="X" n="0921b16"/><lb ed="R033" n="0744a13"/>能化现其花。亦复如是。故云自性在迷。如华尙蕊。 <lb ed="X" n="0921b17"/><lb ed="R033" n="0744a14"/>忽悟自性。如华正开。众生欲见天花。专心念<persName>佛</persName>。久 <lb ed="X" n="0921b18"/><lb ed="R033" n="0744a15"/>久自然勝境现前。方信法无虚捏。未具苦心苦行 <lb ed="X" n="0921b19"/><lb ed="R033" n="0744a16"/>之前。莫言<persName>佛</persName>道空中楼阁。若出此语。非但毁谤三 <lb ed="X" n="0921b20"/><lb ed="R033" n="0744a17"/>宝。自造身口意三业齐备矣。要知经云。有一沙弥。 <lb ed="X" n="0921b21"/><lb ed="R033" n="0744a18"/>轻笑一老比丘。读经声如犬吠。而老比丘者。是阿 <lb ed="X" n="0921b22"/><lb ed="R033" n="0744b01"/>罗汉。因教沙弥急行求忏。仅免地狱。否者。犹堕狗 <lb ed="X" n="0921b23"/><lb ed="R033" n="0744b02"/>身。恶意一笑。为害如此。故谓畏圣人之言。终身至 <lb ed="X" n="0921b24"/><lb ed="R033" n="0744b03"/>宝。欲霑法雨之谓。发心念<persName>佛</persName>。决不虚望。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0921c" n="0921c"/> <lb ed="X" n="0921c01"/><lb ed="R033" n="0744b04"/><p xml:id="pX22p0921c0101">△持以供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0921c02"/><lb ed="R033" n="0744b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0921c0201">其土众生。常以淸旦。各以衣裓。盛众妙花。供养他方 <lb ed="X" n="0921c03"/><lb ed="R033" n="0744b06"/>十万亿<persName>佛</persName>。即以食时。还到本国。饭食经行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0921c04"/><lb ed="R033" n="0744b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0921c0401">此言天花。众生持取供<persName>佛</persName>也。众生者。除<persName>佛</persName>而言。菩 <lb ed="X" n="0921c05"/><lb ed="R033" n="0744b08"/>萨以下往生彼国。大众凡夫。皆名众生故。淸旦时 <lb ed="X" n="0921c06"/><lb ed="R033" n="0744b09"/>者。六时之首。首时之心。最正淸洁。故名淸明心也。 <lb ed="X" n="0921c07"/><lb ed="R033" n="0744b10"/>众生常以衣裓。盛华淸旦供<persName>佛</persName>者。取时为先。心乃 <lb ed="X" n="0921c08"/><lb ed="R033" n="0744b11"/>正净。为表最初至敬也。衣裓者。盛华之器。妙花者。 <lb ed="X" n="0921c09"/><lb ed="R033" n="0744b12"/>只言天花。为供十万亿<persName>佛</persName>者。即言十方无量世界。 <lb ed="X" n="0921c10"/><lb ed="R033" n="0744b13"/>一切处。一切诸<persName>佛</persName>。顷能周遍供养也。食时者。晨斋 <lb ed="X" n="0921c11"/><lb ed="R033" n="0744b14"/>时也。食时之少。以至少时。供至多<persName>佛</persName>。还到本国。尙 <lb ed="X" n="0921c12"/><lb ed="R033" n="0744b15"/>在食时。言其速也。凡菩萨力能如是者。皆以阿弥 <lb ed="X" n="0921c13"/><lb ed="R033" n="0744b16"/>陀<persName>佛</persName>本愿云。众生往生我刹。皆得神足。天眼。天耳。 <lb ed="X" n="0921c14"/><lb ed="R033" n="0744b17"/>他心。无不周具。一念之顷。过十万亿<persName>佛</persName>土。行随其 <lb ed="X" n="0921c15"/><lb ed="R033" n="0744b18"/>所修。修随其所行也。<persName>佛</persName>之食者。长养万德曰食。所 <lb ed="X" n="0921c16"/><lb ed="R033" n="0745a01"/>云。即以食时者。喩一食之顷。事<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c1601" n="0921c1601"/><anchor xml:id="beg0921c1601" n="0921c1601"/>已<anchor xml:id="end0921c1601"/>周遍。不妨云食 <lb ed="X" n="0921c17"/><lb ed="R033" n="0745a02"/>非食之食也。下文饭食经行者。即众生返<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c1701" n="0921c1701"/><anchor xml:id="beg0921c1701" n="0921c1701"/>已<anchor xml:id="end0921c1701"/>而食。 <lb ed="X" n="0921c18"/><lb ed="R033" n="0745a03"/>食<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c1801" n="0921c1801"/><anchor xml:id="beg0921c1801" n="0921c1801"/>已<anchor xml:id="end0921c1801"/>而行。其饭食时。银钵。金钵。种种宝钵。随意现 <lb ed="X" n="0921c19"/><lb ed="R033" n="0745a04"/>前。百味饮食。充满其中。酸。鹹。甘。淡。各如所愿。不馀 <lb ed="X" n="0921c20"/><lb ed="R033" n="0745a05"/>不欠。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c2001" n="0921c2001"/><anchor xml:id="beg0921c2001" n="0921c2001"/>已<anchor xml:id="end0921c2001"/>自消。而无遗滓。或见色闻香。意以为食。 <lb ed="X" n="0921c21"/><lb ed="R033" n="0745a06"/>自然饱适。无所味著。身心轻利。食毕化去。时至复 <lb ed="X" n="0921c22"/><lb ed="R033" n="0745a07"/>现。络绎连绵。往来无尽。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c2201" n="0921c2201"/><anchor xml:id="beg0921c2201" n="0921c2201"/>已<anchor xml:id="end0921c2201"/>而行。一以调身。使无 <lb ed="X" n="0921c23"/><lb ed="R033" n="0745a08"/>凝滞。一以调心。使不放逸。优遊自得其意也。世人 <lb ed="X" n="0921c24"/><lb ed="R033" n="0745a09"/>食<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c2401" n="0921c2401"/><anchor xml:id="beg0921c2401" n="0921c2401"/>已<anchor xml:id="end0921c2401"/>。非奔走尘务。则增长睡眠。彼国饭食经行。解 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0922a" n="0922a"/> <lb ed="X" n="0922a01"/><lb ed="R033" n="0745a10"/>脱之风。逍遥之状。可想见也。或问曰。既云菩萨亦 <lb ed="X" n="0922a02"/><lb ed="R033" n="0745a11"/>是爱斋。因何不云衣服耶。答云。莲花化生之人。念 <lb ed="X" n="0922a03"/><lb ed="R033" n="0745a12"/>亦随至。不假裁缝捣染洗濯。而有无量上妙衣服。 <lb ed="X" n="0922a04"/><lb ed="R033" n="0745a13"/>环钗璎珞。种种莊严。如意妙香。普熏众生。一切充 <lb ed="X" n="0922a05"/><lb ed="R033" n="0745a14"/>足饱满。不求衣而衣。不求食而食。此土众生。欲享 <lb ed="X" n="0922a06"/><lb ed="R033" n="0745a15"/>彼国中自然衣食者。分所当思。然则要祈安身立 <lb ed="X" n="0922a07"/><lb ed="R033" n="0745a16"/>命处。先将一句。阿弥陀<persName>佛</persName>。缚住自心。不致片刻走 <lb ed="X" n="0922a08"/><lb ed="R033" n="0745a17"/>失。此为真<persName>佛</persName>弟子。</p> <lb ed="X" n="0922a09"/><lb ed="R033" n="0745a18"/><p xml:id="pX22p0922a0901">又云。<persName>佛</persName>供者。名曰出世间食。一禅悦食。二愿食。三 <lb ed="X" n="0922a10"/><lb ed="R033" n="0745b01"/>念食。四解脱食。五法喜食。</p> <lb ed="X" n="0922a11"/><lb ed="R033" n="0745b02"/><p xml:id="pX22p0922a1101">△三结极乐事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0922a12"/><lb ed="R033" n="0745b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0922a1201">舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0922a13"/><lb ed="R033" n="0745b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0922a1301">此结承上文天乐天花等事。种种莊严。皆以弥陀 <lb ed="X" n="0922a14"/><lb ed="R033" n="0745b05"/><persName>佛</persName>实愿实行功德成就。不可限量。若此土众生。共 <lb ed="X" n="0922a15"/><lb ed="R033" n="0745b06"/>发道心。齐赴<name role="" type="person">极乐国</name>中。一餐一宿。不致空过一生。 <lb ed="X" n="0922a16"/><lb ed="R033" n="0745b07"/>故昔白香山居士。捨宅为寺。捐俸写施弥陀经千 <lb ed="X" n="0922a17"/><lb ed="R033" n="0745b08"/>部。每礼<persName>佛</persName>。口诵云。<name role="" type="person">极乐世界</name>淸净土。无诸恶道及 <lb ed="X" n="0922a18"/><lb ed="R033" n="0745b09"/>众苦。愿如我身老病者。同生无量寿<persName>佛</persName>所。可知高 <lb ed="X" n="0922a19"/><lb ed="R033" n="0745b10"/>士尙依彼国。何况我等。再不警省。</p> <lb ed="X" n="0922a20"/><lb ed="R033" n="0745b11"/><p xml:id="pX22p0922a2001">△始宣法音。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0922a21"/><lb ed="R033" n="0745b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0922a2101">复次舍利弗。彼国常有种种奇妙杂色之鸟。白鹤孔 <lb ed="X" n="0922a22"/><lb ed="R033" n="0745b13"/><g ref="#CB15179">雀</g>。鹦鹉舍利。迦陵频伽。共命之鸟。是诸众鸟。昼夜六 <lb ed="X" n="0922a23"/><lb ed="R033" n="0745b14"/>时。出和雅音。其音演畅五根五力。七菩提分。八圣道 <lb ed="X" n="0922a24"/><lb ed="R033" n="0745b15"/>分如是等法。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0922b" n="0922b"/> <lb ed="X" n="0922b01"/><lb ed="R033" n="0745b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0922b0101">上言诸天献瑞。供养之勝。此言禽树成音。闻法之 <lb ed="X" n="0922b02"/><lb ed="R033" n="0745b17"/>勝也。种种者。言之非一也。奇妙者。言出异常也。杂 <lb ed="X" n="0922b03"/><lb ed="R033" n="0745b18"/>色之鸟者。即白鹤孔<g ref="#CB15179">雀</g>等也。共命者。即云命命。又 <lb ed="X" n="0922b04"/><lb ed="R033" n="0746a01"/>云生生。是诸众鸟者。擧之不尽也。诸鸟昼夜常出 <lb ed="X" n="0922b05"/><lb ed="R033" n="0746a02"/>雅音。不绝演畅微妙法義。除<persName>佛</persName>妙音之外。若天若 <lb ed="X" n="0922b06"/><lb ed="R033" n="0746a03"/>人。音声无极。一切诸法。无不通晓。非比人世之鸟 <lb ed="X" n="0922b07"/><lb ed="R033" n="0746a04"/>也。此土虽有鹦鹉八哥。能作人言。此为学语鸟。能 <lb ed="X" n="0922b08"/><lb ed="R033" n="0746a05"/>言不知義者。即是飞鸟。人道尙且未通。何况<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0922b09"/><lb ed="R033" n="0746a06"/>乎。彼国之鸟。能为演畅诸<persName>佛</persName>五根五力。七菩提分。 <lb ed="X" n="0922b10"/><lb ed="R033" n="0746a07"/>八圣道分之法源也。</p> <lb ed="X" n="0922b11"/><lb ed="R033" n="0746a08"/><p xml:id="pX22p0922b1101">五根者。一曰信根。坚固信心。证入法界。业报消除 <lb ed="X" n="0922b12"/><lb ed="R033" n="0746a09"/>也。二曰进根。不退唯进。念兹在兹。专持善法也。三 <lb ed="X" n="0922b13"/><lb ed="R033" n="0746a10"/>曰念根。正念坚固。往来无背。精持不弃也。四曰定 <lb ed="X" n="0922b14"/><lb ed="R033" n="0746a11"/>根。修心不乱。正定不异。照破诸有也。五曰慧根。寂 <lb ed="X" n="0922b15"/><lb ed="R033" n="0746a12"/>照湛然。人法双忘。明辩偏正也。</p> <lb ed="X" n="0922b16"/><lb ed="R033" n="0746a13"/><p xml:id="pX22p0922b1601">五力者。一曰进力。天人不能阻也。二曰信力。魔道 <lb ed="X" n="0922b17"/><lb ed="R033" n="0746a14"/>不能引也。三曰念力。烦恼不能触也。四曰定力。外 <lb ed="X" n="0922b18"/><lb ed="R033" n="0746a15"/>道不能动也。五曰慧力。一念不能生也。</p> <lb ed="X" n="0922b19"/><lb ed="R033" n="0746a16"/><p xml:id="pX22p0922b1901">七菩提分者。一曰。择法菩提。观诸法时。善能觉了 <lb ed="X" n="0922b20"/><lb ed="R033" n="0746a17"/>真伪也。二曰。精进菩提。修持洪愿时。善能觉了。不 <lb ed="X" n="0922b21"/><lb ed="R033" n="0746a18"/>谬行于无益苦行也。三曰喜菩提。心得正法时。善 <lb ed="X" n="0922b22"/><lb ed="R033" n="0746b01"/>能觉了。不随顚倒动乱也。四曰除菩提。除尽色相 <lb ed="X" n="0922b23"/><lb ed="R033" n="0746b02"/>烦恼时。善能觉了。不失正知正见善根也。五曰捨 <lb ed="X" n="0922b24"/><lb ed="R033" n="0746b03"/>菩提。<anchor xml:id="nkr_note_add_0922b2401" n="0922b2401"/><anchor xml:id="beg0922b2401" n="0922b2401"/>已<anchor xml:id="end0922b2401"/>捨入境时。善能觉了。永不追忆也。六曰定 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0922c" n="0922c"/> <lb ed="X" n="0922c01"/><lb ed="R033" n="0746b04"/>菩提。得禅定时。善能觉了。静明也。七曰念菩提。修 <lb ed="X" n="0922c02"/><lb ed="R033" n="0746b05"/>出世法时。善能觉了深入定慧也。</p> <lb ed="X" n="0922c03"/><lb ed="R033" n="0746b06"/><p xml:id="pX22p0922c0301">八圣道者。一曰。正见圣道。若觉时所得真觉。以慧 <lb ed="X" n="0922c04"/><lb ed="R033" n="0746b07"/>安立谛理。无有错谬也。二曰。正思惟圣道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0922c0401" n="0922c0401"/><anchor xml:id="beg0922c0401" n="0922c0401"/>已<anchor xml:id="end0922c0401"/>见理 <lb ed="X" n="0922c05"/><lb ed="R033" n="0746b08"/>时。以无漏心。为令不昧。得入涅槃也。三曰正语圣 <lb ed="X" n="0922c06"/><lb ed="R033" n="0746b09"/>道。心无邪思。以无漏智。照破身口意三业也。四曰 <lb ed="X" n="0922c07"/><lb ed="R033" n="0746b10"/>正业圣道。以无漏智。除尽一切牵缠。住淸静身业 <lb ed="X" n="0922c08"/><lb ed="R033" n="0746b11"/>也。五曰正命圣道。以无漏智。通除十不善道邪命 <lb ed="X" n="0922c09"/><lb ed="R033" n="0746b12"/>也。六曰正精进圣道。以无漏智。勤行精进。趋证大 <lb ed="X" n="0922c10"/><lb ed="R033" n="0746b13"/>觉也。七曰正念圣道。以无漏智。了明非相非非相 <lb ed="X" n="0922c11"/><lb ed="R033" n="0746b14"/>之正觉也。八曰正定圣道。以无漏智。住持圆觉也。 <lb ed="X" n="0922c12"/><lb ed="R033" n="0746b15"/>从上一一推之。皆随众生因地所修。機现不同。证 <lb ed="X" n="0922c13"/><lb ed="R033" n="0746b16"/>大证小。各有所得。如是等法。非但前擧二十五种 <lb ed="X" n="0922c14"/><lb ed="R033" n="0746b17"/>证道法门。更有四念处。四正勤。四如意足。共成三 <lb ed="X" n="0922c15"/><lb ed="R033" n="0746b18"/>十七品。等馀一切法也。</p> <lb ed="X" n="0922c16"/><lb ed="R033" n="0747a01"/><p xml:id="pX22p0922c1601">四念处者。一曰身念处。观身九孔。常流不净。悟明 <lb ed="X" n="0922c17"/><lb ed="R033" n="0747a02"/><persName>佛</persName>性为则。二曰受念处。耽染色相。乐是苦因。常当 <lb ed="X" n="0922c18"/><lb ed="R033" n="0747a03"/>淸净为则。三曰心念处。观心生灭。心随境转。不致 <lb ed="X" n="0922c19"/><lb ed="R033" n="0747a04"/>惑乱为则。四曰法念处。觉悟是法平等。以至自性 <lb ed="X" n="0922c20"/><lb ed="R033" n="0747a05"/>无二为则。</p> <lb ed="X" n="0922c21"/><lb ed="R033" n="0747a06"/><p xml:id="pX22p0922c2101">四正勤者。一曰精进根。平生恶心。从今不起。二曰 <lb ed="X" n="0922c22"/><lb ed="R033" n="0747a07"/>精进觉。无明未破。时刻令除。三曰精进力。善心未 <lb ed="X" n="0922c23"/><lb ed="R033" n="0747a08"/>能。令生具足。四曰正精进。智慧未现。速祈顿悟。</p> <lb ed="X" n="0922c24"/><lb ed="R033" n="0747a09"/><p xml:id="pX22p0922c2401">四如意足者。一曰欲三摩地。志愿成<persName>佛</persName>道。二曰勤 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0923a" n="0923a"/> <lb ed="X" n="0923a01"/><lb ed="R033" n="0747a10"/>三摩地。专修成<persName>佛</persName>道。三曰心三摩地。定心成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0923a02"/><lb ed="R033" n="0747a11"/>四曰观三摩地。解脱成<persName>佛</persName>道。此出一切菩萨慈心 <lb ed="X" n="0923a03"/><lb ed="R033" n="0747a12"/>三昧。接引众生。所有三十七品助道法源。利物利 <lb ed="X" n="0923a04"/><lb ed="R033" n="0747a13"/>人也。彼国众鸟。皆善持圣心。演畅妙法。可知彼国。 <lb ed="X" n="0923a05"/><lb ed="R033" n="0747a14"/>非但<persName>佛</persName>及菩萨诸天大众齐以三乘教化。而众鸟 <lb ed="X" n="0923a06"/><lb ed="R033" n="0747a15"/>时时同出法音。愿诸众生。共登彼岸。且众鸟亦随 <lb ed="X" n="0923a07"/><lb ed="R033" n="0747a16"/>应赴感。如隋时。僧智舜。入庐山而修净业。後讲十 <lb ed="X" n="0923a08"/><lb ed="R033" n="0747a17"/>六观经毕。即示疾。见鹦鹉孔<g ref="#CB15179">雀</g>。绕座念<persName>佛</persName>法僧。出 <lb ed="X" n="0923a09"/><lb ed="R033" n="0747a18"/>微妙音。师知道成。告弟子曰。我今日往生矣。即坐 <lb ed="X" n="0923a10"/><lb ed="R033" n="0747b01"/>脱。是真西方有此。慈雲密佈。接引众生。则今世人。 <lb ed="X" n="0923a11"/><lb ed="R033" n="0747b02"/>亦当感发道心。忆<persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>。如母忆子。如子忆母。各 <lb ed="X" n="0923a12"/><lb ed="R033" n="0747b03"/>遂其愿。如唐时。尼僧名净真。杭州人。居长安积善 <lb ed="X" n="0923a13"/><lb ed="R033" n="0747b04"/>寺。持戒念<persName>佛</persName>二十馀年。一日谓弟子曰。予于五月 <lb ed="X" n="0923a14"/><lb ed="R033" n="0747b05"/>内。十度见<persName>佛</persName>。两次见宝莲花上童子遊戏。吾<anchor xml:id="nkr_note_add_0923a1401" n="0923a1401"/><anchor xml:id="beg0923a1401" n="0923a1401"/>已<anchor xml:id="end0923a1401"/>得 <lb ed="X" n="0923a15"/><lb ed="R033" n="0747b06"/>生上品。言讫而化。遂现五色祥光。七日而散。幷明 <lb ed="X" n="0923a16"/><lb ed="R033" n="0747b07"/>时张陶氏。秀水县人。为长水守约居士之继室。夫 <lb ed="X" n="0923a17"/><lb ed="R033" n="0747b08"/>妇日课<persName>佛</persName>号无间。一日居士。出礼普陀。氏谓二子 <lb ed="X" n="0923a18"/><lb ed="R033" n="0747b09"/>曰。吾平日参是心作<persName>佛</persName>。是心是<persName>佛</persName>二语。今始悟。至 <lb ed="X" n="0923a19"/><lb ed="R033" n="0747b10"/>初四日吾行矣。及期端坐而逝。次日居士归。成殓 <lb ed="X" n="0923a20"/><lb ed="R033" n="0747b11"/>之後。棺上出靑莲花五朵。远近皆闻。无不歎慕。可 <lb ed="X" n="0923a21"/><lb ed="R033" n="0747b12"/>见女人有志西方。遂其所愿。何况我等。六根具足 <lb ed="X" n="0923a22"/><lb ed="R033" n="0747b13"/>之人。不能脱逃生死耶。若不发心念<persName>佛</persName>。求生<persName>佛</persName>土。 <lb ed="X" n="0923a23"/><lb ed="R033" n="0747b14"/>譬如身落火坑。弗想速急跳出。听其烧杀。人而不 <lb ed="X" n="0923a24"/><lb ed="R033" n="0747b15"/>如鸟乎。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0923b" n="0923b"/> <lb ed="X" n="0923b01"/><lb ed="R033" n="0747b16"/><p xml:id="pX22p0923b0101">又云十不善道者。杀生。偷盗。邪婬。身三恶也。妄言。 <lb ed="X" n="0923b02"/><lb ed="R033" n="0747b17"/>绮语。两舌。恶口。口四恶也。贪欲。嗔恚。愚痴。意三恶 <lb ed="X" n="0923b03"/><lb ed="R033" n="0747b18"/>也。</p> <lb ed="X" n="0923b04"/><lb ed="R033" n="0748a01"/><p xml:id="pX22p0923b0401">△愿行获益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0923b05"/><lb ed="R033" n="0748a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0923b0501">其土众生。闻是音<anchor xml:id="nkr_note_add_0923b0501" n="0923b0501"/><anchor xml:id="beg0923b0501" n="0923b0501"/>已<anchor xml:id="end0923b0501"/>。皆悉念<persName>佛</persName>。念法。念僧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0923b06"/><lb ed="R033" n="0748a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0923b0601">其土者。承上文而言。言出众生。闻是音<anchor xml:id="nkr_note_add_0923b0601" n="0923b0601"/><anchor xml:id="beg0923b0601" n="0923b0601"/>已<anchor xml:id="end0923b0601"/>。皆悉<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0923b07"/><lb ed="R033" n="0748a04"/>慧也。所云念<persName>佛</persName>念法念僧者。感激利益不尽故。所 <lb ed="X" n="0923b08"/><lb ed="R033" n="0748a05"/>闻法音。若无利益。则同世音无二。闻音而念三宝。 <lb ed="X" n="0923b09"/><lb ed="R033" n="0748a06"/>则知三宝之義。三宝者有二義。一曰世间三宝。一 <lb ed="X" n="0923b10"/><lb ed="R033" n="0748a07"/>曰出世间三宝。所云世间三宝者。雕。铸。塑。画。名为 <lb ed="X" n="0923b11"/><lb ed="R033" n="0748a08"/><persName>佛</persName>宝。黄卷。赤轴。名为法宝。持戒比丘。和合无诤。名 <lb ed="X" n="0923b12"/><lb ed="R033" n="0748a09"/>为僧宝。出世间三宝者。性体灵觉。照了诸法。名为 <lb ed="X" n="0923b13"/><lb ed="R033" n="0748a10"/><persName>佛</persName>宝。恒沙性德。皆可执持。名为法宝。性相无二。寂 <lb ed="X" n="0923b14"/><lb ed="R033" n="0748a11"/>照无违。名为僧宝。此三者。又名最上乘。自性三宝。 <lb ed="X" n="0923b15"/><lb ed="R033" n="0748a12"/>依此修行。即出三界。世间尊敬之称。故言宝也。通 <lb ed="X" n="0923b16"/><lb ed="R033" n="0748a13"/>书载云。至尊者道。至贵者德。况三宝。道德无极之 <lb ed="X" n="0923b17"/><lb ed="R033" n="0748a14"/>尊。岂不可称宝乎。然则。世人修入法门。贵乎皈依 <lb ed="X" n="0923b18"/><lb ed="R033" n="0748a15"/>自性三宝。切念自性弥陀。如是行住坐卧。则与<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0923b19"/><lb ed="R033" n="0748a16"/>齐肩。声闻作伴。工夫未到。莫云我是修行念<persName>佛</persName>人。 <lb ed="X" n="0923b20"/><lb ed="R033" n="0748a17"/>何故。嫌汝心心著相。言言著情。虽然同声念<persName>佛</persName>。此 <lb ed="X" n="0923b21"/><lb ed="R033" n="0748a18"/>乃世间三宝。之小乘也。真为大乘念<persName>佛</persName>。必<g ref="#CB14618">󳤚</g>心置 <lb ed="X" n="0923b22"/><lb ed="R033" n="0748b01"/>冰冷。密密念去。因心冷极。心则自细。因心细极。心 <lb ed="X" n="0923b23"/><lb ed="R033" n="0748b02"/>则入微。若入微<anchor xml:id="nkr_note_add_0923b2301" n="0923b2301"/><anchor xml:id="beg0923b2301" n="0923b2301"/>已<anchor xml:id="end0923b2301"/>。始知最上乘。出世之妙法。实难 <lb ed="X" n="0923b24"/><lb ed="R033" n="0748b03"/>传授。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0923c" n="0923c"/> <lb ed="X" n="0923c01"/><lb ed="R033" n="0748b04"/><p xml:id="pX22p0923c0101">△释无恶道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0923c02"/><lb ed="R033" n="0748b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0923c0201">舍利弗。汝勿谓此鸟。实是罪报所生。所以者何。彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0923c03"/><lb ed="R033" n="0748b06"/>国土无三恶道。舍利弗。其<persName>佛</persName>国土。尙无恶道之名。何 <lb ed="X" n="0923c04"/><lb ed="R033" n="0748b07"/>况有实。是诸众鸟。皆是阿弥陀<persName>佛</persName>。欲令法音宣流。变 <lb ed="X" n="0923c05"/><lb ed="R033" n="0748b08"/>化所作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0923c06"/><lb ed="R033" n="0748b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0923c0601">此说。恐人言之净土。亦有畜牲耳。彼<persName>佛</persName>国土无三 <lb ed="X" n="0923c07"/><lb ed="R033" n="0748b10"/>恶道。岂有畜牲耶。既无者。所云白鹤孔<g ref="#CB15179">雀</g>等鸟。何 <lb ed="X" n="0923c08"/><lb ed="R033" n="0748b11"/>所从来。而在彼国。乃溯其由。是<persName>佛</persName>化作。出十六观 <lb ed="X" n="0923c09"/><lb ed="R033" n="0748b12"/>经云。如意珠王。涌出金色微妙光明。化为百宝色 <lb ed="X" n="0923c10"/><lb ed="R033" n="0748b13"/>光。以为众鸟。法音宣流。宣佈四维。此乃<persName>佛</persName>心廣大。 <lb ed="X" n="0923c11"/><lb ed="R033" n="0748b14"/>欲令法音无不周遍。法无间歇。则知不独<persName>佛</persName>恩。常 <lb ed="X" n="0923c12"/><lb ed="R033" n="0748b15"/>垂教化。而使众鸟。皆共说无生妙法。无处无时而 <lb ed="X" n="0923c13"/><lb ed="R033" n="0748b16"/>不闻听。非但众生闻之。永发道心。住不退地。诸天 <lb ed="X" n="0923c14"/><lb ed="R033" n="0748b17"/>闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0923c1401" n="0923c1401"/><anchor xml:id="beg0923c1401" n="0923c1401"/>已<anchor xml:id="end0923c1401"/>。悉皆涕泪。嗟之不及众鸟。善持<persName>佛</persName>法。而度众 <lb ed="X" n="0923c15"/><lb ed="R033" n="0748b18"/>生故。是此众鸟。乃俱阿弥陀<persName>佛</persName>。大神通力之所变 <lb ed="X" n="0923c16"/><lb ed="R033" n="0749a01"/>化。非世鸟之畜牲也。或问曰。地狱饿鬼畜牲。闻<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0923c17"/><lb ed="R033" n="0749a02"/>之名。咸生极乐。云何彼国。无三恶道耶。答云。恶人 <lb ed="X" n="0923c18"/><lb ed="R033" n="0749a03"/>从善。即名善人。恶道中人。若到彼国。即名新<persName>佛</persName>。何 <lb ed="X" n="0923c19"/><lb ed="R033" n="0749a04"/>为恶也。若據不二门头。贪嗔痴三者。即戒定慧也。 <lb ed="X" n="0923c20"/><lb ed="R033" n="0749a05"/>善道恶道。悉皆是幻。莫若人法两忘。直入净土<anchor xml:id="nkr_note_add_0923c2001" n="0923c2001"/><anchor xml:id="beg0923c2001" n="0923c2001"/>已<anchor xml:id="end0923c2001"/>。 <lb ed="X" n="0923c21"/><lb ed="R033" n="0749a06"/>如宋时昙鉴法师。一生念<persName>佛</persName>。愿见弥陀。一日定中 <lb ed="X" n="0923c22"/><lb ed="R033" n="0749a07"/>蒙阿弥陀<persName>佛</persName>亲临。以水洗面云。涤汝尘垢。洗汝心 <lb ed="X" n="0923c23"/><lb ed="R033" n="0749a08"/>念。身口悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0923c2301" n="0923c2301"/><anchor xml:id="beg0923c2301" n="0923c2301"/>已<anchor xml:id="end0923c2301"/>严净。即授莲花一枝。师定起。与寺僧 <lb ed="X" n="0923c24"/><lb ed="R033" n="0749a09"/>叙别。复坐。唯其一念不生。万法俱息。至五更时。众 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0924a" n="0924a"/> <lb ed="X" n="0924a01"/><lb ed="R033" n="0749a10"/>皆闻师念<persName>佛</persName>声。隐隐从西而去。可知念<persName>佛</persName>要语。不 <lb ed="X" n="0924a02"/><lb ed="R033" n="0749a11"/>在多能。贵乎一心不生。</p> <lb ed="X" n="0924a03"/><lb ed="R033" n="0749a12"/><p xml:id="pX22p0924a0301">△风树演法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924a04"/><lb ed="R033" n="0749a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0924a0401">舍利弗。彼<persName>佛</persName>国土。微风吹动诸宝行树。及宝罗网。出 <lb ed="X" n="0924a05"/><lb ed="R033" n="0749a14"/>微妙音。譬如百千种乐同时俱作。闻是音者。自然皆 <lb ed="X" n="0924a06"/><lb ed="R033" n="0749a15"/>生念<persName>佛</persName>念法念僧之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924a07"/><lb ed="R033" n="0749a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0924a0701">前言行树罗网今言树网。因风出音。如上鸟鸣化 <lb ed="X" n="0924a08"/><lb ed="R033" n="0749a17"/>导。众生利益无尽也。风曰微者。风之美也。音曰微 <lb ed="X" n="0924a09"/><lb ed="R033" n="0749a18"/>妙者。音之美也。以微妙雅音。和宣根力觉道种种 <lb ed="X" n="0924a10"/><lb ed="R033" n="0749b01"/>道品也。所云微风者。似有似无。非寒非热。轻细醇 <lb ed="X" n="0924a11"/><lb ed="R033" n="0749b02"/>和。不可喩云。况彼行树。及诸罗网。皆是众宝。被以 <lb ed="X" n="0924a12"/><lb ed="R033" n="0749b03"/>微风互相敲叩。自然而出微妙音声。如百千众乐。 <lb ed="X" n="0924a13"/><lb ed="R033" n="0749b04"/>同时幷发。雅之至也。有云。天宫天乐。音巧之美。不 <lb ed="X" n="0924a14"/><lb ed="R033" n="0749b05"/>如<name role="" type="person">极乐国</name>中。风吹行树宝网音声之美。其音。或作 <lb ed="X" n="0924a15"/><lb ed="R033" n="0749b06"/>音乐。或作法音。皆是<persName>佛</persName>神力故。法从树网音出。所 <lb ed="X" n="0924a16"/><lb ed="R033" n="0749b07"/>谓弥陀时时不说法之说法也。树音若非法音。何 <lb ed="X" n="0924a17"/><lb ed="R033" n="0749b08"/>能使人忆念三宝。兼之有情之人。闻其音<anchor xml:id="nkr_note_add_0924a1701" n="0924a1701"/><anchor xml:id="beg0924a1701" n="0924a1701"/>已<anchor xml:id="end0924a1701"/>。则身 <lb ed="X" n="0924a18"/><lb ed="R033" n="0749b09"/>心甜悦情欲自消。可谓真法音也。则知彼国。非唯 <lb ed="X" n="0924a19"/><lb ed="R033" n="0749b10"/>诸<persName>佛</persName>菩萨常行化度。而且树鸟宝网。一切莊严出 <lb ed="X" n="0924a20"/><lb ed="R033" n="0749b11"/>和雅音。演畅三十七品。种种助道法義。凡诸众生。 <lb ed="X" n="0924a21"/><lb ed="R033" n="0749b12"/>闻此妙音。悉皆解脱。而乃作<persName>佛</persName>。或问曰。睹色闻声 <lb ed="X" n="0924a22"/><lb ed="R033" n="0749b13"/>皆非是道。彼诸众生。因何成<persName>佛</persName>耶。答云。彼非以境 <lb ed="X" n="0924a23"/><lb ed="R033" n="0749b14"/>为境。而非境非非境。所以古云。心能转物。即同如 <lb ed="X" n="0924a24"/><lb ed="R033" n="0749b15"/>来。心被物转。<persName>佛</persName>即凡夫。故有偈曰。闻性自空。竹韵 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0924b" n="0924b"/> <lb ed="X" n="0924b01"/><lb ed="R033" n="0749b16"/>风声皆法语。见尘能净。水光月色总禅機。若人欲 <lb ed="X" n="0924b02"/><lb ed="R033" n="0749b17"/>闻彼国雅音。只将一句<persName>佛</persName>号。一直念去。切须心头 <lb ed="X" n="0924b03"/><lb ed="R033" n="0749b18"/>不著丝毫是非。此为第一等有力量往生人耳。</p> <lb ed="X" n="0924b04"/><lb ed="R033" n="0750a01"/><p xml:id="pX22p0924b0401">△四结极乐事理双照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924b05"/><lb ed="R033" n="0750a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0924b0501">舍利弗。其<persName>佛</persName>国土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924b06"/><lb ed="R033" n="0750a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0924b0601">此结上文化禽风树。种种莊严。皆是弥陀。因地愿 <lb ed="X" n="0924b07"/><lb ed="R033" n="0750a04"/>行功德成就。以此勝会。接引大地众生。同登极乐 <lb ed="X" n="0924b08"/><lb ed="R033" n="0750a05"/>者也。若男。若女。若具大乘根器者。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0924b0801" n="0924b0801"/><anchor xml:id="beg0924b0801" n="0924b0801"/>已<anchor xml:id="end0924b0801"/>共登彼国。 <lb ed="X" n="0924b09"/><lb ed="R033" n="0750a06"/>不劳弹指矣。其中下根器者。未免诸<persName>佛</persName>再赐慈悲 <lb ed="X" n="0924b10"/><lb ed="R033" n="0750a07"/>出相开导。</p> <lb ed="X" n="0924b11"/><lb ed="R033" n="0750a08"/><p xml:id="pX22p0924b1101">△征名显德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924b12"/><lb ed="R033" n="0750a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0924b1201">舍利弗。于汝意云何。彼<persName>佛</persName>何故号阿弥陀。舍利弗。彼 <lb ed="X" n="0924b13"/><lb ed="R033" n="0750a10"/><persName>佛</persName>光明无量。照十方国。无所障碍。是故号为阿弥陀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924b14"/><lb ed="R033" n="0750a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0924b1401">上文所言。依报之勝。大众依从正生也。今言彼国。 <lb ed="X" n="0924b15"/><lb ed="R033" n="0750a12"/>弥陀是主。一经之義。俱以阿弥陀<persName>佛</persName>寂光三昧。晓 <lb ed="X" n="0924b16"/><lb ed="R033" n="0750a13"/>了世人。而示圣号万德洪名。其義深廣。应为阐扬 <lb ed="X" n="0924b17"/><lb ed="R033" n="0750a14"/>显德。尔时<persName>佛</persName>放身光。德光。戒光。定光。肉髻光。智慧 <lb ed="X" n="0924b18"/><lb ed="R033" n="0750a15"/>光。三昧光。接引光。一切无量无尽光。普照十方无 <lb ed="X" n="0924b19"/><lb ed="R033" n="0750a16"/>量世界。一切国土。一切时中。念<persName>佛</persName>众生。无不晓了。 <lb ed="X" n="0924b20"/><lb ed="R033" n="0750a17"/>勝于日月。百千万亿倍光明耳。以至幽冥界中。内 <lb ed="X" n="0924b21"/><lb ed="R033" n="0750a18"/>外明彻。莫能隔碍。是个阿弥陀<persName>佛</persName>。福慧具足。事理 <lb ed="X" n="0924b22"/><lb ed="R033" n="0750b01"/>圆融。如水中浩月。湛然明洁。思之又思。思无所思。 <lb ed="X" n="0924b23"/><lb ed="R033" n="0750b02"/>情断意绝。剩个活活鱍鱍的样子。是名曰<persName>佛</persName>。审此 <lb ed="X" n="0924b24"/><lb ed="R033" n="0750b03"/>理。何分彼<persName>佛</persName>此<persName>佛</persName>耶。何有人境耶。何有净土耶。何 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0924c" n="0924c"/> <lb ed="X" n="0924c01"/><lb ed="R033" n="0750b04"/>有禅耶。今人若能打破此关。即亲承亲证。弥陀即 <lb ed="X" n="0924c02"/><lb ed="R033" n="0750b05"/>自性。自性即弥陀。古人云。朝朝还共起。夜夜抱<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0924c03"/><lb ed="R033" n="0750b06"/>眠。若未到其间。非但失落净土之受用。只恐失落 <lb ed="X" n="0924c04"/><lb ed="R033" n="0750b07"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0924c0401" n="0924c0401"/><anchor xml:id="beg0924c0401" n="0924c0401"/>己<anchor xml:id="end0924c0401"/>命根。以至千生万劫。亦难认识。今人若怕此 <lb ed="X" n="0924c05"/><lb ed="R033" n="0750b08"/>患。切须供养三宝。受持五戒。十善齐修。执持一句 <lb ed="X" n="0924c06"/><lb ed="R033" n="0750b09"/>阿弥陀<persName>佛</persName>。或默念。或响念。一声接一声。心心相连。 <lb ed="X" n="0924c07"/><lb ed="R033" n="0750b10"/>如鸡抱卵。常保暖气不绝。如是行者。自然亦到彼 <lb ed="X" n="0924c08"/><lb ed="R033" n="0750b11"/>国。</p> <lb ed="X" n="0924c09"/><lb ed="R033" n="0750b12"/><p xml:id="pX22p0924c0901">△寿命无量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924c10"/><lb ed="R033" n="0750b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0924c1001">又舍利弗。彼<persName>佛</persName>寿命。及其人民。无量无边阿僧祇劫。 <lb ed="X" n="0924c11"/><lb ed="R033" n="0750b14"/>故名阿弥陀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0924c12"/><lb ed="R033" n="0750b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0924c1201">前言光明无量。是无量中之一義也。今表寿命亦 <lb ed="X" n="0924c13"/><lb ed="R033" n="0750b16"/>无量也。然<persName>佛</persName>寿无量者。因<persName>佛</persName>随機所现。无可定数。 <lb ed="X" n="0924c14"/><lb ed="R033" n="0750b17"/>以无定数中。强擧一二。寿有三者。一曰应寿。二曰 <lb ed="X" n="0924c15"/><lb ed="R033" n="0750b18"/>报寿。三曰法寿。所云应寿者。示同生灭。有始有终 <lb ed="X" n="0924c16"/><lb ed="R033" n="0751a01"/>也。报寿者。一得永得。有始无终也。法寿者。非寿非 <lb ed="X" n="0924c17"/><lb ed="R033" n="0751a02"/>不寿。无始无终也。故谓阿弥陀<persName>佛</persName>。是无量劫前古 <lb ed="X" n="0924c18"/><lb ed="R033" n="0751a03"/><persName>佛</persName>现身说法。不计次数。至今尙乃现在其前。可知 <lb ed="X" n="0924c19"/><lb ed="R033" n="0751a04"/><persName>佛</persName>之寿命。似乎可限。则天人莫能测数。此谓有量 <lb ed="X" n="0924c20"/><lb ed="R033" n="0751a05"/>之无量也。况<persName>佛</persName>寿命。至为久远。不局常数。可谓无 <lb ed="X" n="0924c21"/><lb ed="R033" n="0751a06"/>量之无量也。所云及其人民者。巧用倒装语句。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0924c22"/><lb ed="R033" n="0751a07"/>为法王。不言大众。而曰人民。非谓<persName>佛</persName>寿无量。以及 <lb ed="X" n="0924c23"/><lb ed="R033" n="0751a08"/>人民寿命。亦无量也。故以阿僧祇劫通收言之。阿 <lb ed="X" n="0924c24"/><lb ed="R033" n="0751a09"/>僧祇劫。即无数也。以无数倍言之。即无量无边云 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0925a" n="0925a"/> <lb ed="X" n="0925a01"/><lb ed="R033" n="0751a10"/>耳。彼<persName>佛</persName>自性常照。自性常寂。亘古亘今。寂照不二。 <lb ed="X" n="0925a02"/><lb ed="R033" n="0751a11"/>当云寿命无量之无量。岂不是阿弥陀<persName>佛</persName>耶。虽无 <lb ed="X" n="0925a03"/><lb ed="R033" n="0751a12"/>量劫前古<persName>佛</persName>。现在十万亿<persName>佛</persName>土之外。而实于此娑 <lb ed="X" n="0925a04"/><lb ed="R033" n="0751a13"/>婆世界。众生心中。结跏趺坐。俨然不动。真常独露。 <lb ed="X" n="0925a05"/><lb ed="R033" n="0751a14"/>何以人人见面不相识。咄。心本是<persName>佛</persName>。自昧自心。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0925a06"/><lb ed="R033" n="0751a15"/>本是心。自迷自<persName>佛</persName>。今人若谓不愿。当面错会。直教 <lb ed="X" n="0925a07"/><lb ed="R033" n="0751a16"/>昼夜弥陀十万声。自然一刹那中。必定见<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0925a08"/><lb ed="R033" n="0751a17"/><p xml:id="pX22p0925a0801">△道成远劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0925a09"/><lb ed="R033" n="0751a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0925a0901">舍利弗。阿弥陀<persName>佛</persName>。成<persName>佛</persName>以来于今十劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0925a10"/><lb ed="R033" n="0751b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0925a1001">前言<anchor xml:id="nkr_note_add_0925a1001" n="0925a1001"/><anchor xml:id="beg0925a1001" n="0925a1001"/>已<anchor xml:id="end0925a1001"/>悉彼<persName>佛</persName>德勝之義。未审彼<persName>佛</persName>成道以来。经 <lb ed="X" n="0925a11"/><lb ed="R033" n="0751b02"/>幾多时<anchor xml:id="nkr_note_add_0925a1101" n="0925a1101"/><anchor xml:id="beg0925a1101" n="0925a1101"/>已<anchor xml:id="end0925a1101"/>。经云十劫者。即是无量无边之数。不言 <lb ed="X" n="0925a12"/><lb ed="R033" n="0751b03"/>无量无边。以十劫云耳。<persName>世尊</persName>所云于今十劫者。只 <lb ed="X" n="0925a13"/><lb ed="R033" n="0751b04"/>为一时应機应感之说。实非究竟实数之言。况彼 <lb ed="X" n="0925a14"/><lb ed="R033" n="0751b05"/><persName>佛</persName>。成道于今。莫可算数。如法藏比丘。修行成道。即 <lb ed="X" n="0925a15"/><lb ed="R033" n="0751b06"/>阿弥陀<persName>佛</persName>是也。又悲华经云。有转轮王。名无诤念。 <lb ed="X" n="0925a16"/><lb ed="R033" n="0751b07"/>供养宝藏<persName>如来</persName>。时王修道。蒙<persName>佛</persName>授记云。尔当过恒 <lb ed="X" n="0925a17"/><lb ed="R033" n="0751b08"/>河沙劫。于西方世界作<persName>佛</persName>。国名安乐。此王今为阿 <lb ed="X" n="0925a18"/><lb ed="R033" n="0751b09"/>弥陀<persName>佛</persName>是也。又大乘方等总持经云。有净命比丘。 <lb ed="X" n="0925a19"/><lb ed="R033" n="0751b10"/>供养彼<persName>佛</persName>成道。即今阿弥陀<persName>佛</persName>是也。又贤劫经云。 <lb ed="X" n="0925a20"/><lb ed="R033" n="0751b11"/>雲雷吼<persName>如来</persName>时。有王子。名净福报众音。供养彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0925a21"/><lb ed="R033" n="0751b12"/>成道。即今阿弥陀<persName>佛</persName>是也。又无量印法门经云。狮 <lb ed="X" n="0925a22"/><lb ed="R033" n="0751b13"/>子遊戏金光<persName>如来</persName>时。有国王。名勝威。供养彼<persName>佛</persName>成 <lb ed="X" n="0925a23"/><lb ed="R033" n="0751b14"/>道。即今阿弥陀<persName>佛</persName>是也。又法花经云。大通智勝如 <lb ed="X" n="0925a24"/><lb ed="R033" n="0751b15"/>来时。有十六王子出家求道。悉皆成<persName>佛</persName>。第九王子。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0925b" n="0925b"/> <lb ed="X" n="0925b01"/><lb ed="R033" n="0751b16"/>即今阿弥陀<persName>佛</persName>是也。可知弥陀屡次如是应機说 <lb ed="X" n="0925b02"/><lb ed="R033" n="0751b17"/>法者。亦难尽擧。以上数条皆无量劫前古<persName>佛</persName>。应现 <lb ed="X" n="0925b03"/><lb ed="R033" n="0751b18"/>一时。故论十劫者。约数而<anchor xml:id="nkr_note_add_0925b0301" n="0925b0301"/><anchor xml:id="beg0925b0301" n="0925b0301"/>已<anchor xml:id="end0925b0301"/>矣。切莫执定十字上 <lb ed="X" n="0925b04"/><lb ed="R033" n="0752a01"/>论之。然此说。世人亦是难信之语。若有所疑。其疑 <lb ed="X" n="0925b05"/><lb ed="R033" n="0752a02"/>且止。所谓<persName>佛</persName>成远近。何劳苦究。只宜究明自性为 <lb ed="X" n="0925b06"/><lb ed="R033" n="0752a03"/>要。毕竟何以谓之自性。何以谓之自性是<persName>佛</persName>。若自 <lb ed="X" n="0925b07"/><lb ed="R033" n="0752a04"/>性未明。<anchor xml:id="nkr_note_add_0925b0701" n="0925b0701"/><anchor xml:id="beg0925b0701" n="0925b0701"/>己<anchor xml:id="end0925b0701"/>之生死大事。更急于论<persName>佛</persName>之远近万倍 <lb ed="X" n="0925b08"/><lb ed="R033" n="0752a05"/>矣。但今人皆为错用心。常在尘轮来往。虽然一体 <lb ed="X" n="0925b09"/><lb ed="R033" n="0752a06"/>欠明。宜于急处先办。如宋时。杭州仁和县人。范俨。 <lb ed="X" n="0925b10"/><lb ed="R033" n="0752a07"/>非但绝心世务。家业亦忘。唯云我是寄客。光阴寸 <lb ed="X" n="0925b11"/><lb ed="R033" n="0752a08"/>惜。专心念<persName>佛</persName>。一日忽见普贤菩萨。乘六牙白象降 <lb ed="X" n="0925b12"/><lb ed="R033" n="0752a09"/>临。即放金色毫光。报俨云。汝于来朝卯时。当赴彼 <lb ed="X" n="0925b13"/><lb ed="R033" n="0752a10"/>岸。越一夕。见<persName>佛</persName>迎往。即坐化。要知古人。路头看得 <lb ed="X" n="0925b14"/><lb ed="R033" n="0752a11"/>淸正。有此一日。今人何勿如他。一心念<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0925b15"/><lb ed="R033" n="0752a12"/><p xml:id="pX22p0925b1501">△通示化伴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0925b16"/><lb ed="R033" n="0752a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0925b1601">又舍利弗。彼<persName>佛</persName>有无量无边声闻弟子。皆阿罗汉。非 <lb ed="X" n="0925b17"/><lb ed="R033" n="0752a14"/>是算数之所能知。诸菩萨众。亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0925b18"/><lb ed="R033" n="0752a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0925b1801">前文叠擧<name role="" type="person">极乐国</name>中圣主。<anchor xml:id="nkr_note_add_0925b1801" n="0925b1801"/><anchor xml:id="beg0925b1801" n="0925b1801"/>已<anchor xml:id="end0925b1801"/>洞鉴矣。然主必有伴。 <lb ed="X" n="0925b19"/><lb ed="R033" n="0752a16"/>伴者。即声闻弟子也。皆是四果中贤圣。即名阿罗 <lb ed="X" n="0925b20"/><lb ed="R033" n="0752a17"/>汉。四果者。一曰须陀洹果。入生死流。修无漏果。不 <lb ed="X" n="0925b21"/><lb ed="R033" n="0752a18"/>堕四生。而入圣流。乃初果声闻也。二曰斯陀含果 <lb ed="X" n="0925b22"/><lb ed="R033" n="0752b01"/>来从天上来。住从人间住。生从人间生。去从天上 <lb ed="X" n="0925b23"/><lb ed="R033" n="0752b02"/>去。目睹诸境。未尽生灭。乃二果声闻也。三曰阿那 <lb ed="X" n="0925b24"/><lb ed="R033" n="0752b03"/>含果。决定不从欲界受生。无法可学。乃三界声闻 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0925c" n="0925c"/> <lb ed="X" n="0925c01"/><lb ed="R033" n="0752b04"/>也。四曰阿罗汉果。心境俱空。不受後有。乃四果声 <lb ed="X" n="0925c02"/><lb ed="R033" n="0752b05"/>闻也。後有者。即来生也。以上所论四果。非谓指出 <lb ed="X" n="0925c03"/><lb ed="R033" n="0752b06"/>四人。乃言分说四种果位之義。况<persName>佛</persName>之伴侣。擧莫 <lb ed="X" n="0925c04"/><lb ed="R033" n="0752b07"/>能尽。故经云。非是算数可知。甚言其多也。是故诸 <lb ed="X" n="0925c05"/><lb ed="R033" n="0752b08"/>圣。喩如海水。渊源难量。所云诸菩萨众者。亦是不 <lb ed="X" n="0925c06"/><lb ed="R033" n="0752b09"/>可算数能知。故经云。亦复如是也。及至多众未来 <lb ed="X" n="0925c07"/><lb ed="R033" n="0752b10"/>成<persName>佛</persName>。即出下文一生補处。可知<name role="" type="person">极乐国</name>中。三乘贤 <lb ed="X" n="0925c08"/><lb ed="R033" n="0752b11"/>圣。共仰一<persName>佛</persName>。真俗二谛。同出一心。一心了然。福足 <lb ed="X" n="0925c09"/><lb ed="R033" n="0752b12"/>慧足。今人想到闭眼之後。茫然无居之苦。自然生 <lb ed="X" n="0925c10"/><lb ed="R033" n="0752b13"/>前。愿修菩萨作伴之事。欲生彼国。须从念<persName>佛</persName>。检点 <lb ed="X" n="0925c11"/><lb ed="R033" n="0752b14"/>自心。一日之中。幾心从善。幾心从恶。幾心念报三 <lb ed="X" n="0925c12"/><lb ed="R033" n="0752b15"/>宝天地。幾心念报 皇恩<persName>佛</persName>德。幾心念报父母 <lb ed="X" n="0925c13"/><lb ed="R033" n="0752b16"/>师长。幾心降伏烦恼魔怨。幾心修学菩萨道业。幾 <lb ed="X" n="0925c14"/><lb ed="R033" n="0752b17"/>心了悟无常苦空。幾心忍苦建立<persName>佛</persName>法。幾心愿成 <lb ed="X" n="0925c15"/><lb ed="R033" n="0752b18"/><persName>佛</persName>时廣度群迷。幾心持戒发愿礼<persName>佛</persName>。幾心燃灯烧 <lb ed="X" n="0925c16"/><lb ed="R033" n="0753a01"/>香散花。每日如是检点。则知以上数语。从者少。背 <lb ed="X" n="0925c17"/><lb ed="R033" n="0753a02"/>者多。尽在情缘上。杂知杂解去也。所以昔有一僧。 <lb ed="X" n="0925c18"/><lb ed="R033" n="0753a03"/>专修净业。亦为检点逆顺之心。以黑白二豆为记。 <lb ed="X" n="0925c19"/><lb ed="R033" n="0753a04"/>生一善心。取一白豆。生一恶念。取一黑豆。从朝至 <lb ed="X" n="0925c20"/><lb ed="R033" n="0753a05"/>暮。取黑者多。每晚记数。必致痛哭流涕。未及一年。 <lb ed="X" n="0925c21"/><lb ed="R033" n="0753a06"/>纯取白豆。黑者不取<anchor xml:id="nkr_note_add_0925c2101" n="0925c2101"/><anchor xml:id="beg0925c2101" n="0925c2101"/>已<anchor xml:id="end0925c2101"/>。是僧临终。异香满室。天乐 <lb ed="X" n="0925c22"/><lb ed="R033" n="0753a07"/>迎登净土。或问曰。求生极乐。何故必具如是好心 <lb ed="X" n="0925c23"/><lb ed="R033" n="0753a08"/>耶。答云。孟子曰。服尧之服。诵尧之言。行尧之行。是 <lb ed="X" n="0925c24"/><lb ed="R033" n="0753a09"/>尧而<anchor xml:id="nkr_note_add_0925c2401" n="0925c2401"/><anchor xml:id="beg0925c2401" n="0925c2401"/>已<anchor xml:id="end0925c2401"/>矣。学<persName>佛</persName>之道。从<persName>佛</persName>之行。即心是<persName>佛</persName>矣。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0926a" n="0926a"/> <lb ed="X" n="0926a01"/><lb ed="R033" n="0753a10"/><p xml:id="pX22p0926a0101">△总结理義极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926a02"/><lb ed="R033" n="0753a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0926a0201">舍利弗。彼<persName>佛</persName>国土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926a03"/><lb ed="R033" n="0753a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0926a0301">上文所言。光明显德。声闻弟子菩萨。力行种种莊 <lb ed="X" n="0926a04"/><lb ed="R033" n="0753a13"/>严。皆以阿弥陀<persName>佛</persName>愿行功德成就实相。亦如日月 <lb ed="X" n="0926a05"/><lb ed="R033" n="0753a14"/>光华。普天迊地。照破众生一切迷暗。以致人人发 <lb ed="X" n="0926a06"/><lb ed="R033" n="0753a15"/>菩提心。当来必竟成<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0926a07"/><lb ed="R033" n="0753a16"/><p xml:id="pX22p0926a0701">△觉了大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926a08"/><lb ed="R033" n="0753a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0926a0801">又舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。众生生者。皆是阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926a09"/><lb ed="R033" n="0753a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0926a0901">又者承上文言至。彼土众生。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0926a0901" n="0926a0901"/><anchor xml:id="beg0926a0901" n="0926a0901"/>已<anchor xml:id="end0926a0901"/>生矣。此生者。谓 <lb ed="X" n="0926a10"/><lb ed="R033" n="0753b01"/>国中久修上众。个个得入无生位。永证阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致 <lb ed="X" n="0926a11"/><lb ed="R033" n="0753b02"/>也。阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致者。即名不退转地。<persName>佛</persName>之智海。含润能 <lb ed="X" n="0926a12"/><lb ed="R033" n="0753b03"/>具。有进无退也。凡声闻菩萨。俱以淸净智海生。人 <lb ed="X" n="0926a13"/><lb ed="R033" n="0753b04"/>天不动众。不动者。即不退转也。然不退位者。分有 <lb ed="X" n="0926a14"/><lb ed="R033" n="0753b05"/>上下。上者自性常住。与<persName>佛</persName>无二。寿命永劫。此乃不 <lb ed="X" n="0926a15"/><lb ed="R033" n="0753b06"/>退之不退也。下者有三義。一曰若破见思。则永不 <lb ed="X" n="0926a16"/><lb ed="R033" n="0753b07"/>失超凡之位。为之位不退地也。二曰伏断尘沙。永 <lb ed="X" n="0926a17"/><lb ed="R033" n="0753b08"/>不失菩萨之行。为之行不退地也。三曰无明<anchor xml:id="nkr_note_add_0926a1701" n="0926a1701"/><anchor xml:id="beg0926a1701" n="0926a1701"/>已<anchor xml:id="end0926a1701"/>破。 <lb ed="X" n="0926a18"/><lb ed="R033" n="0753b09"/>永不失中道正念。为之念不退地也。尽是有进无 <lb ed="X" n="0926a19"/><lb ed="R033" n="0753b10"/>退。故云皆是阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致也。是诸上众。悉具三十二 <lb ed="X" n="0926a20"/><lb ed="R033" n="0753b11"/>相。诸根明利。直至成<persName>佛</persName>。不受恶趣。此非念<persName>佛</persName>之力。 <lb ed="X" n="0926a21"/><lb ed="R033" n="0753b12"/>不能如是。今人若能守持念<persName>佛</persName>之法。得生彼国。亦 <lb ed="X" n="0926a22"/><lb ed="R033" n="0753b13"/>住不退地位。仗斯飞陞勝妙捷径之法。顿離苦多 <lb ed="X" n="0926a23"/><lb ed="R033" n="0753b14"/>乐少。生灭无常之位。岂非快乎。所以念<persName>佛</persName>往生。人 <lb ed="X" n="0926a24"/><lb ed="R033" n="0753b15"/>人要事。只此<name role="" type="person">娑婆世界</name>众生。果能心心念<persName>佛</persName>。心心 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0926b" n="0926b"/> <lb ed="X" n="0926b01"/><lb ed="R033" n="0753b16"/>观西。以至临终痛苦逼迫之时。唯有思往极乐念 <lb ed="X" n="0926b02"/><lb ed="R033" n="0753b17"/><persName>佛</persName>之心在。真为不退转地中第一人耳。</p> <lb ed="X" n="0926b03"/><lb ed="R033" n="0753b18"/><p xml:id="pX22p0926b0301">又云三十二相者。一持净戒。二修施业。三不欺众 <lb ed="X" n="0926b04"/><lb ed="R033" n="0754a01"/>生。四护正法。五不壞他众。六妙服奉施。七净饮食 <lb ed="X" n="0926b05"/><lb ed="R033" n="0754a02"/>施。八喜闻<persName>佛</persName>法。九覆载他过。十修善法。十一善化 <lb ed="X" n="0926b06"/><lb ed="R033" n="0754a03"/>众生。十二救护怖畏。十三见事乐助。十四常修十 <lb ed="X" n="0926b07"/><lb ed="R033" n="0754a04"/>善。十五常施病药。十六莊严善法。以上为因。以下 <lb ed="X" n="0926b08"/><lb ed="R033" n="0754a05"/>是果。一生心平等。二和合无诤。三珍宝自得。四三 <lb ed="X" n="0926b09"/><lb ed="R033" n="0754a06"/>业净。五护品过。六成就功德。七常软语。八修慈心。 <lb ed="X" n="0926b10"/><lb ed="R033" n="0754a07"/>九至心求道。十赞他功德。十一敬父母师长。十二 <lb ed="X" n="0926b11"/><lb ed="R033" n="0754a08"/>乐说法。十三施敷具。十四離说世事。十五受师友 <lb ed="X" n="0926b12"/><lb ed="R033" n="0754a09"/>教。十六不恶加生。</p> <lb ed="X" n="0926b13"/><lb ed="R033" n="0754a10"/><p xml:id="pX22p0926b1301">△往生上首。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926b14"/><lb ed="R033" n="0754a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0926b1401">其中多有一生補处。其数甚多。非是算数所能知之。 <lb ed="X" n="0926b15"/><lb ed="R033" n="0754a12"/>但可以无量无边阿僧祇说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926b16"/><lb ed="R033" n="0754a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0926b1601">其中者。承上文而言。彼国众生。非唯住不退地者 <lb ed="X" n="0926b17"/><lb ed="R033" n="0754a14"/>甚莫限数。内有補处菩萨。亦不可以算数能知之 <lb ed="X" n="0926b18"/><lb ed="R033" n="0754a15"/>众。更勝于<anchor xml:id="nkr_note_add_0926b1801" n="0926b1801"/><anchor xml:id="beg0926b1801" n="0926b1801"/>已<anchor xml:id="end0926b1801"/>住不退地人之廣。无可比之。曰若阿 <lb ed="X" n="0926b19"/><lb ed="R033" n="0754a16"/>僧祇劫也。但此说人亦难信。何故。前云西方勝境。 <lb ed="X" n="0926b20"/><lb ed="R033" n="0754a17"/>树网莲池宫殿众宝众鸟种种莊严。不可限数。可 <lb ed="X" n="0926b21"/><lb ed="R033" n="0754a18"/>谓多之极也。只恐彼国中亦不能安置许多人物 <lb ed="X" n="0926b22"/><lb ed="R033" n="0754b01"/>矣。答云。只如人问<name role="" type="person">娑婆世界</name>中人有若干。即覆云 <lb ed="X" n="0926b23"/><lb ed="R033" n="0754b02"/>亦不可以算数所能知。然此土人物。皆知甚多。尙 <lb ed="X" n="0926b24"/><lb ed="R033" n="0754b03"/>且地廣人稀。此何疑耶。<persName>佛</persName>云一生補处者。非言现 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0926c" n="0926c"/> <lb ed="X" n="0926c01"/><lb ed="R033" n="0754b04"/>世众生轮迴之一生。只云菩萨道果一生。次補<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0926c02"/><lb ed="R033" n="0754b05"/>位也。道果一生者。则如三果声闻。未尽有生。阿罗 <lb ed="X" n="0926c03"/><lb ed="R033" n="0754b06"/>汉果。方断後有。虽断後有。未为成<persName>佛</persName>。故云一生補 <lb ed="X" n="0926c04"/><lb ed="R033" n="0754b07"/>处。即補入不退转地。此谓转<persName>佛</persName>位也。<persName>世尊</persName>以上众 <lb ed="X" n="0926c05"/><lb ed="R033" n="0754b08"/>之中。复呼出一生補处之众生者。更有深心劝望 <lb ed="X" n="0926c06"/><lb ed="R033" n="0754b09"/>同入不退转地。以待正補<persName>佛</persName>位也。或问曰。则如慈 <lb ed="X" n="0926c07"/><lb ed="R033" n="0754b10"/>氏菩萨。将来所補极位也。观音菩萨。将来所補彼 <lb ed="X" n="0926c08"/><lb ed="R033" n="0754b11"/>国也。势至菩萨。次補于後。未知众生成<persName>佛</persName>。補于何 <lb ed="X" n="0926c09"/><lb ed="R033" n="0754b12"/>处。答云。補者不必定论弥陀之处。十方世界无尽。 <lb ed="X" n="0926c10"/><lb ed="R033" n="0754b13"/>诸<persName>佛</persName>涅槃无尽。菩萨補处亦无尽。住彼国中。以待 <lb ed="X" n="0926c11"/><lb ed="R033" n="0754b14"/>補处。岂为不可云乎。如果今人定愿作<persName>佛</persName>。只在一 <lb ed="X" n="0926c12"/><lb ed="R033" n="0754b15"/>句阿弥陀<persName>佛</persName>圣号上。讨个分晓。顿知自性自<persName>佛</persName>。亦 <lb ed="X" n="0926c13"/><lb ed="R033" n="0754b16"/>是一生補处。足见<persName>佛</persName>恩念护众生。无一人失落。可 <lb ed="X" n="0926c14"/><lb ed="R033" n="0754b17"/>谓超越殊勝之极至矣。或问曰。众生与<persName>佛</persName>无情。因 <lb ed="X" n="0926c15"/><lb ed="R033" n="0754b18"/>何<persName>佛</persName>爱众生至于如此耶。答云。非独<persName>佛</persName>心如是。如 <lb ed="X" n="0926c16"/><lb ed="R033" n="0755a01"/>孔子曰。鸟兽不可与同群。我非斯人之徒与而谁 <lb ed="X" n="0926c17"/><lb ed="R033" n="0755a02"/>与。即<persName>佛</persName>之心与。可知古圣先贤。深恩教化。愿人早 <lb ed="X" n="0926c18"/><lb ed="R033" n="0755a03"/>離苦海。以補<persName>佛</persName>位。人须繫念圣恩。速将一句<persName>佛</persName>号。 <lb ed="X" n="0926c19"/><lb ed="R033" n="0755a04"/>日念夜念。念念是谁。如是念。如是审。一朝桶底脱 <lb ed="X" n="0926c20"/><lb ed="R033" n="0755a05"/>时。正入不退转地。既入後。心更精进。以保永不退 <lb ed="X" n="0926c21"/><lb ed="R033" n="0755a06"/>转。方为绍隆<persName>佛</persName>种。</p> <lb ed="X" n="0926c22"/><lb ed="R033" n="0755a07"/><p xml:id="pX22p0926c2201">△复劝发愿力行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926c23"/><lb ed="R033" n="0755a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0926c2301">舍利弗。众生闻者。应当发愿。愿生彼国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0926c24"/><lb ed="R033" n="0755a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0926c2401">上文所示正法。以理修行。今言复劝力行正法也。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0927a" n="0927a"/> <lb ed="X" n="0927a01"/><lb ed="R033" n="0755a10"/>众生得闻是经。应当实发大愿。愿生彼国。此为第 <lb ed="X" n="0927a02"/><lb ed="R033" n="0755a11"/>一重劝。若谓劝者。即斯经中。反复言之。劝闻。劝信。 <lb ed="X" n="0927a03"/><lb ed="R033" n="0755a12"/>劝愿。劝行。极其至也。于今又劝发愿者。<persName>佛</persName>因众生。 <lb ed="X" n="0927a04"/><lb ed="R033" n="0755a13"/>行而不实。因愿不真。故出此言。于今略叙四则。发 <lb ed="X" n="0927a05"/><lb ed="R033" n="0755a14"/>引起愿。一则今当最初闻是经者。依修极乐勝妙 <lb ed="X" n="0927a06"/><lb ed="R033" n="0755a15"/>利益之说而发愿也。二则闻是经者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0927a0601" n="0927a0601"/><anchor xml:id="beg0927a0601" n="0927a0601"/>已<anchor xml:id="end0927a0601"/>知一心持 <lb ed="X" n="0927a07"/><lb ed="R033" n="0755a16"/>名。决定往生之说而发愿也。三者闻是经者。是闻 <lb ed="X" n="0927a08"/><lb ed="R033" n="0755a17"/>持名<persName>佛</persName>护不退菩提之说而发愿也。四则闻是经 <lb ed="X" n="0927a09"/><lb ed="R033" n="0755a18"/>者。信更实信有愿必成之说而发愿也。即知<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0927a10"/><lb ed="R033" n="0755b01"/>此经。言言反复。句句重劝。闻闻转深。愿愿倍切。愍 <lb ed="X" n="0927a11"/><lb ed="R033" n="0755b02"/>物情深。诲人不倦。以此信愿行三者。即净土资粮。 <lb ed="X" n="0927a12"/><lb ed="R033" n="0755b03"/>切须充足无欠。真是实信实愿实行。方成不可思 <lb ed="X" n="0927a13"/><lb ed="R033" n="0755b04"/>议功德。故阿弥陀<persName>佛</persName>。廣度众生。亦由四十八愿。普 <lb ed="X" n="0927a14"/><lb ed="R033" n="0755b05"/>贤菩萨。尙有愿云。愿我临欲命终时。尽除一切诸 <lb ed="X" n="0927a15"/><lb ed="R033" n="0755b06"/>障碍。面见彼<persName>佛</persName>阿弥陀。即得往生安乐刹。及见观 <lb ed="X" n="0927a16"/><lb ed="R033" n="0755b07"/>音势至文殊菩萨等。各有愿生净土往生章句也。 <lb ed="X" n="0927a17"/><lb ed="R033" n="0755b08"/>三界因果。悉随愿转。则如愿受天乐。贫母生天。愿 <lb ed="X" n="0927a18"/><lb ed="R033" n="0755b09"/>作冥主。则嶽神治鬼。读书者。名题金榜。务农者。乐 <lb ed="X" n="0927a19"/><lb ed="R033" n="0755b10"/>利田园。众生欲往极乐。唯仗信愿力行则能到也。 <lb ed="X" n="0927a20"/><lb ed="R033" n="0755b11"/>可知宋时。临安县人。慈雲忏主尊者。学行高古。名 <lb ed="X" n="0927a21"/><lb ed="R033" n="0755b12"/>冠两浙。专志净土。常行般舟三昧。九十日不坐不 <lb ed="X" n="0927a22"/><lb ed="R033" n="0755b13"/>卧。唯一心念<persName>佛</persName>。神劳致染血症。後入道场。两足皮 <lb ed="X" n="0927a23"/><lb ed="R033" n="0755b14"/>裂。师更誓愿。以死为限。忽于定中。见观音垂手。指 <lb ed="X" n="0927a24"/><lb ed="R033" n="0755b15"/>著师口。引出数虫。以甘露水注入师口。自後病愈。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0927b" n="0927b"/> <lb ed="X" n="0927b01"/><lb ed="R033" n="0755b16"/>身心倍觉淸寧。专心不二。至晚年一日见<persName>佛</persName>迎接 <lb ed="X" n="0927b02"/><lb ed="R033" n="0755b17"/>上生化之。又宋时。时居士吴子才。致仕之後。愿生净 <lb ed="X" n="0927b03"/><lb ed="R033" n="0755b18"/>土。预置一棺。夜卧棺中。令童子。每夜五更击棺而 <lb ed="X" n="0927b04"/><lb ed="R033" n="0756a01"/>歌曰。吴子才。归去来。三界无安不可住。西方净土 <lb ed="X" n="0927b05"/><lb ed="R033" n="0756a02"/>有莲胎。後无疾念<persName>佛</persName>而化。凡有往生。皆因愿成。今 <lb ed="X" n="0927b06"/><lb ed="R033" n="0756a03"/>人念<persName>佛</persName>。不得直往彼国者。犹欠信愿力行。因信浅 <lb ed="X" n="0927b07"/><lb ed="R033" n="0756a04"/>愿微。行多往少。如或愿不坚固。即思现生身受一 <lb ed="X" n="0927b08"/><lb ed="R033" n="0756a05"/>切病苦。老悖躘蹱。或出错言。被人责罚。起一恶念。 <lb ed="X" n="0927b09"/><lb ed="R033" n="0756a06"/>难免阎王拷打。一旦命终。诸根败壞。至亲骨肉。袖 <lb ed="X" n="0927b10"/><lb ed="R033" n="0756a07"/>手旁观。珍宝家业。悉为他物。如是追忆。即今我生 <lb ed="X" n="0927b11"/><lb ed="R033" n="0756a08"/>极苦之中。愿力可坚。故云行从愿出。愿从信生。信 <lb ed="X" n="0927b12"/><lb ed="R033" n="0756a09"/>从厌苦羡乐。信具实信。人若专修净业。得生彼国 <lb ed="X" n="0927b13"/><lb ed="R033" n="0756a10"/>者。非唯<persName>佛</persName>是最亲父母。而且永離一切苦患。虽云 <lb ed="X" n="0927b14"/><lb ed="R033" n="0756a11"/>彼国十万亿程之遥。唯祈信愿行三无欠者。净土 <lb ed="X" n="0927b15"/><lb ed="R033" n="0756a12"/>即在咫尺。故经云。西方即此土。此土即西方。然这 <lb ed="X" n="0927b16"/><lb ed="R033" n="0756a13"/>二句。却有一褈关口。非是一番信行。焉能透过。因 <lb ed="X" n="0927b17"/><lb ed="R033" n="0756a14"/>此难信难行之法。所以<persName>佛</persName>为劝愿。劝人念<persName>佛</persName>。所劝 <lb ed="X" n="0927b18"/><lb ed="R033" n="0756a15"/>求往彼国者。譬之为客他鄕。应归故里。若人必欲 <lb ed="X" n="0927b19"/><lb ed="R033" n="0756a16"/>同归极乐者。悉照古人立一定愿。岂无<persName>佛</persName>国之分 <lb ed="X" n="0927b20"/><lb ed="R033" n="0756a17"/>耶。</p> <lb ed="X" n="0927b21"/><lb ed="R033" n="0756a18"/><p xml:id="pX22p0927b2101">△出其所以。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0927b22"/><lb ed="R033" n="0756b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0927b2201">所以者何。得与如是诸上善人。俱会一处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0927b23"/><lb ed="R033" n="0756b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0927b2301">此说因前文劝人发愿。愿生彼国。因彼国中。有诸 <lb ed="X" n="0927b24"/><lb ed="R033" n="0756b03"/>上善人同会一处故。人若得生彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0927b2401" n="0927b2401"/><anchor xml:id="beg0927b2401" n="0927b2401"/>已<anchor xml:id="end0927b2401"/>。则入如是 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0927c" n="0927c"/> <lb ed="X" n="0927c01"/><lb ed="R033" n="0756b04"/>勝会中。人所难遇。故当求生彼国。人所应分。或问 <lb ed="X" n="0927c02"/><lb ed="R033" n="0756b05"/>曰。<name role="" type="person">娑婆世界</name>亦是<persName>佛</persName><g ref="#CB15131">邦</g>。何必远生他国耶。答云。国 <lb ed="X" n="0927c03"/><lb ed="R033" n="0756b06"/>有三義。一者。或有国土。人畜鬼狱之所共居。未必 <lb ed="X" n="0927c04"/><lb ed="R033" n="0756b07"/>皆人故。二者。或有国土。虽纯人所居。未必皆善故。 <lb ed="X" n="0927c05"/><lb ed="R033" n="0756b08"/>三者。或有国土。虽纯善人所居。未皆上善故。今曰 <lb ed="X" n="0927c06"/><lb ed="R033" n="0756b09"/>诸上善人者。不独为人中之善。而乃善中之善也。 <lb ed="X" n="0927c07"/><lb ed="R033" n="0756b10"/>如上所列声闻菩萨。乃至補处诸上善人之所。今 <lb ed="X" n="0927c08"/><lb ed="R033" n="0756b11"/>人亦得往彼。即与俱会一处。观音势至把手共行。 <lb ed="X" n="0927c09"/><lb ed="R033" n="0756b12"/>文殊普贤亲为勝友。况今我人卜居。犹择里仁。身 <lb ed="X" n="0927c10"/><lb ed="R033" n="0756b13"/>後反不求生<persName>佛</persName>国耶。若人欲与诸<persName>佛</persName>菩萨。同登一 <lb ed="X" n="0927c11"/><lb ed="R033" n="0756b14"/>处者。速发大愿。实行念<persName>佛</persName>。一日身赴<persName>佛</persName>国。正似笼 <lb ed="X" n="0927c12"/><lb ed="R033" n="0756b15"/>鸟逃飞。以凡作圣。如农夫作相。擧眼动步。无非贵 <lb ed="X" n="0927c13"/><lb ed="R033" n="0756b16"/>人队裡。</p> <lb ed="X" n="0927c14"/><lb ed="R033" n="0756b17"/><p xml:id="pX22p0927c1401">△拣示馀行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0927c15"/><lb ed="R033" n="0756b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0927c1501">舍利弗。不可以少善根福德因缘。得生彼国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0927c16"/><lb ed="R033" n="0757a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0927c1601">此说。因上文。只言凡群易成道果。未云皆有福德 <lb ed="X" n="0927c17"/><lb ed="R033" n="0757a02"/>之所易也。只恐福少之人。虽有善聚。犹或难亲。何 <lb ed="X" n="0927c18"/><lb ed="R033" n="0757a03"/>况最上善人之会。岂可少善少福。而得与也。若谓 <lb ed="X" n="0927c19"/><lb ed="R033" n="0757a04"/>入道之要。发菩提心。刻苦持名。心心无违。为之正 <lb ed="X" n="0927c20"/><lb ed="R033" n="0757a05"/>行。兼修万善福德。为净土之助行。但修万善福德 <lb ed="X" n="0927c21"/><lb ed="R033" n="0757a06"/>而不持名者。必无净土之往。彼国非慧莫能至也。 <lb ed="X" n="0927c22"/><lb ed="R033" n="0757a07"/>专心持名。而少万善福德者。必不能为极果。彼国 <lb ed="X" n="0927c23"/><lb ed="R033" n="0757a08"/>非无善无福而作<persName>佛</persName>也。如有正行。兼有助行。自然 <lb ed="X" n="0927c24"/><lb ed="R033" n="0757a09"/>不久成<persName>佛</persName>。只修助行。而无正行者。此乃人天小果 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0928a" n="0928a"/> <lb ed="X" n="0928a01"/><lb ed="R033" n="0757a10"/>有尽之因。未免一朝大失。只有正行。而无助行者。 <lb ed="X" n="0928a02"/><lb ed="R033" n="0757a11"/>虽无极果。此乃小失。虽有小失之患。然一生補处 <lb ed="X" n="0928a03"/><lb ed="R033" n="0757a12"/>之流。亦可有望。何故。昔<persName>佛</persName>世时。有一老人。来求出 <lb ed="X" n="0928a04"/><lb ed="R033" n="0757a13"/>家。其时舍利弗。诸大弟子等。俱不允度。观彼多劫。 <lb ed="X" n="0928a05"/><lb ed="R033" n="0757a14"/>则无善根故。<persName>佛</persName>乃自度老者。即证道果。<persName>佛</persName>告诸大 <lb ed="X" n="0928a06"/><lb ed="R033" n="0757a15"/>弟子曰。此人于无量劫前。乃作採薪人。遇猛虎逼 <lb ed="X" n="0928a07"/><lb ed="R033" n="0757a16"/>极。大怖上树。口称阿弥陀<persName>佛</persName>一声。亦是善根。因我 <lb ed="X" n="0928a08"/><lb ed="R033" n="0757a17"/>得度此人。可见念<persName>佛</persName>一声之小善。後获难中之大 <lb ed="X" n="0928a09"/><lb ed="R033" n="0757a18"/>幸。正所谓念<persName>佛</persName>一声。能消八十亿劫生死重罪。故 <lb ed="X" n="0928a10"/><lb ed="R033" n="0757b01"/>经云。一称南无<persName>佛</persName>。皆共成<persName>佛</persName>道。非谬言也。所以持 <lb ed="X" n="0928a11"/><lb ed="R033" n="0757b02"/>名。可作多善多福之证據。虽此小善老人。<persName>佛</persName>度之 <lb ed="X" n="0928a12"/><lb ed="R033" n="0757b03"/>幸。但今人念<persName>佛</persName>。求往彼国。不可希图此利。恐有失 <lb ed="X" n="0928a13"/><lb ed="R033" n="0757b04"/>望。即宜兼修助行之功。成就不可思议功德之勝 <lb ed="X" n="0928a14"/><lb ed="R033" n="0757b05"/>行。如舟顺水加帆。即能直入莲<g ref="#CB15131">邦</g>。同赴勝会。故而 <lb ed="X" n="0928a15"/><lb ed="R033" n="0757b06"/>正行。不宜有欠助行也。欲持助行功德者。孝养父 <lb ed="X" n="0928a16"/><lb ed="R033" n="0757b07"/>母。奉侍师长。慈心不杀。诚修十善。受持三皈。具足 <lb ed="X" n="0928a17"/><lb ed="R033" n="0757b08"/>种戒。发菩提心。深信因果。诵读经典。勤行礼拜。劝 <lb ed="X" n="0928a18"/><lb ed="R033" n="0757b09"/>人修行。故此<persName>世尊</persName>。特拣馀行。重劝世间。众善奉行。 <lb ed="X" n="0928a19"/><lb ed="R033" n="0757b10"/>人之根本。一心念<persName>佛</persName>。出世楷梯。</p> <lb ed="X" n="0928a20"/><lb ed="R033" n="0757b11"/><p xml:id="pX22p0928a2001">△正示正行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0928a21"/><lb ed="R033" n="0757b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0928a2101">舍利弗。若有善男子。善女人。闻说阿弥陀<persName>佛</persName>。执持名 <lb ed="X" n="0928a22"/><lb ed="R033" n="0757b13"/>号。若一日。若二日。若三日。若四日。若五日。若六日。若 <lb ed="X" n="0928a23"/><lb ed="R033" n="0757b14"/>七日。一心不乱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0928a24"/><lb ed="R033" n="0757b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0928a2401">上文言之多善多福。乃生彼国。然而修诸善根。植 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0928b" n="0928b"/> <lb ed="X" n="0928b01"/><lb ed="R033" n="0757b16"/>诸福德。难修难行。特示念<persName>佛</persName>一法。直捷简易。培植 <lb ed="X" n="0928b02"/><lb ed="R033" n="0757b17"/>根深。只要长日一心持名。即为多善多福。殊勝功 <lb ed="X" n="0928b03"/><lb ed="R033" n="0757b18"/>德也。经云善男子善女人者。通呼一切众生之擧。 <lb ed="X" n="0928b04"/><lb ed="R033" n="0758a01"/>闻说阿弥陀<persName>佛</persName>。执持名号者。至嘱言之。深愿众生。 <lb ed="X" n="0928b05"/><lb ed="R033" n="0758a02"/>各发决定心。求生彼国。终无懈怠也。一日至七日 <lb ed="X" n="0928b06"/><lb ed="R033" n="0758a03"/>者。缘此土众生根有利钝。心多惑乱。立此限期。就 <lb ed="X" n="0928b07"/><lb ed="R033" n="0758a04"/>卑下而说。如果上上根器之人。得闻自性即是弥 <lb ed="X" n="0928b08"/><lb ed="R033" n="0758a05"/>陀之说。一弹指顷。洞明<persName>佛</persName>境早登彼岸<anchor xml:id="nkr_note_add_0928b0801" n="0928b0801"/><anchor xml:id="beg0928b0801" n="0928b0801"/>已<anchor xml:id="end0928b0801"/>。何用一 <lb ed="X" n="0928b09"/><lb ed="R033" n="0758a06"/>日之限。中下根器者。未免强行成就。意不谬示。只 <lb ed="X" n="0928b10"/><lb ed="R033" n="0758a07"/>因根有利钝。莲分九品。上三。中三。下三。九品化生 <lb ed="X" n="0928b11"/><lb ed="R033" n="0758a08"/>也。所云七日者。愿此九等众生。所修道业。悉皆圆 <lb ed="X" n="0928b12"/><lb ed="R033" n="0758a09"/>成同列<persName>佛</persName>位故。或问曰。菩萨修行。尙坚心历劫。方 <lb ed="X" n="0928b13"/><lb ed="R033" n="0758a10"/>能成道。现世人等。根基最浅。何限七日耶。答云。七 <lb ed="X" n="0928b14"/><lb ed="R033" n="0758a11"/>日者。名曰小集。或二七。三七。乃至七七日。名曰大 <lb ed="X" n="0928b15"/><lb ed="R033" n="0758a12"/>集有般舟三昧期。九十日。或可褈褈转行。虽云七 <lb ed="X" n="0928b16"/><lb ed="R033" n="0758a13"/>日。亦无定数。此之七数。世所常言。则如<persName>世尊</persName>周行 <lb ed="X" n="0928b17"/><lb ed="R033" n="0758a14"/>七步。经有七褈行树。咒持七遍。所云七数。就例言 <lb ed="X" n="0928b18"/><lb ed="R033" n="0758a15"/>之。以此限期念<persName>佛</persName>者。专谓实行一心持名也。一心 <lb ed="X" n="0928b19"/><lb ed="R033" n="0758a16"/>者。历有多种。口称<persName>佛</persName>号。日夜不離。心与<persName>佛</persName>名。绵绵 <lb ed="X" n="0928b20"/><lb ed="R033" n="0758a17"/>密密。无杂用心。此乃中中品也。观想金容念<persName>佛</persName>。见 <lb ed="X" n="0928b21"/><lb ed="R033" n="0758a18"/><persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>。或遇兇险逼迫念<persName>佛</persName>。此乃下下品也。如是 <lb ed="X" n="0928b22"/><lb ed="R033" n="0758b01"/>推之。馀下七品可知矣。所云念<persName>佛</persName>一法。直捷简易 <lb ed="X" n="0928b23"/><lb ed="R033" n="0758b02"/>者。谓了生脱死之上乘。人言参禅了生死。不知净 <lb ed="X" n="0928b24"/><lb ed="R033" n="0758b03"/>土亦了生死。故参禅莫背净土。净土莫背参禅。古 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0928c" n="0928c"/> <lb ed="X" n="0928c01"/><lb ed="R033" n="0758b04"/>云有禅无净土。则恐十人九错路。有禅有净土。犹 <lb ed="X" n="0928c02"/><lb ed="R033" n="0758b05"/>如带角虎。禅须<persName>佛</persName>证。净土必以禅了。所以此经之 <lb ed="X" n="0928c03"/><lb ed="R033" n="0758b06"/>源。重于持名。持名者。重于離相绝非。一心不乱耳。 <lb ed="X" n="0928c04"/><lb ed="R033" n="0758b07"/>如或不能纯一之一心者。念<persName>佛</persName>投于乱心。乱心不 <lb ed="X" n="0928c05"/><lb ed="R033" n="0758b08"/>得不念。念念纯真。念念解脱。是故<persName>世尊</persName>。预为重劝 <lb ed="X" n="0928c06"/><lb ed="R033" n="0758b09"/>众生。先发信愿行三者。以为一心不移之助。乃成 <lb ed="X" n="0928c07"/><lb ed="R033" n="0758b10"/>道之基也。或问曰。一切诸<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>度人。因何只念 <lb ed="X" n="0928c08"/><lb ed="R033" n="0758b11"/>一<persName>佛</persName>耶。答云。人有彼我。<persName>佛</persName>心无我。念一<persName>佛</persName>。则诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0928c09"/><lb ed="R033" n="0758b12"/>皆知。譬如室中。四围高悬百千明镜。中央燃一灯 <lb ed="X" n="0928c10"/><lb ed="R033" n="0758b13"/>者。各镜面面照著一灯。故云念一<persName>佛</persName>。则诸<persName>佛</persName>相应 <lb ed="X" n="0928c11"/><lb ed="R033" n="0758b14"/>亦如是也。必然念此一<persName>佛</persName>者。更因此土众生。心易 <lb ed="X" n="0928c12"/><lb ed="R033" n="0758b15"/>惑乱。今日爱此。明日爱彼。岂能一心不乱乎。所以 <lb ed="X" n="0928c13"/><lb ed="R033" n="0758b16"/>莲池大师云。爱不重。不生娑婆。念不一。不生净土。 <lb ed="X" n="0928c14"/><lb ed="R033" n="0758b17"/>至于一心者。一心繫念。念念情空。情空则无所念。 <lb ed="X" n="0928c15"/><lb ed="R033" n="0758b18"/>无所念者。则心<persName>佛</persName>不二。是名一心。此乃上上品也。 <lb ed="X" n="0928c16"/><lb ed="R033" n="0759a01"/>只此一心念<persName>佛</persName>。万缘自捨。即佈施波罗蜜。一心念 <lb ed="X" n="0928c17"/><lb ed="R033" n="0759a02"/><persName>佛</persName>。诸恶自止。即持戒波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。自心柔软。 <lb ed="X" n="0928c18"/><lb ed="R033" n="0759a03"/>即忍辱波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。永不退堕。即精进波罗 <lb ed="X" n="0928c19"/><lb ed="R033" n="0759a04"/>蜜。一心念<persName>佛</persName>。馀想不生。即禅定波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0928c20"/><lb ed="R033" n="0759a05"/>正念分明。即般若波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。寂静不动也。 <lb ed="X" n="0928c21"/><lb ed="R033" n="0759a06"/>一心念<persName>佛</persName>。淸净无相也。一心念<persName>佛</persName>。念念无心。则万 <lb ed="X" n="0928c22"/><lb ed="R033" n="0759a07"/>行圆满成就一印三昧也。念<persName>佛</persName>三昧者。即圆陀陀 <lb ed="X" n="0928c23"/><lb ed="R033" n="0759a08"/>兮光烁烁。念<persName>佛</persName>三昧者。即真空非空。妙有非有。念 <lb ed="X" n="0928c24"/><lb ed="R033" n="0759a09"/><persName>佛</persName>三昧者。即炳然自照。卓尔独存。念<persName>佛</persName>三昧者。即 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0929a" n="0929a"/> <lb ed="X" n="0929a01"/><lb ed="R033" n="0759a10"/>是梁帝问达祖。对朕者谁。达祖云不识。念<persName>佛</persName>三昧 <lb ed="X" n="0929a02"/><lb ed="R033" n="0759a11"/>者。即是孔子曰。我道一以贯之。曾子曰唯。念<persName>佛</persName>三 <lb ed="X" n="0929a03"/><lb ed="R033" n="0759a12"/>昧者。即是<persName>世尊</persName>拈花。迦葉微笑。念<persName>佛</persName>三昧者。即是 <lb ed="X" n="0929a04"/><lb ed="R033" n="0759a13"/>六祖云。我有一物。唤即不中。非靑黄赤白男女等 <lb ed="X" n="0929a05"/><lb ed="R033" n="0759a14"/>相。以上种种应对。的确是个三昧。今我後学亦有 <lb ed="X" n="0929a06"/><lb ed="R033" n="0759a15"/>一句应对。未知长者为我证明否。作此。</p><p xml:id="pX22p0929a0616" cb:place="inline">〇圆相复 <lb ed="X" n="0929a07"/><lb ed="R033" n="0759a16"/>一咄。</p> <lb ed="X" n="0929a08"/><lb ed="R033" n="0759a17"/><p xml:id="pX22p0929a0801">△<persName>佛</persName>现我前。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0929a09"/><lb ed="R033" n="0759a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0929a0901">其人临命终时。阿弥陀<persName>佛</persName>。与诸圣众。现在其前。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0929a10"/><lb ed="R033" n="0759b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0929a1001">其人者。复指著前文能持名之人也。因上文只言 <lb ed="X" n="0929a11"/><lb ed="R033" n="0759b02"/>一心不乱。今言命终之时。得见诸<persName>佛</persName>现前。接引往 <lb ed="X" n="0929a12"/><lb ed="R033" n="0759b03"/>生也。或问曰。<persName>佛</persName>来者。是果然否。如何必至耶。答云。 <lb ed="X" n="0929a13"/><lb ed="R033" n="0759b04"/><persName>佛</persName>所降临。義有幾种。一者因其本人。平日自有信 <lb ed="X" n="0929a14"/><lb ed="R033" n="0759b05"/>愿力行之深心。<persName>佛</persName>不违自本愿。所愿云。十方众生。 <lb ed="X" n="0929a15"/><lb ed="R033" n="0759b06"/>发愿愿生我国者。临终之时。不与大众围绕。现在 <lb ed="X" n="0929a16"/><lb ed="R033" n="0759b07"/>其前。不取正觉。二者。经云。应以<persName>佛</persName>身。及宰官。比丘。 <lb ed="X" n="0929a17"/><lb ed="R033" n="0759b08"/>童子。等身得度者。即现<persName>佛</persName>身而为说法。此谓真<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0929a18"/><lb ed="R033" n="0759b09"/>或化<persName>佛</persName>。观音势至等菩萨。或持金台。或持银台。幢 <lb ed="X" n="0929a19"/><lb ed="R033" n="0759b10"/>幔。天乐。随其降也。则因持名之人。自力<persName>佛</persName>力感应 <lb ed="X" n="0929a20"/><lb ed="R033" n="0759b11"/>道交故。凡人命终时。前有将谢。後还未生之时。乃 <lb ed="X" n="0929a21"/><lb ed="R033" n="0759b12"/>平生善恶业境现前。一定之理。如十恶忤逆者。地 <lb ed="X" n="0929a22"/><lb ed="R033" n="0759b13"/>狱现前。悭贪嫉妒者。饿鬼现前。五戒十善人者。人 <lb ed="X" n="0929a23"/><lb ed="R033" n="0759b14"/>天现前。如果念<persName>佛</persName>人。真实一心不乱。则净念圆成。 <lb ed="X" n="0929a24"/><lb ed="R033" n="0759b15"/>即此淸净心中。寧不见<persName>佛</persName>来迎。所以经云。忆<persName>佛</persName>念 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0929b" n="0929b"/> <lb ed="X" n="0929b01"/><lb ed="R033" n="0759b16"/><persName>佛</persName>。现前当来。必定见<persName>佛</persName>。至于心境双泯人者。犹如 <lb ed="X" n="0929b02"/><lb ed="R033" n="0759b17"/>水淸。月则自来。心净。<persName>佛</persName>则自现。何可疑也。别有一 <lb ed="X" n="0929b03"/><lb ed="R033" n="0759b18"/>论。念<persName>佛</persName>之人。平日心未纯一。未破无明。乃愚心上。 <lb ed="X" n="0929b04"/><lb ed="R033" n="0760a01"/>似乎<persName>佛</persName>来者。此为心魔。非真<persName>佛</persName>亦有之。此人必不 <lb ed="X" n="0929b05"/><lb ed="R033" n="0760a02"/>能往生也。故念<persName>佛</persName>者。须要明师指示。贵在辨识正 <lb ed="X" n="0929b06"/><lb ed="R033" n="0760a03"/>途。不可自以为是也。人若妄心未尽。惑乱情多。临 <lb ed="X" n="0929b07"/><lb ed="R033" n="0760a04"/>终之时。求<persName>佛</persName>不现。亦有也。实非<persName>佛</persName>违本誓。<persName>佛</persName>则是 <lb ed="X" n="0929b08"/><lb ed="R033" n="0760a05"/>来。人自失见。何故。此为自瞒自<persName>佛</persName>。所以莲池大师 <lb ed="X" n="0929b09"/><lb ed="R033" n="0760a06"/>云。时时示时人。时人自不识。今人念<persName>佛</persName>。必忆终时 <lb ed="X" n="0929b10"/><lb ed="R033" n="0760a07"/>见<persName>佛</persName>。须自依法一心持名。决定遂愿所成。若不苦 <lb ed="X" n="0929b11"/><lb ed="R033" n="0760a08"/>愿临终<persName>佛</persName>迎。倘或牛头马面相邀。岂不痛哉。虽然 <lb ed="X" n="0929b12"/><lb ed="R033" n="0760a09"/>昔有钝雲峰禅师。被阎王三拿。师唯禅定。现一金 <lb ed="X" n="0929b13"/><lb ed="R033" n="0760a10"/>塔不赴其勾。竟是自往西方去也。然欲照其式。未 <lb ed="X" n="0929b14"/><lb ed="R033" n="0760a11"/>必有此力量。若无力量。从今以後。勇猛精进。一心 <lb ed="X" n="0929b15"/><lb ed="R033" n="0760a12"/>念<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0929b16"/><lb ed="R033" n="0760a13"/><p xml:id="pX22p0929b1601">△我往<persName>佛</persName>处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0929b17"/><lb ed="R033" n="0760a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0929b1701">是人终时。心不顚倒。即得往生阿弥陀<persName>佛</persName>。<name role="" type="person">极乐国</name>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0929b18"/><lb ed="R033" n="0760a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0929b1801">是人终时者。因上文所言。一心持名之人。临终见 <lb ed="X" n="0929b19"/><lb ed="R033" n="0760a16"/><persName>佛</persName>来迎。直往彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0929b1901" n="0929b1901"/><anchor xml:id="beg0929b1901" n="0929b1901"/>已<anchor xml:id="end0929b1901"/>。经复其言。深为赞歎其人。平 <lb ed="X" n="0929b20"/><lb ed="R033" n="0760a17"/>日正念得力。以致终时。毫无顚倒阻滞。故此<persName>佛</persName>有 <lb ed="X" n="0929b21"/><lb ed="R033" n="0760a18"/>追忆其人。实力修行成就也。所云顚倒。云何顚倒 <lb ed="X" n="0929b22"/><lb ed="R033" n="0760b01"/>也。如平日不修正念。随意妄想。心多散乱。一生恶 <lb ed="X" n="0929b23"/><lb ed="R033" n="0760b02"/>念。临终恶境现前。所谓任凭牛头马面牵扯指挥。 <lb ed="X" n="0929b24"/><lb ed="R033" n="0760b03"/>以致心神惶惑应入地狱者。遇刀山剑树。油锅血 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0929c" n="0929c"/> <lb ed="X" n="0929c01"/><lb ed="R033" n="0760b04"/>河。视作园林花池。应堕畜牲者。见马腹驴胎。认为 <lb ed="X" n="0929c02"/><lb ed="R033" n="0760b05"/>宫殿楼台。如是千般患境。触目。则心悦奔投。受此 <lb ed="X" n="0929c03"/><lb ed="R033" n="0760b06"/>业报。乘此顚倒。三界七趣。随业受生。无有了期。今 <lb ed="X" n="0929c04"/><lb ed="R033" n="0760b07"/>既得见前辈。能一心不乱。则内凝正念。外感<persName>佛</persName>迎。 <lb ed="X" n="0929c05"/><lb ed="R033" n="0760b08"/>捨此报身。经生彼国。可信<persName>佛</persName>言。随其心净则<persName>佛</persName>土 <lb ed="X" n="0929c06"/><lb ed="R033" n="0760b09"/>净。触目皆是极乐。故云一切国土。唯愿所至。若净 <lb ed="X" n="0929c07"/><lb ed="R033" n="0760b10"/>念成就。即莲花化生。所谓念<persName>佛</persName>功德不可思议者。 <lb ed="X" n="0929c08"/><lb ed="R033" n="0760b11"/>固无疑也。或问曰。古今修行。皆持一句<persName>佛</persName>号。只见 <lb ed="X" n="0929c09"/><lb ed="R033" n="0760b12"/>前辈。极乐路上。隐隐而去。因何今人不及如是耶。 <lb ed="X" n="0929c10"/><lb ed="R033" n="0760b13"/>答。云量有世事牵扯。受其阻挠。若人自觉患处。自 <lb ed="X" n="0929c11"/><lb ed="R033" n="0760b14"/>行脱逃。如唐时。马子雲。为县令。押犯赴京。遭风舟 <lb ed="X" n="0929c12"/><lb ed="R033" n="0760b15"/>溺失犯。将彼入禁。子雲。乃专心念<persName>佛</persName>。求生而<anchor xml:id="nkr_note_add_0929c1201" n="0929c1201"/><anchor xml:id="beg0929c1201" n="0929c1201"/>已<anchor xml:id="end0929c1201"/>。事 <lb ed="X" n="0929c13"/><lb ed="R033" n="0760b16"/>五年遇赦。深信念<persName>佛</persName>之利。即入南陵山寺。精修净 <lb ed="X" n="0929c14"/><lb ed="R033" n="0760b17"/>业。愿生极乐。一日告人曰。予<anchor xml:id="nkr_note_add_0929c1401" n="0929c1401"/><anchor xml:id="beg0929c1401" n="0929c1401"/>已<anchor xml:id="end0929c1401"/>西方果熟矣。端坐 <lb ed="X" n="0929c15"/><lb ed="R033" n="0760b18"/>合掌。众皆见<persName>佛</persName>来迎。子雲含笑而逝。足见马公。生 <lb ed="X" n="0929c16"/><lb ed="R033" n="0761a01"/>死重罪之急。念<persName>佛</persName>其利如此。若非念<persName>佛</persName>。抱罪永劫 <lb ed="X" n="0929c17"/><lb ed="R033" n="0761a02"/>恐无赦时。我人浮生若梦。岂可不急为之务耶。只 <lb ed="X" n="0929c18"/><lb ed="R033" n="0761a03"/>宜一切情缘。用力割除。唯此一心不乱。执持<persName>佛</persName>号。 <lb ed="X" n="0929c19"/><lb ed="R033" n="0761a04"/>万无一失。虽然本经所云。临终七日之功。譬喩之 <lb ed="X" n="0929c20"/><lb ed="R033" n="0761a05"/>说。若蹉跎至年迈。事<anchor xml:id="nkr_note_add_0929c2001" n="0929c2001"/><anchor xml:id="beg0929c2001" n="0929c2001"/>已<anchor xml:id="end0929c2001"/>不及。未免终时手忙脚乱。 <lb ed="X" n="0929c21"/><lb ed="R033" n="0761a06"/>岂非抱石沉渊乎。</p> <lb ed="X" n="0929c22"/><lb ed="R033" n="0761a07"/><p xml:id="pX22p0929c2201">又云三界者。色界。欲界。无色界。</p> <lb ed="X" n="0929c23"/><lb ed="R033" n="0761a08"/><p xml:id="pX22p0929c2301">又云七趣者。一能想。即飞生天。二。飞心中兼有福 <lb ed="X" n="0929c24"/><lb ed="R033" n="0761a09"/>慧净愿。生仙。三。情想多。为飞仙及鬼神。四。情想均 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0930a" n="0930a"/> <lb ed="X" n="0930a01"/><lb ed="R033" n="0761a10"/>平。不升不坠。生人。五。情多想少。流入毛羽横生。六。 <lb ed="X" n="0930a02"/><lb ed="R033" n="0761a11"/>七情三想。沉为鬼。七。九情一想。入风火<name role="" type="person">无间地狱</name>。</p> <lb ed="X" n="0930a03"/><lb ed="R033" n="0761a12"/><p xml:id="pX22p0930a0301">△倍利结劝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930a04"/><lb ed="R033" n="0761a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0930a0401">舍利弗。我见是利。故说此言。若有众生。闻是说者。应 <lb ed="X" n="0930a05"/><lb ed="R033" n="0761a14"/>当发愿生彼国土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930a06"/><lb ed="R033" n="0761a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0930a0601">是经通首。<persName>世尊</persName>不因人问而说。故云我见是利。谓 <lb ed="X" n="0930a07"/><lb ed="R033" n="0761a16"/>上文所言。能持名众生见<persName>佛</persName>往生得大利益。故说 <lb ed="X" n="0930a08"/><lb ed="R033" n="0761a17"/>此言。一心持名也。若无利益。<persName>佛</persName>即不谈。持名即得 <lb ed="X" n="0930a09"/><lb ed="R033" n="0761a18"/>往生。于诸众生获大利益。故<persName>佛</persName>褈复叮咛。唯愿人 <lb ed="X" n="0930a10"/><lb ed="R033" n="0761b01"/>人齐发大愿。不至留落一人。如获往生彼国。是名 <lb ed="X" n="0930a11"/><lb ed="R033" n="0761b02"/>自利。若往彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0930a1101" n="0930a1101"/><anchor xml:id="beg0930a1101" n="0930a1101"/>已<anchor xml:id="end0930a1101"/>。闻法得道。亦能廣度无量众生。 <lb ed="X" n="0930a12"/><lb ed="R033" n="0761b03"/>是名利他。具此二利。故云大利。<persName>世尊</persName>前<anchor xml:id="nkr_note_add_0930a1201" n="0930a1201"/><anchor xml:id="beg0930a1201" n="0930a1201"/>已<anchor xml:id="end0930a1201"/>重劝发 <lb ed="X" n="0930a13"/><lb ed="R033" n="0761b04"/>愿。于今复劝者。则因初示之语。众生闻者。止闻彼 <lb ed="X" n="0930a14"/><lb ed="R033" n="0761b05"/>国莊严勝妙极乐境界。起心愿乐。恐其未悉如何 <lb ed="X" n="0930a15"/><lb ed="R033" n="0761b06"/>得生彼国。又出其由。直示一心持名<persName>佛</persName>来接引。遂 <lb ed="X" n="0930a16"/><lb ed="R033" n="0761b07"/>得生彼之嘱。则因此土修行。多劫陞沉。不能解脱。 <lb ed="X" n="0930a17"/><lb ed="R033" n="0761b08"/>今以持名往生。入不退地。较利甚大。见此大利急 <lb ed="X" n="0930a18"/><lb ed="R033" n="0761b09"/>为指示。恐诸众生。迟迟失利。故不俟请而说也。可 <lb ed="X" n="0930a19"/><lb ed="R033" n="0761b10"/>见<persName>佛</persName>恩度人。节节留心。切齿挍量。利即诸乐。害即 <lb ed="X" n="0930a20"/><lb ed="R033" n="0761b11"/>众苦。有此重劝。承奉发愿。应当之应当也。<persName>佛</persName>以格 <lb ed="X" n="0930a21"/><lb ed="R033" n="0761b12"/>外婆心。金口轻泄。而为众生生者。非霑是利即辜 <lb ed="X" n="0930a22"/><lb ed="R033" n="0761b13"/><persName>佛</persName>负恩。欲作<persName>佛</persName>之孝顺弟子。须刻刻依教奉行。</p> <lb ed="X" n="0930a23"/><lb ed="R033" n="0761b14"/><p xml:id="pX22p0930a2301">△本师释迦<persName>佛</persName>首唱赞歎。令断疑惑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930a24"/><lb ed="R033" n="0761b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0930a2401">舍利弗。如我今者。赞歎阿弥陀<persName>佛</persName>。不可思议功德之 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0930b" n="0930b"/> <lb ed="X" n="0930b01"/><lb ed="R033" n="0761b16"/>利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930b02"/><lb ed="R033" n="0761b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0930b0201">于此特示赞歎者。非以此句。始见赞歎阿弥陀。早 <lb ed="X" n="0930b03"/><lb ed="R033" n="0761b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0930b0301" n="0930b0301"/><anchor xml:id="beg0930b0301" n="0930b0301"/>已<anchor xml:id="end0930b0301"/>赞歎所发因由之聚。只恐众生未详其要。今复 <lb ed="X" n="0930b04"/><lb ed="R033" n="0762a01"/>言之。省出上文。不独我见是利。而说此言。乃十方 <lb ed="X" n="0930b05"/><lb ed="R033" n="0762a02"/>诸<persName>佛</persName>。同见是利。亦说此言也。赞者称赞。歎者感歎。 <lb ed="X" n="0930b06"/><lb ed="R033" n="0762a03"/>不可思议功德者。上言我见是利也。今为极言其 <lb ed="X" n="0930b07"/><lb ed="R033" n="0762a04"/>利。非比寻常之利。故云不可思议功德之利。以此 <lb ed="X" n="0930b08"/><lb ed="R033" n="0762a05"/>本经原名而说。正是阿弥陀<persName>佛</persName>。不可思议功德之 <lb ed="X" n="0930b09"/><lb ed="R033" n="0762a06"/>不可思议功德也。以斯赞歎。令人归信。所云感歎 <lb ed="X" n="0930b10"/><lb ed="R033" n="0762a07"/>者。感激歎息此法。人天稀有。历劫难逢。顿兴悲喜 <lb ed="X" n="0930b11"/><lb ed="R033" n="0762a08"/>之心。喜者。喜其得闻是利。悲者。悲其闻之晚矣。然 <lb ed="X" n="0930b12"/><lb ed="R033" n="0762a09"/>利有二義。修桥補路。建寺装像。斋僧佈施。此为人 <lb ed="X" n="0930b13"/><lb ed="R033" n="0762a10"/>天福果。世间之因。是名小利。所谓念<persName>佛</persName>者。具足智 <lb ed="X" n="0930b14"/><lb ed="R033" n="0762a11"/>慧。超凡入圣。此为出世间上上之因。是名大利。所 <lb ed="X" n="0930b15"/><lb ed="R033" n="0762a12"/>以<persName>世尊</persName>赞颂<name role="" type="person">极乐国</name>土。为有不可思议功德。</p> <lb ed="X" n="0930b16"/><lb ed="R033" n="0762a13"/><p xml:id="pX22p0930b1601">△六方诸<persName>佛</persName>同声钦仰 东方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930b17"/><lb ed="R033" n="0762a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0930b1701">东方亦有阿閦<g ref="#CB16014">鞞</g><persName>佛</persName>。须弥相<persName>佛</persName>。大须弥<persName>佛</persName>。须弥光<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0930b18"/><lb ed="R033" n="0762a15"/>妙音<persName>佛</persName>。如是等恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930b19"/><lb ed="R033" n="0762a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0930b1901">亦有者。承上文而言。非独释迦<persName>佛</persName>赞歎。乃千<persName>佛</persName>万 <lb ed="X" n="0930b20"/><lb ed="R033" n="0762a17"/><persName>佛</persName>。无量诸<persName>佛</persName>。一时异口同音。赞歎净土法门。实有 <lb ed="X" n="0930b21"/><lb ed="R033" n="0762a18"/>不可思议功德。是利中最勝之利。如果遵奉念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0930b22"/><lb ed="R033" n="0762b01"/>获无尽利益也。因斯感格此法。亦用赞歎。令人常 <lb ed="X" n="0930b23"/><lb ed="R033" n="0762b02"/>当谛信。而勿疑也。或问曰。凡经论十方者。必以东 <lb ed="X" n="0930b24"/><lb ed="R033" n="0762b03"/>方起首者。何也。答云。东方震卦。属木。如四季以春 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0930c" n="0930c"/> <lb ed="X" n="0930c01"/><lb ed="R033" n="0762b04"/>为首。生生化化。尽属以春转头。乃东方长养万物 <lb ed="X" n="0930c02"/><lb ed="R033" n="0762b05"/>之源。则如<persName>世尊</persName>。凡遇教化者。必先告其舍利文殊 <lb ed="X" n="0930c03"/><lb ed="R033" n="0762b06"/>须菩提菩萨等。以智为先也。又问曰。既言四维上 <lb ed="X" n="0930c04"/><lb ed="R033" n="0762b07"/>下。独不擧中央者。何也。答云。释迦<persName>佛</persName>道场于娑婆 <lb ed="X" n="0930c05"/><lb ed="R033" n="0762b08"/>世界所居为中。如世人常语。即云前之後之。左之 <lb ed="X" n="0930c06"/><lb ed="R033" n="0762b09"/>右之。俯之仰之。成六方也。</p> <lb ed="X" n="0930c07"/><lb ed="R033" n="0762b10"/><p xml:id="pX22p0930c0701">阿閦者。此云不动。尊法身也。</p> <lb ed="X" n="0930c08"/><lb ed="R033" n="0762b11"/><p xml:id="pX22p0930c0801">须弥相。大须弥。须弥光。此三<persName>佛</persName>名者。皆同妙高万 <lb ed="X" n="0930c09"/><lb ed="R033" n="0762b12"/>德圆融。妙高者。超过诸<persName>佛</persName>果位故。光者。幷表解脱 <lb ed="X" n="0930c10"/><lb ed="R033" n="0762b13"/>般若智慧也。</p> <lb ed="X" n="0930c11"/><lb ed="R033" n="0762b14"/><p xml:id="pX22p0930c1101">妙音者。语音圆妙。凡说法音。皆众爱故。经云。如是 <lb ed="X" n="0930c12"/><lb ed="R033" n="0762b15"/>等者。<persName>佛</persName>难尽擧。以恒河沙数比也。恒河。又名殑伽 <lb ed="X" n="0930c13"/><lb ed="R033" n="0762b16"/>河。在西域。<persName>佛</persName>居所近。是河其沙细而多。<persName>佛</persName>每说法。 <lb ed="X" n="0930c14"/><lb ed="R033" n="0762b17"/>乃无量之言。即此河沙比耳。</p> <lb ed="X" n="0930c15"/><lb ed="R033" n="0762b18"/><p xml:id="pX22p0930c1501">△现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930c16"/><lb ed="R033" n="0763a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0930c1601">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930c17"/><lb ed="R033" n="0763a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0930c1701">其国者。诸<persName>佛</persName>所住之国。各各出廣长舌者。云多劫 <lb ed="X" n="0930c18"/><lb ed="R033" n="0763a03"/>中。以淸净口。常于三千大千世界中。互相赞<persName>佛</persName>赞 <lb ed="X" n="0930c19"/><lb ed="R033" n="0763a04"/>经。护令众生断诸疑惑也。今人可知此法。实为最 <lb ed="X" n="0930c20"/><lb ed="R033" n="0763a05"/>尊。故<persName>佛</persName><persName>佛</persName>坚持。皆以无间说。各为劝信之至也。</p> <lb ed="X" n="0930c21"/><lb ed="R033" n="0763a06"/><p xml:id="pX22p0930c2101">△发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930c22"/><lb ed="R033" n="0763a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0930c2201">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0930c23"/><lb ed="R033" n="0763a08"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0930c24"/><lb ed="R033" n="0763a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0930c2401">说诚实言者。<persName>佛</persName>语从无虚诳。所谓实言。唯愿众生。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0931a" n="0931a"/> <lb ed="X" n="0931a01"/><lb ed="R033" n="0763a10"/>当信断疑。当知念<persName>佛</persName>。非唯本师释迦护念。而十方 <lb ed="X" n="0931a02"/><lb ed="R033" n="0763a11"/>诸<persName>佛</persName>。同此护念。经云。称赞不可思议功德。连下十 <lb ed="X" n="0931a03"/><lb ed="R033" n="0763a12"/>六字。此经之原名。上文赞<persName>佛</persName>。下文赞经。今人真实 <lb ed="X" n="0931a04"/><lb ed="R033" n="0763a13"/>深信。能具大愿力。念<persName>佛</persName><persName>佛</persName>念。打成一片。只知诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0931a05"/><lb ed="R033" n="0763a14"/>称赞净土。除人疑惑之恩。实为化育情深。无可酬 <lb ed="X" n="0931a06"/><lb ed="R033" n="0763a15"/>报。</p> <lb ed="X" n="0931a07"/><lb ed="R033" n="0763a16"/><p xml:id="pX22p0931a0701">△南方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931a08"/><lb ed="R033" n="0763a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931a0801">舍利弗。南方世界。有日月灯<persName>佛</persName>。名闻光<persName>佛</persName>。大<g ref="#CB08504">焰</g>肩<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0931a09"/><lb ed="R033" n="0763a18"/>须弥灯<persName>佛</persName>。无量精进<persName>佛</persName>。如是等恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931a10"/><lb ed="R033" n="0763b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931a1001">日月灯者。此表三智也。一者一切智。能知能解。二 <lb ed="X" n="0931a11"/><lb ed="R033" n="0763b02"/>者道种智。凡差别道种。分别无谬。三者一切种智。 <lb ed="X" n="0931a12"/><lb ed="R033" n="0763b03"/>能于<persName>佛</persName>智中。双照自然。具足三智故。</p> <lb ed="X" n="0931a13"/><lb ed="R033" n="0763b04"/><p xml:id="pX22p0931a1301">名闻光者。此云名称普闻。如光遍照。</p> <lb ed="X" n="0931a14"/><lb ed="R033" n="0763b05"/><p xml:id="pX22p0931a1401">大<g ref="#CB08504">焰</g>肩者。此表二智。一者权智照事。二者实智照 <lb ed="X" n="0931a15"/><lb ed="R033" n="0763b06"/>理。事理炳然。双照不昧。如肩发<g ref="#CB08504">焰</g>。担荷一切<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0931a16"/><lb ed="R033" n="0763b07"/>即有肩義也。</p> <lb ed="X" n="0931a17"/><lb ed="R033" n="0763b08"/><p xml:id="pX22p0931a1701">须弥灯者。须弥乃众山之王。如灯普照四天下。谓 <lb ed="X" n="0931a18"/><lb ed="R033" n="0763b09"/><persName>佛</persName>光廣照。亦如是也。</p> <lb ed="X" n="0931a19"/><lb ed="R033" n="0763b10"/><p xml:id="pX22p0931a1901">无量精进者。有二義。一者时无量。即是常義。二者 <lb ed="X" n="0931a20"/><lb ed="R033" n="0763b11"/>事无量。即自利利他智行无边也。又云南方離卦。 <lb ed="X" n="0931a21"/><lb ed="R033" n="0763b12"/>属火。为夏。火者内暗而外明。是寂而常照也。<persName>佛</persName>光 <lb ed="X" n="0931a22"/><lb ed="R033" n="0763b13"/>明彻。真知不昧。灵<g ref="#CB08504">焰</g>何穷。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0931a2201" n="0931a2201"/><anchor xml:id="beg0931a2201" n="0931a2201"/>己<anchor xml:id="end0931a2201"/>心光觉照。一切不 <lb ed="X" n="0931a23"/><lb ed="R033" n="0763b14"/>从外得。故经云。我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如此。</p> <lb ed="X" n="0931a24"/><lb ed="R033" n="0763b15"/><p xml:id="pX22p0931a2401">△现相表真。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0931b" n="0931b"/> <lb ed="X" n="0931b01"/><lb ed="R033" n="0763b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931b0101">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界<note place="inline">義解同前</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b02"/><lb ed="R033" n="0763b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931b0201">△发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b03"/><lb ed="R033" n="0763b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931b0301">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0931b04"/><lb ed="R033" n="0764a01"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经<note place="inline">義解同前</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b05"/><lb ed="R033" n="0764a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931b0501">△西方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b06"/><lb ed="R033" n="0764a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931b0601">舍利弗。西方世界。有无量寿<persName>佛</persName>。无量相<persName>佛</persName>。无量幢<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0931b07"/><lb ed="R033" n="0764a04"/>大光<persName>佛</persName>。大明<persName>佛</persName>。宝相<persName>佛</persName>。净光<persName>佛</persName>。如是等恒河沙数诸 <lb ed="X" n="0931b08"/><lb ed="R033" n="0764a05"/><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b09"/><lb ed="R033" n="0764a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931b0901">无量寿者。此与本<persName>佛</persName>同名。所以迴向文有云。同名 <lb ed="X" n="0931b10"/><lb ed="R033" n="0764a07"/>同号。大慈大悲。接引导师。非但他<persName>佛</persName>。同名无量寿。 <lb ed="X" n="0931b11"/><lb ed="R033" n="0764a08"/>人若入不退地。亦可名为无量寿也。</p> <lb ed="X" n="0931b12"/><lb ed="R033" n="0764a09"/><p xml:id="pX22p0931b1201">无量相者。相好无尽。或现三十二相。或八万四千 <lb ed="X" n="0931b13"/><lb ed="R033" n="0764a10"/>相。或尘相等相。因<persName>佛</persName>福德无量。相亦无量。昔志公 <lb ed="X" n="0931b14"/><lb ed="R033" n="0764a11"/>禅师。现十一面观音。绘者不能擧笔。何况<persName>佛</persName>相乎 <lb ed="X" n="0931b15"/><lb ed="R033" n="0764a12"/>无量幢者。功德高显。喩之如幢。极高显无量也。</p> <lb ed="X" n="0931b16"/><lb ed="R033" n="0764a13"/><p xml:id="pX22p0931b1601">大光。大明者。幷喩<persName>佛</persName>智。自行化他。破障断惑也。</p> <lb ed="X" n="0931b17"/><lb ed="R033" n="0764a14"/><p xml:id="pX22p0931b1701">宝相者。相好如宝。可尊可贵也。</p> <lb ed="X" n="0931b18"/><lb ed="R033" n="0764a15"/><p xml:id="pX22p0931b1801">净光者。智光淸净。譬如镜体能鉴形也。又云西方 <lb ed="X" n="0931b19"/><lb ed="R033" n="0764a16"/>兑卦。属金。为秋。良以真如本体。湛若虚空。绝点纯 <lb ed="X" n="0931b20"/><lb ed="R033" n="0764a17"/>淸。乃云<persName>佛</persName>灭多时。古<persName>佛</persName>瑞现。</p> <lb ed="X" n="0931b21"/><lb ed="R033" n="0764a18"/><p xml:id="pX22p0931b2101">△现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b22"/><lb ed="R033" n="0764b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931b2201">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b23"/><lb ed="R033" n="0764b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931b2301">△发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931b24"/><lb ed="R033" n="0764b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931b2401">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0931c" n="0931c"/> <lb ed="X" n="0931c01"/><lb ed="R033" n="0764b04"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c02"/><lb ed="R033" n="0764b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931c0201">△北方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c03"/><lb ed="R033" n="0764b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931c0301">舍利弗。北方世界。有<g ref="#CB08504">焰</g>肩<persName>佛</persName>。最勝音<persName>佛</persName>。难沮<persName>佛</persName>。日生 <lb ed="X" n="0931c04"/><lb ed="R033" n="0764b07"/><persName>佛</persName>。网明<persName>佛</persName>。如是等恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c05"/><lb ed="R033" n="0764b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931c0501"><g ref="#CB08504">焰</g>肩者。解见前文。前虽多一大字。其義则同。</p> <lb ed="X" n="0931c06"/><lb ed="R033" n="0764b09"/><p xml:id="pX22p0931c0601">最勝音者。<persName>佛</persName>音极好。一切音声无能及也。</p> <lb ed="X" n="0931c07"/><lb ed="R033" n="0764b10"/><p xml:id="pX22p0931c0701">难沮者。<persName>佛</persName>德坚密。不能壞也。</p> <lb ed="X" n="0931c08"/><lb ed="R033" n="0764b11"/><p xml:id="pX22p0931c0801">日生者。<persName>佛</persName>光出现。如日初升。此谓众生本觉。覆在 <lb ed="X" n="0931c09"/><lb ed="R033" n="0764b12"/>无明。如大夜中。日光不现。人霑<persName>佛</persName>光。破惑显智。始 <lb ed="X" n="0931c10"/><lb ed="R033" n="0764b13"/>觉朗照。如日东生也。</p> <lb ed="X" n="0931c11"/><lb ed="R033" n="0764b14"/><p xml:id="pX22p0931c1101">网明者。智如宝网。遍照一切众生也。又云北方。坎 <lb ed="X" n="0931c12"/><lb ed="R033" n="0764b15"/>卦。属水。为冬。收藏万物。成终而成始也。今则百千 <lb ed="X" n="0931c13"/><lb ed="R033" n="0764b16"/>法门。同归方寸。无边德用。总在心源。觅之。则无相 <lb ed="X" n="0931c14"/><lb ed="R033" n="0764b17"/>无形。出之。则无穷无尽。本来具足。不假他求。是故 <lb ed="X" n="0931c15"/><lb ed="R033" n="0764b18"/>众生心。即名<persName>如来</persName>藏。</p> <lb ed="X" n="0931c16"/><lb ed="R033" n="0765a01"/><p xml:id="pX22p0931c1601">△现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c17"/><lb ed="R033" n="0765a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931c1701">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c18"/><lb ed="R033" n="0765a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931c1801">△发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c19"/><lb ed="R033" n="0765a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931c1901">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0931c20"/><lb ed="R033" n="0765a05"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c21"/><lb ed="R033" n="0765a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931c2101">△下方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c22"/><lb ed="R033" n="0765a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0931c2201">舍利弗。下方世界有狮子<persName>佛</persName>。名闻<persName>佛</persName>。名光<persName>佛</persName>。达摩<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0931c23"/><lb ed="R033" n="0765a08"/>法藏<persName>佛</persName>。持法<persName>佛</persName>。如是等恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0931c24"/><lb ed="R033" n="0765a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0931c2401">狮子者。能伏群兽。如文殊狮子。普贤白象。降龙伏 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0932a" n="0932a"/> <lb ed="X" n="0932a01"/><lb ed="R033" n="0765a10"/>虎之意。名喩狮子。遊行无碍。犹如<persName>世尊</persName>。凡圣独尊。 <lb ed="X" n="0932a02"/><lb ed="R033" n="0765a11"/>出入三界。自在无碍。<persName>如来</persName>说法。天魔外道无不信 <lb ed="X" n="0932a03"/><lb ed="R033" n="0765a12"/>服。今表狮子一吼。百兽畏惧也。</p> <lb ed="X" n="0932a04"/><lb ed="R033" n="0765a13"/><p xml:id="pX22p0932a0401">名闻者。義解同前。今名虽少一光字。不异其德。</p> <lb ed="X" n="0932a05"/><lb ed="R033" n="0765a14"/><p xml:id="pX22p0932a0501">名光者。名如日光。无所不照。以名显光。如何弥陀 <lb ed="X" n="0932a06"/><lb ed="R033" n="0765a15"/><persName>佛</persName>光名。普照十方三世。无所障碍也。</p> <lb ed="X" n="0932a07"/><lb ed="R033" n="0765a16"/><p xml:id="pX22p0932a0701">达摩者。此云法。执持正法。令人皆证法身也。</p> <lb ed="X" n="0932a08"/><lb ed="R033" n="0765a17"/><p xml:id="pX22p0932a0801">法幢者。<persName>佛</persName>法高显。人天仰之为宗。邪魔外道。望之 <lb ed="X" n="0932a09"/><lb ed="R033" n="0765a18"/>而伏。所以名如幢也。</p> <lb ed="X" n="0932a10"/><lb ed="R033" n="0765b01"/><p xml:id="pX22p0932a1001">持法者。善持<persName>如来</persName>中道妙法。流通三界。使不断绝 <lb ed="X" n="0932a11"/><lb ed="R033" n="0765b02"/>也。或问云。下方者其下落在何处。答云。昔文殊菩 <lb ed="X" n="0932a12"/><lb ed="R033" n="0765b03"/>萨欲取一钵。即遥垂右手。过下方四十二恒河沙 <lb ed="X" n="0932a13"/><lb ed="R033" n="0765b04"/>世界而获。今谓更过下方。不可说恒河沙世界。亦 <lb ed="X" n="0932a14"/><lb ed="R033" n="0765b05"/>非为尽。譬如持竿探海。欲穷其底。终不可得。但此 <lb ed="X" n="0932a15"/><lb ed="R033" n="0765b06"/>说。人亦难信。乃告曰。自性光明。即<persName>如来</persName>光明幢。以 <lb ed="X" n="0932a16"/><lb ed="R033" n="0765b07"/>光散于四维上下。譬喩日光照于天下。其光何可 <lb ed="X" n="0932a17"/><lb ed="R033" n="0765b08"/>量也。所谓性光如是。不妨云下方遥之又遥也。</p> <lb ed="X" n="0932a18"/><lb ed="R033" n="0765b09"/><p xml:id="pX22p0932a1801">△现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932a19"/><lb ed="R033" n="0765b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0932a1901">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932a20"/><lb ed="R033" n="0765b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0932a2001">△发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932a21"/><lb ed="R033" n="0765b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0932a2101">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0932a22"/><lb ed="R033" n="0765b13"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932a23"/><lb ed="R033" n="0765b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0932a2301">△上方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932a24"/><lb ed="R033" n="0765b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0932a2401">舍利弗。上方世界。有梵音<persName>佛</persName>。宿王<persName>佛</persName>。香上<persName>佛</persName>。香光<persName>佛</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0932b" n="0932b"/> <lb ed="X" n="0932b01"/><lb ed="R033" n="0765b16"/>大<g ref="#CB08504">焰</g>肩<persName>佛</persName>。杂色宝花严身<persName>佛</persName>。娑罗树王<persName>佛</persName>。宝华德<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0932b02"/><lb ed="R033" n="0765b17"/>见一切義<persName>佛</persName>。如<name role="" type="person">须弥山</name><persName>佛</persName>。如是等恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932b03"/><lb ed="R033" n="0765b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0932b0301">梵音者。<persName>佛</persName>音淸净。唯以一乘法。化导众生。纯一不 <lb ed="X" n="0932b04"/><lb ed="R033" n="0766a01"/>杂。具足淸净法相也。</p> <lb ed="X" n="0932b05"/><lb ed="R033" n="0766a02"/><p xml:id="pX22p0932b0501">宿王者。月为宿王。所谓月乃众星拱之。<persName>佛</persName>喩月者。 <lb ed="X" n="0932b06"/><lb ed="R033" n="0766a03"/>所谓众生皈依也。</p> <lb ed="X" n="0932b07"/><lb ed="R033" n="0766a04"/><p xml:id="pX22p0932b0701">香上者。其香普熏无量世界。最上无比故。凡天人 <lb ed="X" n="0932b08"/><lb ed="R033" n="0766a05"/>修罗外道。二乘之香。无能及也。</p> <lb ed="X" n="0932b09"/><lb ed="R033" n="0766a06"/><p xml:id="pX22p0932b0901">香光者。其香发光。能断相灭秽。破幽暗。省智慧。具 <lb ed="X" n="0932b10"/><lb ed="R033" n="0766a07"/>足众善也。</p> <lb ed="X" n="0932b11"/><lb ed="R033" n="0766a08"/><p xml:id="pX22p0932b1101">大<g ref="#CB08504">焰</g>肩者。義解同前。是<persName>佛</persName>之名屡出。可谓古<persName>佛</persName>同 <lb ed="X" n="0932b12"/><lb ed="R033" n="0766a09"/>名同号。无量无边也。</p> <lb ed="X" n="0932b13"/><lb ed="R033" n="0766a10"/><p xml:id="pX22p0932b1301">杂色宝花严身者。积功纍德。万行因华。助显莊严 <lb ed="X" n="0932b14"/><lb ed="R033" n="0766a11"/>法身也。</p> <lb ed="X" n="0932b15"/><lb ed="R033" n="0766a12"/><p xml:id="pX22p0932b1501">娑罗树王者。此云坚固不异。三界独勝也。</p> <lb ed="X" n="0932b16"/><lb ed="R033" n="0766a13"/><p xml:id="pX22p0932b1601">宝华德者。<persName>佛</persName>德如宝华。永无凋落也。</p> <lb ed="X" n="0932b17"/><lb ed="R033" n="0766a14"/><p xml:id="pX22p0932b1701">见一切義者。诸法之義。无不知也。</p> <lb ed="X" n="0932b18"/><lb ed="R033" n="0766a15"/><p xml:id="pX22p0932b1801">如<name role="" type="person">须弥山</name>者。须弥为众山之王。如<persName>佛</persName>众圣之尊也。 <lb ed="X" n="0932b19"/><lb ed="R033" n="0766a16"/>又云。<persName>佛</persName>之道德。仰之弥高。量莫能尽。言言显性。体 <lb ed="X" n="0932b20"/><lb ed="R033" n="0766a17"/>绝攀缘。情空心净。极乐益甚。非仗持名功德。若于 <lb ed="X" n="0932b21"/><lb ed="R033" n="0766a18"/>虚空界中。觅求自性。如接竹点天。欲至其巓。终不 <lb ed="X" n="0932b22"/><lb ed="R033" n="0766b01"/>可得也。</p> <lb ed="X" n="0932b23"/><lb ed="R033" n="0766b02"/><p xml:id="pX22p0932b2301">△现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932b24"/><lb ed="R033" n="0766b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0932b2401">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0932c" n="0932c"/> <lb ed="X" n="0932c01"/><lb ed="R033" n="0766b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0932c0101">△发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932c02"/><lb ed="R033" n="0766b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0932c0201">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0932c03"/><lb ed="R033" n="0766b06"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932c04"/><lb ed="R033" n="0766b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0932c0401">以上六方诸<persName>佛</persName>共赞者。亦是法藏比丘本愿云。我 <lb ed="X" n="0932c05"/><lb ed="R033" n="0766b08"/>作<persName>佛</persName>时。名闻十方无央世界。诸<persName>佛</persName>各于大众之中。 <lb ed="X" n="0932c06"/><lb ed="R033" n="0766b09"/>称我名号。令人生我国土。皆得作<persName>佛</persName>等愿。故今成 <lb ed="X" n="0932c07"/><lb ed="R033" n="0766b10"/><persName>佛</persName>。如其所愿故。今人可知念<persName>佛</persName>。求生极乐之法。实 <lb ed="X" n="0932c08"/><lb ed="R033" n="0766b11"/>非虚事。所以六方诸<persName>佛</persName>同声钦奉赞歎。所护念经。 <lb ed="X" n="0932c09"/><lb ed="R033" n="0766b12"/>当信本师慈父释迦<persName>世尊</persName>。格外施恩。指归净土之 <lb ed="X" n="0932c10"/><lb ed="R033" n="0766b13"/>说。千生万劫不闻之闻。今既闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0932c1001" n="0932c1001"/><anchor xml:id="beg0932c1001" n="0932c1001"/>已<anchor xml:id="end0932c1001"/>。当要建法幢。立 <lb ed="X" n="0932c11"/><lb ed="R033" n="0766b14"/>宗旨。挺起脊樑。将此一句<persName>佛</persName>号上。决了生死。同登 <lb ed="X" n="0932c12"/><lb ed="R033" n="0766b15"/>彼岸。则主伴交成。不期而自会。非唯不负诸<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0932c13"/><lb ed="R033" n="0766b16"/>廣长舌。即是报<persName>佛</persName>深恩。若人出一恶言。阻人念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0932c14"/><lb ed="R033" n="0766b17"/>罪若河沙。何故。一切诸<persName>佛</persName>赞歎西方。普愿人人成 <lb ed="X" n="0932c15"/><lb ed="R033" n="0766b18"/><persName>佛</persName>。人若未悟其源。口出疑谬之语。即名谤法。即谤 <lb ed="X" n="0932c16"/><lb ed="R033" n="0767a01"/>一切诸<persName>佛</persName>。其过岂可免欤。</p> <lb ed="X" n="0932c17"/><lb ed="R033" n="0767a02"/><p xml:id="pX22p0932c1701">△征省所赞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932c18"/><lb ed="R033" n="0767a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0932c1801">舍利弗。于汝意云何。何故名为一切诸<persName>佛</persName>。所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932c19"/><lb ed="R033" n="0767a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0932c1901">释迦<persName>佛</persName>。所赞极乐者。唯以不可思议功德也。其下 <lb ed="X" n="0932c20"/><lb ed="R033" n="0767a05"/>云。一切诸<persName>佛</persName>所护念经之八字者。其意云何。要知 <lb ed="X" n="0932c21"/><lb ed="R033" n="0767a06"/>诸<persName>佛</persName>。同声赞歎西方。护念此经。实为尊<persName>佛</persName>之教。钦 <lb ed="X" n="0932c22"/><lb ed="R033" n="0767a07"/>敬故也。经云何故名为者。乃<persName>世尊</persName>倒装文法。因为 <lb ed="X" n="0932c23"/><lb ed="R033" n="0767a08"/>六方诸<persName>佛</persName>。加恩至嘱时人。闻是经者。不可忽也。故 <lb ed="X" n="0932c24"/><lb ed="R033" n="0767a09"/><persName>佛</persName>反复追问一句。亦谓不可忽也。其闻而信受。坚 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0933a" n="0933a"/> <lb ed="X" n="0933a01"/><lb ed="R033" n="0767a10"/>固不移者。如明时。文学唐体如。兰溪县人。天性仁 <lb ed="X" n="0933a02"/><lb ed="R033" n="0767a11"/>孝。博览经书。一日觉世无常。倾心至道。参雲栖。受 <lb ed="X" n="0933a03"/><lb ed="R033" n="0767a12"/>念<persName>佛</persName>三昧。遂笃志西方。力行十三年如一日。忽于 <lb ed="X" n="0933a04"/><lb ed="R033" n="0767a13"/>冬日谓诸子曰。新春十一日吾行矣。至期。盥浴更 <lb ed="X" n="0933a05"/><lb ed="R033" n="0767a14"/>衣端坐念<persName>佛</persName>。如入禅定而逝。又陈朱氏。嘉定县人。 <lb ed="X" n="0933a06"/><lb ed="R033" n="0767a15"/>濬川居士之室也。孝慈天植。素向三宝。年八十一。 <lb ed="X" n="0933a07"/><lb ed="R033" n="0767a16"/>其子参雲栖归。导以念<persName>佛</persName>往生。遂笃志净业。越二 <lb ed="X" n="0933a08"/><lb ed="R033" n="0767a17"/>载示疾时。便云有二靑衣童子在此。即端坐。因伊 <lb ed="X" n="0933a09"/><lb ed="R033" n="0767a18"/>子固劝随寝而迦迎户仰卧中堂。尸忽自转向西。 <lb ed="X" n="0933a10"/><lb ed="R033" n="0767b01"/>可谓诚感所致也。其时皈信雲栖莲祖。念<persName>佛</persName>往生 <lb ed="X" n="0933a11"/><lb ed="R033" n="0767b02"/>者颇众。真是一时净业之盛。乃优昙花千年一现 <lb ed="X" n="0933a12"/><lb ed="R033" n="0767b03"/>瑞。此唯闻经珍重。不忽遗训故。因有此等善人。一 <lb ed="X" n="0933a13"/><lb ed="R033" n="0767b04"/>切诸<persName>佛</persName>。至今尙护念此经。</p> <lb ed="X" n="0933a14"/><lb ed="R033" n="0767b05"/><p xml:id="pX22p0933a1401">△闻持获利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933a15"/><lb ed="R033" n="0767b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0933a1501">舍利弗。若有善男子。善女人。闻是经受持者。及闻诸 <lb ed="X" n="0933a16"/><lb ed="R033" n="0767b07"/><persName>佛</persName>名者。是诸善男子。善女人。皆为一切诸<persName>佛</persName>之所护 <lb ed="X" n="0933a17"/><lb ed="R033" n="0767b08"/>念。皆得不退转于阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933a18"/><lb ed="R033" n="0767b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0933a1801">闻是经者。叠省上文所示正法。必以信愿行力。持 <lb ed="X" n="0933a19"/><lb ed="R033" n="0767b10"/>名往生等義。于今重受诸<persName>佛</persName>授记。更应受持。缘为 <lb ed="X" n="0933a20"/><lb ed="R033" n="0767b11"/>世人。得闻此经。及闻诸<persName>佛</persName>名者。大非易事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0933a2001" n="0933a2001"/><anchor xml:id="beg0933a2001" n="0933a2001"/>已<anchor xml:id="end0933a2001"/>闻受 <lb ed="X" n="0933a21"/><lb ed="R033" n="0767b12"/>持。能顺<persName>佛</persName>旨。须知念谓繫念。令不退转。方证阿耨 <lb ed="X" n="0933a22"/><lb ed="R033" n="0767b13"/>多罗三藐三菩提也。又云。阿者。无也。耨多罗者。上 <lb ed="X" n="0933a23"/><lb ed="R033" n="0767b14"/>也。三藐者。正等也。三菩提著。正觉也。即<persName>佛</persName>果号。时 <lb ed="X" n="0933a24"/><lb ed="R033" n="0767b15"/>人若得念<persName>佛</persName>三昧。亦名入此果号。便获灵灵独照 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0933b" n="0933b"/> <lb ed="X" n="0933b01"/><lb ed="R033" n="0767b16"/>了了常知。不增不减。无得无失。菩提即我。我即菩 <lb ed="X" n="0933b02"/><lb ed="R033" n="0767b17"/>提。尙无有进。云何有退。咄。</p> <lb ed="X" n="0933b03"/><lb ed="R033" n="0767b18"/><p xml:id="pX22p0933b0301">△因嘱起信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933b04"/><lb ed="R033" n="0768a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0933b0401">是故舍利弗。汝等皆当信受我语。及诸<persName>佛</persName>所说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933b05"/><lb ed="R033" n="0768a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0933b0501">皆当信受者。此是第三回重劝。有判此处。既属流 <lb ed="X" n="0933b06"/><lb ed="R033" n="0768a03"/>通正宗。因为上文所示。正念授受持名往生。然则 <lb ed="X" n="0933b07"/><lb ed="R033" n="0768a04"/>前文。两次皆所劝愿。今复劝信。人既念<persName>佛</persName>须要信 <lb ed="X" n="0933b08"/><lb ed="R033" n="0768a05"/>必实信。实信则愿愿实行。然此劝。乃一经之纲领。 <lb ed="X" n="0933b09"/><lb ed="R033" n="0768a06"/>是传法之要源。<persName>佛</persName>恐众生信心不固。褈褈劝愿劝 <lb ed="X" n="0933b10"/><lb ed="R033" n="0768a07"/>信。深为现前大众。以及未来一切众生。信须实信。 <lb ed="X" n="0933b11"/><lb ed="R033" n="0768a08"/>良以一<persName>佛</persName>亲宣。即当谛信。况诸<persName>佛</persName>同赞更何疑耶。 <lb ed="X" n="0933b12"/><lb ed="R033" n="0768a09"/><persName>佛</persName>说此经。始终意在信愿行三则。此三则。缺一不 <lb ed="X" n="0933b13"/><lb ed="R033" n="0768a10"/>能往生也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0933b1301" n="0933b1301"/><anchor xml:id="beg0933b1301" n="0933b1301"/>已<anchor xml:id="end0933b1301"/>知<persName>佛</persName>恩褈褈加赐。真慈愍故。大慈愍 <lb ed="X" n="0933b14"/><lb ed="R033" n="0768a11"/>故。或问曰。有等人。虽在昏寐中。假使劝著痛处。尙 <lb ed="X" n="0933b15"/><lb ed="R033" n="0768a12"/>还不信。何也。答云。不信<persName>佛</persName>语者。乃恶道中来。馀殃 <lb ed="X" n="0933b16"/><lb ed="R033" n="0768a13"/>未尽。所以愚痴不醒。未当解脱故。此人业尽。必亦 <lb ed="X" n="0933b17"/><lb ed="R033" n="0768a14"/>生信。昔有张善和。杀鸡为业。临终地狱现前。发极 <lb ed="X" n="0933b18"/><lb ed="R033" n="0768a15"/>十称念<persName>佛</persName>。即生莲界。故云放下屠刀。立地成<persName>佛</persName>。此 <lb ed="X" n="0933b19"/><lb ed="R033" n="0768a16"/>人起信。实心实行。便遂其愿。今人起信。信无实行。 <lb ed="X" n="0933b20"/><lb ed="R033" n="0768a17"/>故而<persName>佛</persName>又劝信。以信为进。若高齐和尙云。若有信 <lb ed="X" n="0933b21"/><lb ed="R033" n="0768a18"/>忆二字。<persName>佛</persName>不離心。有称敬二字。<persName>佛</persName>不離口。求生净 <lb ed="X" n="0933b22"/><lb ed="R033" n="0768b01"/>土。须要有信。千信即千生。万信即万生。信<persName>佛</persName>名号。 <lb ed="X" n="0933b23"/><lb ed="R033" n="0768b02"/>则诸<persName>佛</persName>救护。必须心常忆<persName>佛</persName>。口常念<persName>佛</persName>。身常敬<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0933b24"/><lb ed="R033" n="0768b03"/>如是深行。任意早晚。终无再住阎浮之恋。此是<g ref="#CB15081">策</g> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0933c" n="0933c"/> <lb ed="X" n="0933c01"/><lb ed="R033" n="0768b04"/>发信心。最为切语。实信。实迹之人。赵州祖师。八十 <lb ed="X" n="0933c02"/><lb ed="R033" n="0768b05"/>又行脚。思照法师。禁语四十年。专心念<persName>佛</persName>。智者大 <lb ed="X" n="0933c03"/><lb ed="R033" n="0768b06"/>士。昼夜弥陀十万声。鸟长国王。万機之暇。三十年。 <lb ed="X" n="0933c04"/><lb ed="R033" n="0768b07"/>每日六时念<persName>佛</persName>。更有古人幾十年。脇不沾席。或幾 <lb ed="X" n="0933c05"/><lb ed="R033" n="0768b08"/>年不坐床凳。以上皆是正宗祖师。至今人犹钦仰。 <lb ed="X" n="0933c06"/><lb ed="R033" n="0768b09"/>若非实信。焉能如是。故云信<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c0601" n="0933c0601"/><anchor xml:id="beg0933c0601" n="0933c0601"/>已<anchor xml:id="end0933c0601"/>而领袖不忘之谓。 <lb ed="X" n="0933c07"/><lb ed="R033" n="0768b10"/>信而不受持者。犹不信也。今人若作如是信者。念 <lb ed="X" n="0933c08"/><lb ed="R033" n="0768b11"/>念自念。不念而念。<persName>佛</persName>即是心。心即是<persName>佛</persName>。则此祇园 <lb ed="X" n="0933c09"/><lb ed="R033" n="0768b12"/>妙旨。千<persName>佛</persName>元谈。一时受毕。</p> <lb ed="X" n="0933c10"/><lb ed="R033" n="0768b13"/><p xml:id="pX22p0933c1001">△随愿得生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933c11"/><lb ed="R033" n="0768b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0933c1101">舍利弗。若有人<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1101" n="0933c1101"/><anchor xml:id="beg0933c1101" n="0933c1101"/>已<anchor xml:id="end0933c1101"/>发愿。今发愿。当发愿。欲生阿弥陀 <lb ed="X" n="0933c12"/><lb ed="R033" n="0768b15"/><persName>佛</persName>国者。是诸人等皆得不退转于阿耨多罗三藐三 <lb ed="X" n="0933c13"/><lb ed="R033" n="0768b16"/>菩提。于彼国土若<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1301" n="0933c1301"/><anchor xml:id="beg0933c1301" n="0933c1301"/>已<anchor xml:id="end0933c1301"/>生。若今生。若当生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933c14"/><lb ed="R033" n="0768b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0933c1401">上文嘱附。信者起行。今言信<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1401" n="0933c1401"/><anchor xml:id="beg0933c1401" n="0933c1401"/>已<anchor xml:id="end0933c1401"/>生愿也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1402" n="0933c1402"/><anchor xml:id="beg0933c1402" n="0933c1402"/>已<anchor xml:id="end0933c1402"/>愿今愿 <lb ed="X" n="0933c15"/><lb ed="R033" n="0768b18"/>当愿者。过现未三时也。擧三时者。言其<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1501" n="0933c1501"/><anchor xml:id="beg0933c1501" n="0933c1501"/>已<anchor xml:id="end0933c1501"/>发愿人。 <lb ed="X" n="0933c16"/><lb ed="R033" n="0769a01"/>无一不生也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1601" n="0933c1601"/><anchor xml:id="beg0933c1601" n="0933c1601"/>已<anchor xml:id="end0933c1601"/>愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1602" n="0933c1602"/><anchor xml:id="beg0933c1602" n="0933c1602"/>已<anchor xml:id="end0933c1602"/>生者。<persName>世尊</persName>说经之前。有人求 <lb ed="X" n="0933c17"/><lb ed="R033" n="0769a02"/>生彼国。皆得生矣。今愿今生者。正乃<persName>佛</persName>住世时也。 <lb ed="X" n="0933c18"/><lb ed="R033" n="0769a03"/>当愿当生者。则闻经<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1801" n="0933c1801"/><anchor xml:id="beg0933c1801" n="0933c1801"/>已<anchor xml:id="end0933c1801"/>後。至于今日。後之又後也。 <lb ed="X" n="0933c19"/><lb ed="R033" n="0769a04"/>先言不退菩提。後云往生。而谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1901" n="0933c1901"/><anchor xml:id="beg0933c1901" n="0933c1901"/>已<anchor xml:id="end0933c1901"/>发愿人。即现世 <lb ed="X" n="0933c20"/><lb ed="R033" n="0769a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0933c2001" n="0933c2001"/><anchor xml:id="beg0933c2001" n="0933c2001"/>已<anchor xml:id="end0933c2001"/>顺觉路。当来必定成<persName>佛</persName>。今人如果把此一句<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0933c21"/><lb ed="R033" n="0769a06"/>号。念念不忘。得能以心无心。无心以心。方许遍遊 <lb ed="X" n="0933c22"/><lb ed="R033" n="0769a07"/>乐国。时时礼觐弥陀。或问曰。既云无心以心。何祈 <lb ed="X" n="0933c23"/><lb ed="R033" n="0769a08"/>生取。答云。因无其心。无生而生。是名<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c2301" n="0933c2301"/><anchor xml:id="beg0933c2301" n="0933c2301"/>已<anchor xml:id="end0933c2301"/>生今生当 <lb ed="X" n="0933c24"/><lb ed="R033" n="0769a09"/>生。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0934a" n="0934a"/> <lb ed="X" n="0934a01"/><lb ed="R033" n="0769a10"/><p xml:id="pX22p0934a0101">△总结信愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934a02"/><lb ed="R033" n="0769a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0934a0201">是故舍利弗。诸善男子。善女人。若有信者。应当发愿 <lb ed="X" n="0934a03"/><lb ed="R033" n="0769a12"/>生彼国土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934a04"/><lb ed="R033" n="0769a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0934a0401">上言有愿必生。则因果历然。只恐不信人。则无愿 <lb ed="X" n="0934a05"/><lb ed="R033" n="0769a14"/>求生也。经云若有信者。应当发愿。生彼国者。此乃 <lb ed="X" n="0934a06"/><lb ed="R033" n="0769a15"/><persName>世尊</persName>第四回重劝。唯愿众生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0934a0601" n="0934a0601"/><anchor xml:id="beg0934a0601" n="0934a0601"/>已<anchor xml:id="end0934a0601"/>信。<anchor xml:id="nkr_note_add_0934a0602" n="0934a0602"/><anchor xml:id="beg0934a0602" n="0934a0602"/>已<anchor xml:id="end0934a0602"/>愿。<anchor xml:id="nkr_note_add_0934a0603" n="0934a0603"/><anchor xml:id="beg0934a0603" n="0934a0603"/>已<anchor xml:id="end0934a0603"/>行。更嘱 <lb ed="X" n="0934a07"/><lb ed="R033" n="0769a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0934a0701" n="0934a0701"/><anchor xml:id="beg0934a0701" n="0934a0701"/>已<anchor xml:id="end0934a0701"/>往为则。以上褈褈劝说。应当发信发愿发行。云 <lb ed="X" n="0934a08"/><lb ed="R033" n="0769a17"/>有愿者。无一不生之说。焉可不信。焉可不愿。昔有 <lb ed="X" n="0934a09"/><lb ed="R033" n="0769a18"/>一声极<persName>佛</persName>功不唐捐。尙蒙<persName>佛</persName>度。何况信之至者。焉 <lb ed="X" n="0934a10"/><lb ed="R033" n="0769b01"/>有不遂其愿。是故<persName>世尊</persName>云。文殊信首。具足一心。普 <lb ed="X" n="0934a11"/><lb ed="R033" n="0769b02"/>贤愿王。不離当念。所以永明寿禅师云。劫石可磨。 <lb ed="X" n="0934a12"/><lb ed="R033" n="0769b03"/>我愿无易。</p> <lb ed="X" n="0934a13"/><lb ed="R033" n="0769b04"/><p xml:id="pX22p0934a1301">△<anchor xml:id="nkr_note_add_0934a1301" n="0934a1301"/><anchor xml:id="beg0934a1301" n="0934a1301"/>已<anchor xml:id="end0934a1301"/>赞诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934a14"/><lb ed="R033" n="0769b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0934a1401">舍利弗。如我今者。称赞诸<persName>佛</persName>不可思议功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934a15"/><lb ed="R033" n="0769b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0934a1501">如我今者。称赞诸<persName>佛</persName>功德者。<persName>世尊</persName>于此不赞弥陀 <lb ed="X" n="0934a16"/><lb ed="R033" n="0769b07"/>即赞诸<persName>佛</persName>。人所难解。然<persName>世尊</persName>不云弥陀者。因一切 <lb ed="X" n="0934a17"/><lb ed="R033" n="0769b08"/>诸<persName>佛</persName>。及阿弥陀。同一法身。不在彼我上出言。只说 <lb ed="X" n="0934a18"/><lb ed="R033" n="0769b09"/><persName>佛</persName><persName>佛</persName>智慧。力无所畏亦然也。审此理者。弥陀即诸 <lb ed="X" n="0934a19"/><lb ed="R033" n="0769b10"/><persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>即弥陀。虽赞诸<persName>佛</persName>。即赞弥陀。盖为弥陀即 <lb ed="X" n="0934a20"/><lb ed="R033" n="0769b11"/>在诸<persName>佛</persName>中也。故下文。则见弥陀与诸<persName>佛</persName>。同赞释迦。 <lb ed="X" n="0934a21"/><lb ed="R033" n="0769b12"/>所谓一切诸<persName>佛</persName>。同一法身者。<persName>世尊</persName>亦在其中矣。故 <lb ed="X" n="0934a22"/><lb ed="R033" n="0769b13"/>古人云。山林水鸟。皆有弥陀。人也弥陀。我也弥陀。 <lb ed="X" n="0934a23"/><lb ed="R033" n="0769b14"/>可知<persName>世尊</persName>出言。活之又活。全无捞摸。是道如是。世 <lb ed="X" n="0934a24"/><lb ed="R033" n="0769b15"/>所难信。然而众生不知<persName>世尊</persName>。此时著力出头露面。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0934b" n="0934b"/> <lb ed="X" n="0934b01"/><lb ed="R033" n="0769b16"/>只愿人人脚跟著地。或问曰。诸<persName>佛</persName>同一弥陀。意则 <lb ed="X" n="0934b02"/><lb ed="R033" n="0769b17"/>可信。如何人我亦是弥陀耶。答云。古镜未磨。犹含 <lb ed="X" n="0934b03"/><lb ed="R033" n="0769b18"/>众象。</p> <lb ed="X" n="0934b04"/><lb ed="R033" n="0770a01"/><p xml:id="pX22p0934b0401">△为得道难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934b05"/><lb ed="R033" n="0770a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0934b0501">彼诸<persName>佛</persName>等。亦称赞我不可思议功德。而作是言。释迦 <lb ed="X" n="0934b06"/><lb ed="R033" n="0770a03"/>牟尼<persName>佛</persName>。能为甚难稀有之事。能于娑婆国土五浊恶 <lb ed="X" n="0934b07"/><lb ed="R033" n="0770a04"/>世。劫浊。见浊。烦恼浊。众生浊。命浊中。得阿耨多罗三 <lb ed="X" n="0934b08"/><lb ed="R033" n="0770a05"/>藐三菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934b09"/><lb ed="R033" n="0770a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0934b0901"><persName>佛</persName><persName>佛</persName>互赞。表此净土法门。决应信受。即此念<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0934b10"/><lb ed="R033" n="0770a07"/>法。若一<persName>佛</persName>所赞。亦当信受不疑。今不但释迦<persName>佛</persName>赞 <lb ed="X" n="0934b11"/><lb ed="R033" n="0770a08"/>于祇园。乃诸<persName>佛</persName>赞于六方。可见本师彼<persName>佛</persName>互相赞 <lb ed="X" n="0934b12"/><lb ed="R033" n="0770a09"/>歎。岂非超生脱死最要法门。是故<persName>世尊</persName>。再四叮咛。 <lb ed="X" n="0934b13"/><lb ed="R033" n="0770a10"/>多方训诱。恩喩慈母。善权方便。委曲就機。仁德洪 <lb ed="X" n="0934b14"/><lb ed="R033" n="0770a11"/>恩。普润万类。利物利人莫若<persName>世尊</persName>。经云。能为甚难 <lb ed="X" n="0934b15"/><lb ed="R033" n="0770a12"/>稀有之事者。唯<persName>世尊</persName>难行而能行。此出诸<persName>佛</persName>极赞 <lb ed="X" n="0934b16"/><lb ed="R033" n="0770a13"/><persName>世尊</persName>超贤越圣。天上天下。卓然独擅。所谓能于此 <lb ed="X" n="0934b17"/><lb ed="R033" n="0770a14"/>土五浊世中。常度众生。<persName>佛</persName>之全德。实难报答。</p> <lb ed="X" n="0934b18"/><lb ed="R033" n="0770a15"/><p xml:id="pX22p0934b1801">五浊者。一曰劫浊。众浊交凑。人寿增减。不定生灭。 <lb ed="X" n="0934b19"/><lb ed="R033" n="0770a16"/>非恒证常也。</p> <lb ed="X" n="0934b20"/><lb ed="R033" n="0770a17"/><p xml:id="pX22p0934b2001">二曰见浊。诸见炽盛。执断执常。即失中道。非正知 <lb ed="X" n="0934b21"/><lb ed="R033" n="0770a18"/>正见也。</p> <lb ed="X" n="0934b22"/><lb ed="R033" n="0770b01"/><p xml:id="pX22p0934b2201">三曰烦恼浊。愚迷爱著。感召三灾。非淸净心也。</p> <lb ed="X" n="0934b23"/><lb ed="R033" n="0770b02"/><p xml:id="pX22p0934b2301">四曰众生浊。恶名秽相。轮迴众苦。非诸上善人同 <lb ed="X" n="0934b24"/><lb ed="R033" n="0770b03"/>为一处也。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0934c" n="0934c"/> <lb ed="X" n="0934c01"/><lb ed="R033" n="0770b04"/><p xml:id="pX22p0934c0101">五曰命浊。以此命根。而失初心。刹那背世。非同极 <lb ed="X" n="0934c02"/><lb ed="R033" n="0770b05"/>乐国人民寿命也。于今众生。可知五浊犹如罗网 <lb ed="X" n="0934c03"/><lb ed="R033" n="0770b06"/>稠林。缠缚屈曲。不能出離。混乱真性。常受苦逼。幸 <lb ed="X" n="0934c04"/><lb ed="R033" n="0770b07"/>蒙本师恩降五浊界中。剔除人苦。引登彼国。非唯 <lb ed="X" n="0934c05"/><lb ed="R033" n="0770b08"/>世人应当感激。即诸<persName>佛</persName>甚为欢喜。故而一切诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0934c06"/><lb ed="R033" n="0770b09"/>称赞净土法门。世所稀有也。今人夙有善根。因缘 <lb ed="X" n="0934c07"/><lb ed="R033" n="0770b10"/>会聚。见者闻者。即是亲身蒙<persName>佛</persName>授记。再不顶戴奉 <lb ed="X" n="0934c08"/><lb ed="R033" n="0770b11"/>行。仍没苦海。未免累<persName>佛</persName>。永远住于秽土。罪非小矣。</p> <lb ed="X" n="0934c09"/><lb ed="R033" n="0770b12"/><p xml:id="pX22p0934c0901">△说法更难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934c10"/><lb ed="R033" n="0770b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0934c1001">为诸众生。说是一切世间难信之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934c11"/><lb ed="R033" n="0770b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0934c1101">前是人中难事。今是难事中难事也。良由净土法 <lb ed="X" n="0934c12"/><lb ed="R033" n="0770b15"/>门。一切世间之所难信。<persName>佛</persName>于尘世得道。复于尘世 <lb ed="X" n="0934c13"/><lb ed="R033" n="0770b16"/>说此正法。以度众生。又难中难也。是谓第二重难 <lb ed="X" n="0934c14"/><lb ed="R033" n="0770b17"/>事。明示利他功德不可思议。非唯法不受纳。反有 <lb ed="X" n="0934c15"/><lb ed="R033" n="0770b18"/>多疑。所谓难谓众生心。众生苦尘劫。所言难信者。 <lb ed="X" n="0934c16"/><lb ed="R033" n="0771a01"/>略擧有十。今居秽土。死灭心安。乍闻彼国淸净莊 <lb ed="X" n="0934c17"/><lb ed="R033" n="0771a02"/>严。疑无此事。难信一也。纵信彼国。又疑十方<persName>佛</persName>刹 <lb ed="X" n="0934c18"/><lb ed="R033" n="0771a03"/>皆可往生。何必定生极乐。难信二也。纵信当生。又 <lb ed="X" n="0934c19"/><lb ed="R033" n="0771a04"/>疑娑婆之去极乐。十万亿国之外。云何极远而得 <lb ed="X" n="0934c20"/><lb ed="R033" n="0771a05"/>往彼。难信三也。纵信不远。又疑博地凡夫。罪障深 <lb ed="X" n="0934c21"/><lb ed="R033" n="0771a06"/>重。云何易得往生彼国。难信四也。纵信得生。又疑 <lb ed="X" n="0934c22"/><lb ed="R033" n="0771a07"/>生此净土。必有奇妙法门多种功行。云何但持名。 <lb ed="X" n="0934c23"/><lb ed="R033" n="0771a08"/>号。遂得往生。难信五也。纵信持名。又疑持此名号 <lb ed="X" n="0934c24"/><lb ed="R033" n="0771a09"/>必须多历年劫。乃克成就。云何一日七日。便得生 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0935a" n="0935a"/> <lb ed="X" n="0935a01"/><lb ed="R033" n="0771a10"/>彼。难信六也。纵信七日得生。又疑七趣受生。不離 <lb ed="X" n="0935a02"/><lb ed="R033" n="0771a11"/>胎生卵化。云何彼国。悉是莲花化生。难信七也。纵 <lb ed="X" n="0935a03"/><lb ed="R033" n="0771a12"/>信莲生。又疑初心入道。多涉退缘。云何一生彼国。 <lb ed="X" n="0935a04"/><lb ed="R033" n="0771a13"/>便得不退。难信八也。纵信不退。又疑此是接引钝 <lb ed="X" n="0935a05"/><lb ed="R033" n="0771a14"/>機众生。上智利根不必生彼。难信九也。纵信利根 <lb ed="X" n="0935a06"/><lb ed="R033" n="0771a15"/>亦生。又疑他经或说有<persName>佛</persName>。或说无<persName>佛</persName>。或有净土。或 <lb ed="X" n="0935a07"/><lb ed="R033" n="0771a16"/>无净土。狐疑不决。难信十也。如是难信。一切世间 <lb ed="X" n="0935a08"/><lb ed="R033" n="0771a17"/>皆是难信也。不但恶道难信。而人天犹或疑之。不 <lb ed="X" n="0935a09"/><lb ed="R033" n="0771a18"/>但愚迷难信。而贤智犹或疑之。不特初機难信。而 <lb ed="X" n="0935a10"/><lb ed="R033" n="0771b01"/>久修犹或疑之。不特凡夫难信。而二乘犹或疑之。 <lb ed="X" n="0935a11"/><lb ed="R033" n="0771b02"/>故曰一切世间难信之法。今于此世演说此法。是 <lb ed="X" n="0935a12"/><lb ed="R033" n="0771b03"/>犹入裸形之国。宣示威仪。对盲眼之人。指陈黑白。 <lb ed="X" n="0935a13"/><lb ed="R033" n="0771b04"/>此之谓难。故谓利他功德不可思议也。今人难信 <lb ed="X" n="0935a14"/><lb ed="R033" n="0771b05"/>者。则因自性未明。终无凑泊之故。若非<persName>世尊</persName>开示。 <lb ed="X" n="0935a15"/><lb ed="R033" n="0771b06"/>则万古永同长夜。所谓念<persName>佛</persName>求生彼国。见不信者 <lb ed="X" n="0935a16"/><lb ed="R033" n="0771b07"/>之自弃。能信者之有缘。虽今不信。一历耳根。永为 <lb ed="X" n="0935a17"/><lb ed="R033" n="0771b08"/>道种。人欲了生脱死。当知自性。然自性不可以有 <lb ed="X" n="0935a18"/><lb ed="R033" n="0771b09"/>心求。不可以无心得。不可以语言造。不可以寂默 <lb ed="X" n="0935a19"/><lb ed="R033" n="0771b10"/>通。離四句。绝百非。空裡栽华。波心踏月。无汝措手 <lb ed="X" n="0935a20"/><lb ed="R033" n="0771b11"/>足处。真是难信之法。而能信者。岂不难哉。</p> <lb ed="X" n="0935a21"/><lb ed="R033" n="0771b12"/><p xml:id="pX22p0935a2101">△总结难事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a22"/><lb ed="R033" n="0771b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0935a2201">舍利弗。当知我于五浊恶世。行此难事。得阿耨多罗 <lb ed="X" n="0935a23"/><lb ed="R033" n="0771b14"/>三藐三菩提。为一切世间说此难信之法。是为甚难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a24"/><lb ed="R033" n="0771b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0935a2401">述诸<persName>佛</persName>语。重为申明。见此二难。故多烦示。然古<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0935b" n="0935b"/> <lb ed="X" n="0935b01"/><lb ed="R033" n="0771b16"/>不虚为赞辞。今<persName>佛</persName>非滥膺美誉。实语实行。两相符 <lb ed="X" n="0935b02"/><lb ed="R033" n="0771b17"/>合。万代众生。当谛信而勿疑。感恩而无<anchor xml:id="nkr_note_add_0935b0201" n="0935b0201"/><anchor xml:id="beg0935b0201" n="0935b0201"/>已<anchor xml:id="end0935b0201"/>者也。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0935b03"/><lb ed="R033" n="0771b18"/>恒婆心苦切。反复叮咛。所谓得道之难。得小果。犹 <lb ed="X" n="0935b04"/><lb ed="R033" n="0772a01"/>未为难。得无上菩提。是以难也。说法之难。说其易 <lb ed="X" n="0935b05"/><lb ed="R033" n="0772a02"/>信者。犹未为难。今说难信之法。是以难也。可知世 <lb ed="X" n="0935b06"/><lb ed="R033" n="0772a03"/>尊备历艰苦。为我等故。行此难中难事。一至于此。 <lb ed="X" n="0935b07"/><lb ed="R033" n="0772a04"/>闻斯难者。皆应喜悲交集。感极呼嚎。声震三千大 <lb ed="X" n="0935b08"/><lb ed="R033" n="0772a05"/>千世界。勇猛精进。思报<persName>佛</persName>恩。欲报<persName>佛</persName>恩。不越二事。 <lb ed="X" n="0935b09"/><lb ed="R033" n="0772a06"/>一者自利。于此尘世。力行此道。因得往生。二者利 <lb ed="X" n="0935b10"/><lb ed="R033" n="0772a07"/>人。于此尘世。复劝诸人。共行此道。同得往生。若人 <lb ed="X" n="0935b11"/><lb ed="R033" n="0772a08"/>不息勤苦。亦是难行而能行。即<persName>佛</persName>之子。决定念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0935b12"/><lb ed="R033" n="0772a09"/>能了生死。一心不移。久久如是。必至心<persName>佛</persName>双融。境 <lb ed="X" n="0935b13"/><lb ed="R033" n="0772a10"/>体自空。则无法可说。是名说法。心外无<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>外无 <lb ed="X" n="0935b14"/><lb ed="R033" n="0772a11"/>心。自觉觉他。觉行圆满。</p> <lb ed="X" n="0935b15"/><lb ed="R033" n="0772a12"/><p xml:id="pX22p0935b1501">△重擧听众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b16"/><lb ed="R033" n="0772a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0935b1601"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0935b1601" n="0935b1601"/><anchor xml:id="beg0935b1601" n="0935b1601"/>已<anchor xml:id="end0935b1601"/>。舍利弗。及诸比丘。一切世间天人阿修 <lb ed="X" n="0935b17"/><lb ed="R033" n="0772a14"/>罗等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b18"/><lb ed="R033" n="0772a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0935b1801">法必流通。<persName>佛</persName>所说法。为普度众生故。复列众者。经 <lb ed="X" n="0935b19"/><lb ed="R033" n="0772a16"/>初明众听法。经终明众受法也。所云流通者。流者 <lb ed="X" n="0935b20"/><lb ed="R033" n="0772a17"/>下澍。通者不壅。若无人传。则不流。流者不住。传之 <lb ed="X" n="0935b21"/><lb ed="R033" n="0772a18"/>遇障则不通。通者不塞。普度者。流通十方以及三 <lb ed="X" n="0935b22"/><lb ed="R033" n="0772b01"/>世。非仅为一处一时之众生也。是此难信之法。唯 <lb ed="X" n="0935b23"/><lb ed="R033" n="0772b02"/>智能信。所以始终首擧舍利弗。以智当機流通也。 <lb ed="X" n="0935b24"/><lb ed="R033" n="0772b03"/>不言菩萨者。摄比丘中故。阿修罗者。此云非天。无 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0935c" n="0935c"/> <lb ed="X" n="0935c01"/><lb ed="R033" n="0772b04"/>天行故。等者。八部六道一切众生也。问曰。修罗至 <lb ed="X" n="0935c02"/><lb ed="R033" n="0772b05"/>为兇顽。何能执持圣号耶。答云。鬼畜尙解皈依。修 <lb ed="X" n="0935c03"/><lb ed="R033" n="0772b06"/>罗岂不信受。况每见诸经云。修罗闻道解脱。擧莫 <lb ed="X" n="0935c04"/><lb ed="R033" n="0772b07"/>能尽。此土众生。性确柔软。然说至修道力行。更多 <lb ed="X" n="0935c05"/><lb ed="R033" n="0772b08"/>刚强难伏。以致权实教化。反多众苦。如若今人。一 <lb ed="X" n="0935c06"/><lb ed="R033" n="0772b09"/>闻顺命。顚头会意。则如此经。未呼舍利弗。<anchor xml:id="nkr_note_add_0935c0601" n="0935c0601"/><anchor xml:id="beg0935c0601" n="0935c0601"/>已<anchor xml:id="end0935c0601"/>毕全 <lb ed="X" n="0935c07"/><lb ed="R033" n="0772b10"/>文。何待妙首白槌。双林抚尺。然後名为说法竟也。 <lb ed="X" n="0935c08"/><lb ed="R033" n="0772b11"/>是故陞堂入室。大众无增。鼓寂钟沉。人天不减。</p> <lb ed="X" n="0935c09"/><lb ed="R033" n="0772b12"/><p xml:id="pX22p0935c0901">△明悉奉行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c10"/><lb ed="R033" n="0772b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0935c1001">闻<persName>佛</persName>所说。欢喜信受。作礼而去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c11"/><lb ed="R033" n="0772b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0935c1101">欢喜者。庆所闻故。信受者。领所闻故。作礼者。重所 <lb ed="X" n="0935c12"/><lb ed="R033" n="0772b15"/>闻故。去者。闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0935c1201" n="0935c1201"/><anchor xml:id="beg0935c1201" n="0935c1201"/>已<anchor xml:id="end0935c1201"/>则退而修持也。即前云三资粮。及 <lb ed="X" n="0935c13"/><lb ed="R033" n="0772b16"/>三慧也。所云庆所闻者。多劫飘零。正以未闻此法。 <lb ed="X" n="0935c14"/><lb ed="R033" n="0772b17"/>今知持名往生。可谓沉疴枕席忽遇神方。久客他 <lb ed="X" n="0935c15"/><lb ed="R033" n="0772b18"/>鄕。乍闻家信。欣幸不勝。故云庆也。领所闻者。信之 <lb ed="X" n="0935c16"/><lb ed="R033" n="0773a01"/>不疑。受之弗失。如奉王敕。如遵父命。故云领也。重 <lb ed="X" n="0935c17"/><lb ed="R033" n="0773a02"/>所闻者。中心感激。五体翘觐。如蒙至极之恩。拜谢 <lb ed="X" n="0935c18"/><lb ed="R033" n="0773a03"/>无<anchor xml:id="nkr_note_add_0935c1801" n="0935c1801"/><anchor xml:id="beg0935c1801" n="0935c1801"/>已<anchor xml:id="end0935c1801"/>。故云重也。修持者。古人进而闻道于师。退而 <lb ed="X" n="0935c19"/><lb ed="R033" n="0773a04"/>修道于<anchor xml:id="nkr_note_add_0935c1901" n="0935c1901"/><anchor xml:id="beg0935c1901" n="0935c1901"/>己<anchor xml:id="end0935c1901"/>。非如今人入耳出口也。三资粮者。如上 <lb ed="X" n="0935c20"/><lb ed="R033" n="0773a05"/>闻而信。即信资。信而受。即愿资。受而去。即行资也。 <lb ed="X" n="0935c21"/><lb ed="R033" n="0773a06"/>三慧者。闻即闻慧。欢喜信受者。即思慧。去而修持 <lb ed="X" n="0935c22"/><lb ed="R033" n="0773a07"/>者。即修慧也。此经之要。信受根本。因信种诸善根。 <lb ed="X" n="0935c23"/><lb ed="R033" n="0773a08"/>愿生极乐。皆得往生。次第作<persName>佛</persName>。所以<persName>佛</persName>告弥勒菩 <lb ed="X" n="0935c24"/><lb ed="R033" n="0773a09"/>萨。今此净土法门。嘱咐于汝。于大众中为他开示。 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0936a" n="0936a"/> <lb ed="X" n="0936a01"/><lb ed="R033" n="0773a10"/>当令书写执持。于此经中生导师想。当令汝等救 <lb ed="X" n="0936a02"/><lb ed="R033" n="0773a11"/>众危苦。是故我今为大嘱累。于後诸经悉灭。此经 <lb ed="X" n="0936a03"/><lb ed="R033" n="0773a12"/>独存。念<persName>佛</persName>一门廣度群品。则诸经<anchor xml:id="nkr_note_add_0936a0301" n="0936a0301"/><anchor xml:id="beg0936a0301" n="0936a0301"/>已<anchor xml:id="end0936a0301"/>灭而不灭。即 <lb ed="X" n="0936a04"/><lb ed="R033" n="0773a13"/>是以一存馀。流转无尽。正总持之谓也。一切众生。 <lb ed="X" n="0936a05"/><lb ed="R033" n="0773a14"/>应常珍重恭敬。信受奉行。经所在处。如<persName>佛</persName>现在。</p> <lb ed="X" n="0936a06"/><lb ed="R033" n="0773a15"/><p xml:id="pX22p0936a0601">△结释咒意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a07"/><lb ed="R033" n="0773a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0936a0701">拔一切业障根本得生净土陀罗尼</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a08"/><lb ed="R033" n="0773a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0936a0801">释咒意者。以咒附经。经得咒而弥显。以经先咒。咒 <lb ed="X" n="0936a09"/><lb ed="R033" n="0773a18"/>得经而愈灵。交相为用。应结释也。此咒详见不思 <lb ed="X" n="0936a10"/><lb ed="R033" n="0773b01"/>议神力传。持此咒者。灭罪往生。故以拔业障生净 <lb ed="X" n="0936a11"/><lb ed="R033" n="0773b02"/>土为名。陀罗尼者。此云总持也。总持者。法无遗失。 <lb ed="X" n="0936a12"/><lb ed="R033" n="0773b03"/>此经之名不思议功德。持咒持名。即得往生极乐 <lb ed="X" n="0936a13"/><lb ed="R033" n="0773b04"/>世界。故此咒同名不思议功德也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a14"/><lb ed="R033" n="0773b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0936a1401">宋元嘉天竺三藏求那<g ref="#CB02494">跋</g>陀罗译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a15"/><lb ed="R033" n="0773b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0936a1501">宋乃南北朝国名。元嘉者年号。天竺者西域国名。 <lb ed="X" n="0936a16"/><lb ed="R033" n="0773b07"/>求那<g ref="#CB02494">跋</g>陀罗。此云功德贤。</p> <lb ed="X" n="0936a17"/><lb ed="R033" n="0773b08"/><p xml:id="pX22p0936a1701">咒曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a18"/><lb ed="R033" n="0773b09"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX22p0936a1801">南无阿弥多婆夜<note place="inline">一</note>哆他伽多夜<note place="inline">二</note>哆地夜他<note place="inline">三</note>阿 <lb ed="X" n="0936a19"/><lb ed="R033" n="0773b10"/>弥利都婆毘<note place="inline">四</note>阿弥利哆<note place="inline">五</note>悉耽婆毘<note place="inline">六</note>阿弥唎哆 <lb ed="X" n="0936a20"/><lb ed="R033" n="0773b11"/><note place="inline">七</note>毘迦兰帝<note place="inline">八</note>阿弥唎哆<note place="inline">九</note>毘迦兰多<note place="inline">十</note>伽弥腻<note place="inline">十 <lb ed="X" n="0936a21"/><lb ed="R033" n="0773b12"/>一</note>伽伽那<note place="inline">十二</note>枳多迦利<note place="inline">十三</note>娑婆诃<note place="inline">十四</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a22"/><lb ed="R033" n="0773b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0936a2201">凡诸<persName>佛</persName>所说咒者。即名心印。<persName>佛</persName>之秘密心度人记 <lb ed="X" n="0936a23"/><lb ed="R033" n="0773b14"/>事。即今人所谓暗号也。自古译师。将唐言记音不 <lb ed="X" n="0936a24"/><lb ed="R033" n="0773b15"/>记義。故无註解。中华人诵持咒者。如对<persName>佛</persName>说些西 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0936b" n="0936b"/> <lb ed="X" n="0936b01"/><lb ed="R033" n="0773b16"/>方鄕谈。虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0936b0101" n="0936b0101"/><anchor xml:id="beg0936b0101" n="0936b0101"/>已<anchor xml:id="end0936b0101"/>不知咒義。<persName>佛</persName>若闻之。便觉众生语言 <lb ed="X" n="0936b02"/><lb ed="R033" n="0773b17"/>朗朗。拜告无既。即以救护。故人所诵往生咒者。阿 <lb ed="X" n="0936b03"/><lb ed="R033" n="0773b18"/>弥陀<persName>佛</persName>光覆人顶。日夜拥护。勿令冤家而得其便。 <lb ed="X" n="0936b04"/><lb ed="R033" n="0774a01"/>则如念<persName>佛</persName>人。有白𤢟神。常护其身。光照四十里。诸 <lb ed="X" n="0936b05"/><lb ed="R033" n="0774a02"/>邪不能近也。所以念<persName>佛</persName>人。现世常得安稳。临终任 <lb ed="X" n="0936b06"/><lb ed="R033" n="0774a03"/>运往生。是故经咒相联。正乃显密圆通。无理不备。 <lb ed="X" n="0936b07"/><lb ed="R033" n="0774a04"/>无利不周。幸蒙<persName>世尊</persName>。昔垂恩教。念<persName>佛</persName>一法。非独古 <lb ed="X" n="0936b08"/><lb ed="R033" n="0774a05"/>时僧俗。持名往生彼国者。难以尽擧。即今 <lb ed="X" n="0936b09" type="honorific"/><lb ed="R033" n="0774a06"/>盛朝中。如杭州<name role="" type="person">慈雲寺</name>柏亭法师。继有若水思齐法 <lb ed="X" n="0936b10"/><lb ed="R033" n="0774a07"/>师等。专修净业。皆获往生。有传可據。予之目睹者。 <lb ed="X" n="0936b11"/><lb ed="R033" n="0774a08"/>如南京华山文海律师。品行高洁。名重四方。一生 <lb ed="X" n="0936b12"/><lb ed="R033" n="0774a09"/>牵众。昼夜念<persName>佛</persName>。年至八旬。一日众见木<persName>佛</persName>放光。师 <lb ed="X" n="0936b13"/><lb ed="R033" n="0774a10"/>辞众坐逝。又淮安府闻思寺巨洪律师。戒律精严。 <lb ed="X" n="0936b14"/><lb ed="R033" n="0774a11"/>念<persName>佛</persName>放生。如遇飞虫扑水。必以救之。四十年。日夜 <lb ed="X" n="0936b15"/><lb ed="R033" n="0774a12"/><persName>佛</persName>不離口。以致废寝。年至七十馀。预知殁期。念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0936b16"/><lb ed="R033" n="0774a13"/>坐脱。又嘉兴<name role="" type="person">普明寺</name>迥尘宗师。常于十方。明讲内 <lb ed="X" n="0936b17"/><lb ed="R033" n="0774a14"/>典。不倦化人念<persName>佛</persName>。师乃熟睡时。<persName>佛</persName>声不绝。凡见弟 <lb ed="X" n="0936b18"/><lb ed="R033" n="0774a15"/>子曰。愿尔等。为我终时念<persName>佛</persName>。助往西方之嘱。师高 <lb ed="X" n="0936b19"/><lb ed="R033" n="0774a16"/>年神爽。一日微疾而逝。眼开如生。诸弟子闻师西 <lb ed="X" n="0936b20"/><lb ed="R033" n="0774a17"/>归。日晚始齐。议了师愿。同声念<persName>佛</persName>片时。师目自闭。 <lb ed="X" n="0936b21"/><lb ed="R033" n="0774a18"/>又秀水县人。村居九里汇。陆洪勋。医业为生。幷不 <lb ed="X" n="0936b22"/><lb ed="R033" n="0774b01"/>计利。若遇贫困者。反施财调治。素性蔬食仁孝。力 <lb ed="X" n="0936b23"/><lb ed="R033" n="0774b02"/>劝合门戒杀放生。日诵金刚经。坚心念<persName>佛</persName>。年至七 <lb ed="X" n="0936b24"/><lb ed="R033" n="0774b03"/>十馀。一日微<anchor xml:id="nkr_note_add_0936b2401" n="0936b2401"/><anchor xml:id="beg0936b2401" n="0936b2401"/>恙<anchor xml:id="end0936b2401"/>。盥沐更衣。命嗣中堂设座。令家眷 <pb ed="X" xml:id="X22.0434.0936c" n="0936c"/> <lb ed="X" n="0936c01"/><lb ed="R033" n="0774b04"/>男左女右。两旁侍立念<persName>佛</persName>坐化。以上前辈。若非实 <lb ed="X" n="0936c02"/><lb ed="R033" n="0774b05"/>心净业。焉能如是。更闻远近僧俗念<persName>佛</persName>。临终异为。 <lb ed="X" n="0936c03"/><lb ed="R033" n="0774b06"/>颇得嘉名者。甚多矣。因未考实。故不记载。适有人 <lb ed="X" n="0936c04"/><lb ed="R033" n="0774b07"/>云。只信念<persName>佛</persName>。而不信往生彼国者。何故。因历见念 <lb ed="X" n="0936c05"/><lb ed="R033" n="0774b08"/><persName>佛</persName>人。日常称行善事。至于终时。则属寻常而<anchor xml:id="nkr_note_add_0936c0501" n="0936c0501"/><anchor xml:id="beg0936c0501" n="0936c0501"/>已<anchor xml:id="end0936c0501"/>。嗟 <lb ed="X" n="0936c06"/><lb ed="R033" n="0774b09"/>乎。彼虽念<persName>佛</persName>。口言善事。犹小善而且少。不知彼心。 <lb ed="X" n="0936c07"/><lb ed="R033" n="0774b10"/>不可对人言事。更多矣。况念<persName>佛</persName>尙未一心。焉同古 <lb ed="X" n="0936c08"/><lb ed="R033" n="0774b11"/>人一例也。如果纯善一心念<persName>佛</persName>。以致觅心不可得。 <lb ed="X" n="0936c09"/><lb ed="R033" n="0774b12"/>觉性不有不无。是登净土。今我<note place="inline">了根</note>福轻障重。念 <lb ed="X" n="0936c10"/><lb ed="R033" n="0774b13"/><persName>佛</persName>日浅。而後<persName>佛</persName>恩不降者。唯祈<anchor xml:id="nkr_note_add_0936c1001" n="0936c1001"/><anchor xml:id="beg0936c1001" n="0936c1001"/>己<anchor xml:id="end0936c1001"/>赴<name role="" type="person">极乐国</name>中。诸 <lb ed="X" n="0936c11"/><lb ed="R033" n="0774b14"/>上善人。怜愍我等。勉赐慈光接引。庶不虚望托化 <lb ed="X" n="0936c12"/><lb ed="R033" n="0774b15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0936001" n="0936001"/>运域。至心翘企。遥空拜祷。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0936c13"/> <lb ed="X" n="0936c14"/> <lb ed="X" n="0936c15"/> <lb ed="X" n="0936c16"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 434-A</cb:mulu><head>No. 434-A</head> <lb ed="X" n="0936c17"/><lb ed="R033" n="0774b17"/><p xml:id="pX22p0936c1701">按<persName>佛</persName>说弥陀经。旧有註本。曾访购二十馀年不 <lb ed="X" n="0936c18"/><lb ed="R033" n="0774b18"/>可得。行世者唯莲池大师疏抄。圣经高妙。疏解 <lb ed="X" n="0936c19"/><lb ed="R033" n="0775a01"/>精深。而初学读之骤难领会。<note place="inline">了根</note>不揣愚昧。手 <lb ed="X" n="0936c20"/><lb ed="R033" n="0775a02"/>缉易晓净土语。兼採龙舒居士净土文句。幷录 <lb ed="X" n="0936c21"/><lb ed="R033" n="0775a03"/>诸师贻训。集成一部。名曰直解正行。间参以臆 <lb ed="X" n="0936c22"/><lb ed="R033" n="0775a04"/>说。譬登高行远先为卑迩说法。览者易于通晓。 <lb ed="X" n="0936c23"/><lb ed="R033" n="0775a05"/>若欲参经妙旨。自有疏抄在。<note place="inline">了根</note>乌敢赞一词。</p> <lb ed="X" n="0936c24"/><lb ed="R033" n="0775a06"/><p xml:id="pX22p0936c2401">乾隆甲辰夏日磬山裔孙<note place="inline">了根</note>敬识书于观西楼</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0913a0601" to="#end0913a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0914b0401" to="#end0914b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0914b0501" to="#end0914b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0914b1201" to="#end0914b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0915a1301" to="#end0915a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0915c0501" to="#end0915c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0916a2201" to="#end0916a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0916b2301" to="#end0916b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0917b1301" to="#end0917b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0917b1302" to="#end0917b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0918a1201" to="#end0918a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0918a1301" to="#end0918a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0918b2201" to="#end0918b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0919b0201" to="#end0919b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0919c0401" to="#end0919c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0919c1001" to="#end0919c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0919c2401" to="#end0919c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0920b1201" to="#end0920b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921a1001" to="#end0921a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921a1501" to="#end0921a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921c1601" to="#end0921c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921c1701" to="#end0921c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921c1801" to="#end0921c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921c2001" to="#end0921c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921c2201" to="#end0921c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0921c2401" to="#end0921c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0922b2401" to="#end0922b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0922c0401" to="#end0922c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0923a1401" to="#end0923a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0923b0501" to="#end0923b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0923b0601" to="#end0923b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0923b2301" to="#end0923b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0923c1401" to="#end0923c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0923c2001" to="#end0923c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0923c2301" to="#end0923c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0924a1701" to="#end0924a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0924b0801" to="#end0924b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0924c0401" to="#end0924c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0925a1001" to="#end0925a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0925a1101" to="#end0925a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0925b0301" to="#end0925b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0925b0701" to="#end0925b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0925b1801" to="#end0925b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0925c2101" to="#end0925c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0925c2401" to="#end0925c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0926a0901" to="#end0926a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0926a1701" to="#end0926a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0926b1801" to="#end0926b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0927a0601" to="#end0927a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0927b2401" to="#end0927b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0928b0801" to="#end0928b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0929b1901" to="#end0929b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0929c1201" to="#end0929c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0929c1401" to="#end0929c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0929c2001" to="#end0929c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0930a1101" to="#end0930a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0930a1201" to="#end0930a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0930b0301" to="#end0930b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0931a2201" to="#end0931a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0932c1001" to="#end0932c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933a2001" to="#end0933a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933b1301" to="#end0933b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c0601" to="#end0933c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1101" to="#end0933c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1301" to="#end0933c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1401" to="#end0933c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1402" to="#end0933c1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1501" to="#end0933c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1601" to="#end0933c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1602" to="#end0933c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1801" to="#end0933c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1901" to="#end0933c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c2001" to="#end0933c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c2301" to="#end0933c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934a0601" to="#end0934a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934a0602" to="#end0934a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934a0603" to="#end0934a0603"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934a0701" to="#end0934a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934a1301" to="#end0934a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935b0201" to="#end0935b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935b1601" to="#end0935b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935c0601" to="#end0935c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935c1201" to="#end0935c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935c1801" to="#end0935c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935c1901" to="#end0935c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0936a0301" to="#end0936a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0936b0101" to="#end0936b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0936b2401" to="#end0936b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">恙</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB17736">𭼞</g></rdg></app> <app from="#beg0936c0501" to="#end0936c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0936c1001" to="#end0936c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0913001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0913001">城疑域</note> <note n="0914001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0914001">姿疑资</note> <note n="0920001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0920001">惑疑感</note> <note n="0921001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0921001">神当作身</note> <note n="0921002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0921002">贺当作货</note> <note n="0936001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936001">运疑莲</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0913a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0913a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0914b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0914b0401">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0914b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0914b0501">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0914b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0914b1201">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0915a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0915a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0915c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0915c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0916a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0916a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0916b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0916b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0917b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0917b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0917b1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0917b1302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0918a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0918a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0918a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0918a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0918b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0918b2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0919b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0919b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0919c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0919c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0919c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0919c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0919c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0919c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0920b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0920b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0921c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0921c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0922b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0922b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0922c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0922c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0923a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0923a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0923b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0923b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0923b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0923b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0923b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0923b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0923c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0923c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0923c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0923c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0923c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0923c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0924a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0924a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0924b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0924b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0924c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0924c0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0925a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0925a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0925a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0925a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0925b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0925b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0925b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0925b0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0925b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0925b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0925c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0925c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0925c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0925c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0926a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0926a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0926a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0926a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0926b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0926b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0927a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0927a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0927b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0927b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0928b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0928b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0929b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0929b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0929c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0929c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0929c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0929c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0929c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0929c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0930a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0930a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0930a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0930a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0930b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0930b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0931a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0931a2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0932c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0932c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934a0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934a0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934a0603" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934a0603">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0935b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0935b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0935c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0935c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0935c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0935c1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0936a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0936b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0936b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936b2401">恙【CB】，<g ref="#CB17736">𭼞</g>【卍续】</note> <note n="0936c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0936c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>